Ανάμεσα σε φίλους, γνωστούς και παλιούς συνεργάτες, που αποχαιρέτησαν στο Νεκροταφείο Μονπαρνάς τον Ελληνα στοχαστή Κώστα Αξελό, ήταν και ο Εντγκαρ Μορέν, ένας από τους σημαντικότερους γάλλους φιλοσόφους και κοινωνιολόγους.
Η γνωριμία του με τον Κώστα Αξελό χρονολογείται από την δεκαετία του 50 και από την συνεργασία τους στο περιοδικό « Arguments», όπου μεταφράζονταν «επιχειρήματα». Tο περιοδικό ίδρυσε μία ομάδα με τον Εντγκαρ Μορέν το 1956, ενώ το 1958 ο Κώστας Αξελός έγινε αρχισυντάκτης. Εκλεισε το 1962 αφού προηγουμένως εξέδωσε 28 τεύχη.
Ακολουθώντας τη συνοδεία της σορού, ο Εντγκαρ Μορέν θυμάται: «Είμαστε της ίδιας γενιάς, αυτός στην Ελλάδα εγώ στη Γαλλία είμαστε με την κομμουνιστική αντίσταση είχαμε τις ίδιες περιπέτειες και πολιτικές ταλαιπωρίες και συναντηθήκαμε στην κοινή εκδοτική προσπάθεια που ήταν το περιοδικό ``Arguments`` και η οποία που κράτησε μερικά χρόνια. Αρχίσαμε να βάζουμε ερωτήματα για τα πάντα, προβληματιζόμαστε από την αρχή για τα πάντα, αναθεωρούσαμε τα πάντα, μέσα με μία φιλική και συντροφική ατμόσφαιρα. Ηταν μία θαυμαστή περιπέτεια. Αλλωστε αν διαβάσετε ακόμα και σήμερα κάποια τεύχη του περιοδικού αυτού, θα δείτε ότι δεν ξεπεράσθηκε, παραμένει σύγχρονο».
Ως στοχαστής ο Κώστας Αξελός «άφησε αδιαμφισβήτητα τη σφραγίδα του» λέει ο Εντγκαρ Μορέν και εξηγεί: «Είχε βέβαια επιρροές από τον γερμανό ποιητή Φρήντριχ Χαίλντερλιν. Δεν ήταν όμως, ούτε αυτός που δίνει εξηγήσεις, ούτε αυτός που ακολουθεί, ο μαθητής. Ολα τα ερωτήματα και τους προβληματισμούς που απέρρεαν από την φιλοσοφία του Χαίλντερλιν, τα ενσωμάτωσε στον δικό του τρόπο να βλέπει τα πράγματα και στους προσωπικούς του προβληματισμούς, γύρω από την περιπλάνηση, την ανασφάλεια, την μηδενική αντιμετώπιση (νιιλισμό), που ήταν δευτερεύοντα στον Χαίλντερλιν». Ο Εντγκαρ Μορέν κατέληξε με την παρατήρηση: « Είναι αξιοπρόσεκτο ότι ήλθαν στη Γαλλία τρία μεγάλα ελληνικά πνεύματα, τρεις φιλόσοφοι, ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ο Κώστας Παπαϊωάννου και Κώστας Αξελός».
Ανάμεσα στον κόσμο που συνόδευαν τον Κώστα Αξελό ήταν και μία μικρή ομάδα μαθητών από το γυμνάσιο Λουϊ Λε Γκράν, που φοιτούν στο προπαρασκευαστικό τμήμα για εμπορικές σπουδές. Ο 17χρονος Ακράμ εξηγεί τους λόγους της παρουσίας τους: « Ηταν σημαντικό για μας να έλθουμε να τον τιμήσουμε με την παρουσία μας. Ηταν ένας μεγάλος φιλόσοφος που ήθελε να μεταδώσει το πάθος του για την φιλοσοφία και για την ποίηση στους μαθητές του. Ηταν ένας άνθρωπος που έκανε τα πράγματα όπως τα ένιωθε». Ο Σάρλ με τη σειρά του λέει: «Προετοιμαζόμαστε για εμπορική σχολή, ευτυχώς όμως είχαμε την τύχη να έλθει στο γυμνάσιο και διάλεξε ένα θέμα γύρω από την ποίηση. Είδαμε ότι είχε κάποια μαθήματα ζωής να μας δώσει απλόχερα, ήταν προσιτός, ήθελε να φθάνει η σκέψη του και να αγγίζει τους μαθητές του και αυτό ήταν καταπληκτικό για μας».
Η ιστορικός Στέλλα Μανέ που ανέγνωσε το κείμενο της Αντιγόνης πριν από τον ενταφιασμό, γνώριζε την Κώστα Αξελό ως στενό οικογενειακό φίλο. «Ως φίλος ήταν ένας εξαιρετικός άνθρωπος, ο κόσμος μου τώρα είναι φτωχότερος», είπε η κ. Μανέ. Για την κ. Ματέ το μεγαλείο του Κώστα Αξελού ως στοχαστή βρίσκεται και στο γεγονός ότι «και οι πιο απλοί άνθρωποι έβρισκαν φράσεις που τους ξεκλειδώνουν αινίγματα, φράσεις που τους άνοιγαν τον κόσμο, παρ’ ότι όπως έλεγε και ο ίδιος η σκέψη του ήταν αινιγματική». Ο Κώστας, πρόσθεσε, χρησιμοποιούσε πολύ τη λέξη «άνοιγμα». « Στις κάρτες που μου έστελνε την Πρωτοχρονιά, μου έγραφε `Να έλθη αυτός ο χρόνος και να τον δείς με άνοιγμα`».
Πηγή: Εφημ. Ημερησία
