Ανάμεσα στην προειδοποίηση και στην απόφαση

 

Δεν είναι η βροχή που σε κρατάει μέσα, είναι η εσωτερική φωνή που έχει ήδη αποφασίσει πριν από εσένα. Οι ειδοποιήσεις έρχονται, οι προειδοποιήσεις επαναλαμβάνονται, ο κόσμος γεμίζει με μια διαρκή υπόμνηση κινδύνου και μέσα σε αυτό το τοπίο ο άνθρωπος αρχίζει να ξεχνά ότι η ζωή δεν είναι μόνο προς αποφυγή αλλά και προς βίωση.

 

Η πρόληψη είναι σοφία, όμως όταν μετατρέπεται σε μόνιμη εσωτερική στάση τότε κάτι μετακινείται αθόρυβα. Η εμπιστοσύνη φεύγει από τον εαυτό και μεταφέρεται σε εξωτερικά σήματα. Και κάθε μικρή υποχώρηση, κάθε ίσως καλύτερα όχι, δεν είναι απλώς μια επιλογή ασφάλειας, είναι μια ανεπαίσθητη απομάκρυνση από την προσωπική σου κρίση.

 

Ο άνθρωπος δεν προορίζεται να ζει ούτε σε άρνηση ούτε σε υπακοή αλλά σε συνείδηση. Να ακούει, να λαμβάνει υπόψη και έπειτα να στέκεται μέσα στη στιγμή με καθαρό βλέμμα. Να βγαίνει όχι από αντίδραση αλλά από παρουσία. Να παρατηρεί τον κόσμο όπως είναι και όχι όπως τον προδιαγράφει ο φόβος.

 

Η πραγματική ασφάλεια δεν βρίσκεται στην αποφυγή αλλά στην ικανότητα να κατοικείς μέσα στην αβεβαιότητα χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου. Και εκεί, αθόρυβα αλλά σταθερά, γεννιέται κάτι βαθύτερο από το θάρρος, η εμπιστοσύνη ότι μπορείς να είσαι παρών, να κρίνεις και να σταθείς ό,τι κι αν έρθει.

 

Σκέψη και Στάση
Νίκος Τομαράς

Πέθανε ο δημοσιογράφος, ποιητής και ζωγράφος Σπύρος Κατσίμης

Σπύρος Κατσίμης (1933–2026)

Με βαθιά συγκίνηση πληροφορήθηκα τον θάνατο του Σπύρου Κατσίμη.
Ένας άνθρωπος που υπηρέτησε τη δημοσιογραφία και τα γράμματα με συνέπεια, ήθος και εσωτερική καθαρότητα, έφυγε πλήρης ημερών, στα 93 του χρόνια.

Πριν από δεκαπέντε περίπου χρόνια, μου είχε παραχωρήσει μια συνέντευξη για το ιστολόγιό μου.

Θυμάμαι τη νηφαλιότητα της σκέψης του, την απλότητα στον λόγο, αλλά και εκείνη τη λεπτή ειρωνεία που πρόδιδε εμπειρία δεκαετιών. Δεν μιλούσε για να εντυπωσιάσει. Μιλούσε για να φωτίσει.

 

Λόγια του που μένουν

Στη συνέντευξη εκείνη είχε μιλήσει:

• για την ποίηση ως εσωτερική ανάγκη και όχι ως δημόσια επίδειξη,
• για τη δημοσιογραφία ως λειτούργημα ευθύνης,
• για την εποχή του διαδικτύου, όπου η πληροφορία πληθαίνει αλλά η ουσία λιγοστεύει,
• για τη σημασία της παιδείας ως βάθους και όχι ως τίτλου.

Είχε μια πίστη ότι η λογοτεχνία δεν σώζει τον κόσμο με θόρυβο — τον αλλάζει σιωπηλά, μέσα από τη συνείδηση.

 

Μια μικρή προσωπική μαρτυρία

Αυτό που κράτησα από εκείνη τη συνάντηση δεν ήταν μόνο οι απαντήσεις του.
Ήταν ο τρόπος.
Η αίσθηση ότι συνομιλείς με άνθρωπο που έχει διανύσει μια ολόκληρη εποχή, χωρίς να γίνει πικρός.
Με ρίζες στην παράδοση, αλλά με καθαρό βλέμμα για το παρόν.

