Όταν η εξάντληση δεν φεύγει: τι είναι το burnout στους εκπαιδευτικούς;

 

Μια πιο ήσυχη μορφή κόπωσης που δεν φαίνεται, αλλά υπάρχει.

 

Υπάρχει μια μορφή κόπωσης που περνάει. Με έναν ύπνο, με ένα Σαββατοκύριακο, με λίγη απόσταση. Και υπάρχει και μια άλλη. Αυτή που δεν φεύγει. Αυτή που δεν σχετίζεται μόνο με το πόσα κάνουμε, αλλά με το πόσα συνεχίζουμε να κρατάμε χωρίς χώρο.

 

Στην εκπαίδευση αυτό εμφανίζεται συχνά σιωπηλά. Δεν είναι απαραίτητα κάτι που λέγεται εύκολα. Ο εκπαιδευτικός συνεχίζει να λειτουργεί. Μπαίνει στην τάξη, κάνει το μάθημα, ανταποκρίνεται. Αλλά κάπου μέσα σε αυτή τη διαδικασία, η παρουσία αρχίζει να αδειάζει. Και αυτό είναι δύσκολο να αναγνωριστεί, ακόμα πιο δύσκολο να ειπωθεί.

 

Το burnout δεν είναι απλώς «κούραση». Είναι μια κατάσταση που εγκαθίσταται, όταν η σχέση ανάμεσα σε αυτό που δίνουμε και σε αυτό που αντέχουμε χάνει την ισορροπία της. Και πολλές φορές δεν το βλέπουμε εκείνη τη στιγμή. Το συνηθίζουμε. Λέμε: «έτσι είναι το σχολείο». Και προχωράμε.

Δεν πρόκειται μόνο για ατομικό ζήτημα. Το περιβάλλον, οι απαιτήσεις, οι σχέσεις μέσα στο σχολείο παίζουν καθοριστικό ρόλο. Αλλά ούτε και είναι κάτι εντελώς έξω από εμάς. Υπάρχει πάντα ένα σημείο στο οποίο συνεχίζουμε να δίνουμε, χωρίς να σταματάμε να δούμε τι μας συμβαίνει.

 

Και ίσως εκεί βρίσκεται η αρχή. Όχι στο να αλλάξουν όλα. Αλλά στο να δούμε ένα σημείο. Αυτό που μας εξαντλεί περισσότερο. Και που συνεχίζουμε να το επιτρέπουμε με κάποιον τρόπο.

 

Δεν χρειάζεται να λυθεί. Αρκεί να μη μείνει αόρατο.

 

* Το θέμα αυτό αποτέλεσε αφορμή για μια πρόσφατη συνάντηση με εκπαιδευτικούς ,και συνεχίζει να ανοίγει ερωτήματα.

Σκέψη και Στάση
Νίκος Τομαράς

 

Γεωργία Βελιμέζη, Αναζήτηση εαυτού, Εκδόσεις Ενύπνιο

 

Καληνύχτα

Κοίταξε
τα χαμόγελά μας
μικρές μικρές ρυτίδες πλημμυρίσανε
τα μάτια μας
καθρέφτες μοναξιάς
τα χέρια μας
παλιές συνήθειες αποκτήσανε
τα πόδια μας
αρνούνται να ορίσουν το δρόμο της φυγής

Άκουσε
οι φωνές μας
αδύναμα τσιρίγματα
στο άπειρο του σύμπαντος
δεν ακουγόμαστε
είμαστε ψίθυρος

Κοίταξε
το κερί που λιώνει
τη φλόγα που σβήνει
τα τελευταία ίχνη του καπνού
σημάδι ότι υπήρξαμε...

Καληνύχτα

Υπάρχουν κείμενα που δεν γράφτηκαν για συγκεκριμένες ημέρες, κι όμως τις συναντούν. Σχεδόν αναπόφευκτα.

Η ποιητική συλλογή της Γεωργίας Βελιμέζη δεν επιχειρεί να εντυπωσιάσει. Επιμένει να παρατηρεί. Και αυτή η παρατήρηση, σχεδόν μικροσκοπική, αποκαλύπτει όσα συνήθως αποφεύγουμε: τη φθορά που εγκαθίσταται αθόρυβα, τη μοναξιά που καθρεφτίζεται στο βλέμμα, τη μνήμη που επιμένει όχι ως αφήγηση αλλά ως ίχνος. Οι εικόνες της δεν είναι περίτεχνες αλλά ακριβείς. Και γι’ αυτό λειτουργούν.