Η αναδημοσίευση της συνέντευξης σήμερα δεν είναι απλώς ένα αρχειακό γεγονός.
Είναι ένας τρόπος να ακουστεί ξανά η φωνή του, όπως ήταν: ήρεμη, στοχαστική, ουσιαστική.

Αποχαιρετισμός

Αποχαιρετώ έναν άνθρωπο των γραμμάτων που τίμησε τη λέξη.
Εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του.

Και επιλέγω να τον θυμάμαι έτσι:
όχι μόνο ως δημοσιογράφο ή λογοτέχνη,
αλλά ως παρουσία.

 

Η συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει το 2011 αναδημοσιεύεται σήμερα στη μνήμη του.

Διαβάστε τη συνέντευξη εδώ →
https://n-tomaras.blogspot.com/2011/06/blog-post_30.html

 

Καλή του ανάπαυση.

 

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα τελεστεί στο παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας Ψυχικού – Χαλανδρίου την Πέμπτη 5 Μαρτίου στις 11.30 π.μ., ενώ την Παρασκευή 6 Μαρτίου θα ταφεί στους αγαπημένους του Παξούς, όπως επιθυμούσε ο ίδιος. Αντί στεφάνου, η οικογένεια προτρέπει σε δωρεά στο Κέντρο Ημέρας Αττικής για κακοποιημένα παιδιά “Ελένη Αγάθωνος” του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.

Ο Νέος, ο Γέρος , η Θυσία και το Καλό της Κοινωνίας, Γεωργία Δεληγιαννοπούλου

     Όταν ο Περικλής στον Επιτάφιο, απευθύνεται στους γεροντότερους, για να τους παρηγορήσει για την απώλεια των οικείων και για τα δεινά του πολέμου,  τους προτρέπει να σκέφτονται τα ευτυχισμένα χρόνια που έζησαν και με πολιτικό κυνισμό τους κατατάσσει στους άχρηστους της κοινωνίας:

     «Ὅσοι δὲ πάλι ἔχετε προσπεράσει τὸ ὅριο αὐτὸ τῆς ἡλικίας, πρέπει νὰ θεωρεῖτε κέρδος τὸ ὅτι περάσατε τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς ζωῆς σας εὐτυχισμένοι, ἡ δὲ περίοδος τῆς λυπημένης ζωῆς σας θὰ εἶναι σύντομη, καὶ νὰ ἀνακουφίζεσθε ἀπὸ τὴν δόξα αὐτῶν ἐδῶ τῶν ἡρωϊκῶς πεσόντων παιδιῶν σας. Γιατὶ τὸ μόνο πράγμα ποὺ δὲν γερνάει ποτὲ εἶναι ἡ φιλοδοξία, καὶ ἐκεῖνο ποὺ εὐχαριστεῖ τὸν ἄνθρωπο στὴν γεροντική του ἡλικία, ὅταν εἶναι ἄχρηστος πιά, δὲν εἶναι τὸ κέρδος, ὅπως ἰσχυρίζονται μερικοί, ἀλλὰ ἡ ἀπόλαυση τιμῶν».

     Και σήμερα λοιπόν τα γηρατειά είναι  «περήφανα», στην πράξη όμως - και προ κορωνο-ιού - τα γηρατειά εξωθούνται de facto στην απομόνωση και την ένδεια (παρόλα τα νομοθετημένα τους ανθρώπινα δικαιώματα). Στην Ιαπωνία πολλοί γέροι μην αντέχοντας τη μοναξιά ζητούν  ευθανασία, ασκώντας το δικαίωμα της  νομοθετημένης αυτοκτονίας που το ίδιο το κράτος πλέον παρέχει.

     Οι γέροι λοιπόν, ναι, κοινωνικά είναι άχρηστοι. Ας το ομολογήσουμε! Τρώνε πολύτιμους πόρους από τον κρατικό προϋπολογισμό και, πράγματι, δεν προσφέρουν τίποτα. Οδεύουν προς το θάνατο και κουβαλάνε μόνο αναμνήσεις!

Κι εδώ τώρα πλάι, με τον αριστοτέχνη αυτό ιό, που πλήττει τις «ευπαθείς» ομάδες, βιώνουμε αυτόν τον πολιτικό ρεαλισμό: Οι γέροι θα φύγουν! Όσοι αντέξουν. Κι όταν ο κύριος Τσιόδρας «έσπασε» από τη συγκίνηση όταν μιλήσει για τους παππούδες μας, έσπασε και λύγισε γιατί ξέρει ότι η τρίτη ηλικία δεν μπορεί να σωθεί... Ξέρει κι ο ίδιος τη θυσία που θα γίνει  σε αυτόν τον άτυπο πόλεμο.