Δεν είναι τυχαίο ότι πίσω από αυτή τη γραφή βρίσκεται μια επιστημονική διαδρομή. Όπως στο μικροσκόπιο αναζητά κανείς δομές, έτσι και εδώ αναζητείται νόημα μέσα από τις λεπτομέρειες. Από τη μοριακή βιολογία μέχρι τη Βιέννη και την Αθήνα, από τη σιωπή της έρευνας μέχρι τις γάτες των Εξαρχείων και τη μουσική, το προσωπικό υλικό δεν προβάλλεται. Υπαινίσσεται. Και μέσα από αυτόν τον υπαινιγμό αποκτά καθολικότητα.

Η πρώτη της συλλογή δεν χαρίζεται στον αναγνώστη. Αποφεύγει τις εύκολες απαντήσεις και την πρόχειρη παρηγοριά. Τον φέρνει απέναντι σε μια βασική ένταση. Ανάμεσα σε αυτό που μπορούμε να εξηγήσουμε και σε αυτό που απλώς βιώνεται. Εκεί όπου η επιστήμη σταματά, η ποίηση επιμένει να μένει.

Και ίσως εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό της βάρος. Όχι στην εξήγηση, αλλά στην άρνηση της απλοποίησης. Στο να αντέχεις να μένεις. Να κοιτάς. Χωρίς απαντήσεις.

Σκέψη και Στάση
Νίκος Τομαράς

Ανάμεσα στην προειδοποίηση και στην απόφαση

 

Δεν είναι η βροχή που σε κρατάει μέσα, είναι η εσωτερική φωνή που έχει ήδη αποφασίσει πριν από εσένα. Οι ειδοποιήσεις έρχονται, οι προειδοποιήσεις επαναλαμβάνονται, ο κόσμος γεμίζει με μια διαρκή υπόμνηση κινδύνου και μέσα σε αυτό το τοπίο ο άνθρωπος αρχίζει να ξεχνά ότι η ζωή δεν είναι μόνο προς αποφυγή αλλά και προς βίωση.

 

Η πρόληψη είναι σοφία, όμως όταν μετατρέπεται σε μόνιμη εσωτερική στάση τότε κάτι μετακινείται αθόρυβα. Η εμπιστοσύνη φεύγει από τον εαυτό και μεταφέρεται σε εξωτερικά σήματα. Και κάθε μικρή υποχώρηση, κάθε ίσως καλύτερα όχι, δεν είναι απλώς μια επιλογή ασφάλειας, είναι μια ανεπαίσθητη απομάκρυνση από την προσωπική σου κρίση.

 

Ο άνθρωπος δεν προορίζεται να ζει ούτε σε άρνηση ούτε σε υπακοή αλλά σε συνείδηση. Να ακούει, να λαμβάνει υπόψη και έπειτα να στέκεται μέσα στη στιγμή με καθαρό βλέμμα. Να βγαίνει όχι από αντίδραση αλλά από παρουσία. Να παρατηρεί τον κόσμο όπως είναι και όχι όπως τον προδιαγράφει ο φόβος.

 

Η πραγματική ασφάλεια δεν βρίσκεται στην αποφυγή αλλά στην ικανότητα να κατοικείς μέσα στην αβεβαιότητα χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου. Και εκεί, αθόρυβα αλλά σταθερά, γεννιέται κάτι βαθύτερο από το θάρρος, η εμπιστοσύνη ότι μπορείς να είσαι παρών, να κρίνεις και να σταθείς ό,τι κι αν έρθει.

 

Σκέψη και Στάση
Νίκος Τομαράς

Τα θέματα και οι ενδεικτικές λύσεις του διαγωνισμού "Παιχνίδι και Μαθηματικά" 2007 - 2026

Συγκεντρωμένο υλικό του διαγωνισμού «Παιχνίδι και Μαθηματικά» για μαθητές Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού. Ένα χρήσιμο αρχείο για εξάσκηση, επανάληψη και κατανόηση της μαθηματικής σκέψης.

Νεοτερο υλικο

Μικρός Ευκλείδης 2026

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026

Ε΄ Δημοτικού: Θέματα | Λύσεις
ΣΤ΄ Δημοτικού: Θέματα | Λύσεις

Συγκεντρωτικά θέματα και λύσεις 2013–2026

Προβολή θεμάτων & λύσεων (Ε΄ & ΣΤ΄ Δημοτικού)

Το 2020 ο διαγωνισμός δεν πραγματοποιήθηκε λόγω πανδημίας.

Αρχείο 2007–2019

Όλα τα θέματα και οι ενδεικτικές λύσεις του Μικρού Ευκλείδη, συγκεντρωμένα ανά έτος.

Προβολή αρχείου