     Ζούμε σε έναν πολιτισμό πρωτόγονο. Με πρωτόγνωρη τεχνολογία και πρωτόγνωρο πρωτογονισμό. Ο νέος φουτουρισμός φέρνει εκπληκτικά συστήματα επικοινωνίας, διασκέδασης, παρακολούθησης... Ο Παλιός Κόσμος  - βάζω και τον εαυτό μου μέσα, είμαι ήδη 63 - τι θέση έχει σε αυτές τις νέες προοπτικές; Καμία... Αν ο παλιός γέρος, ο Γέρων, έχαιρε του καθολικού σεβασμού γιατί έφερε μέσα του τη Σοφία της ζωής, την προφορική βιωμένη  Ιστορία, την προσωπική του μνήμη και την εμπειρία, το μετασχηματισμένο βίωμα ως Παραμύθι, ο σημερινός  αντίθετα είναι βάρος. Και πάντα τα βάρη χρειάζονται έναν  Καιάδα.

Τα παραμύθια τελείωσαν. Και παραμυθία πλέον δεν απαιτείται.

Η Άλκη Ζέη, η αγαπημένη συγγραφέας μικρών και μεγάλων και «έφυγε» σε ηλικία 95 ετών.

Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925 και πέρασε τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο, νησί απ’ όπου καταγόταν η μητέρα της. Όταν πήγε σχολείο, η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στο Μαρούσι και μετά στην Αθήνα. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο της Μόσχας.

 Η σχέση της με το γράψιμο ξεκίνησε στα σχολικά χρόνια, γράφοντας έργα για το κουκλοθέατρο, διηγήματα και νουβέλες, που δημοσιεύονταν σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά. Αγωνίστηκε για την ελευθερία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη δημοκρατία, συμμετέχοντας στο αριστερό κίνημα από τα χρόνια της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα.

H συνέχεια εδώ 

Πέθανε η σπουδαία ποιήτρια Κική Δημουλά

Συγκίνηση έχει προκαλέσει στο πανελλήνιο ο θάνατος της σπουδαίας Ελληνίδας ποιήτριας και πεζογράφου, Κικής Δημουλά, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών. 

Η σπουδαία ποιήτρια είχε υποστή ανακοπή καρδιάς και νοσηλευόταν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας από τις 2 Φεβρουαρίου.

Το ιδιωτικό θεραπευτήριο «ΥΓΕΙΑ» εξέδωσε ιατρικό ανακοινωθέν για το θάνατο της Ελληνίδας ποιήτριας.

Σύμφωνα με το ιατρικό ανακοινωθέν: «Η ακαδημαϊκός και ποιήτρια κα. Κική Δημουλά προσήλθε  στο Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ στις 02/02/20 λόγω χρόνιας αναπνευστικής ανεπάρκειας. 

Σήμερα στις 22/02/20 και ώρα 17:56 απεβίωσε λόγω καρδιακής ανακοπής σε έδαφος σοβαρής χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και καρδιακής ανεπάρκειας».

Η Κική Δημουλά γεννήθηκε στις 6 Ιουνίου 1931 στην Αθήνα. Το πατρικό της όνομα ήταν Βασιλική Ράδου.

Το 1952 παντρεύτηκε τον ποιητή και πολιτικό μηχανικό Άθω Δημουλά, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, τον Δημήτρη (1956) και την Έλση (1957).

Εργάστηκε σαν υπάλληλος στην Τράπεζα της Ελλάδος από το 1949 έως και το 1973. Διετέλεσε πρόεδρος του ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη (κοινωφελές Ν.Π.Ι.Δ. υπό την αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών).

Τιμήθηκε το 1972 με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή Το λίγο του κόσμου, το 1989 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή Χαίρε ποτέ και το 1995 με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για τη συλλογή Η εφηβεία της λήθης. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, στα Γαλλικά, στα Ισπανικά, στα Ιταλικά, στα Πολωνικά, στα Βουλγαρικά, στα Γερμανικά και στα Σουηδικά.

Σε μία ομιλία της για την ποίηση η Δημουλά όρισε ως εξής το ποίημα:

«Βαδίζεις σε μιαν έρημο. Ακούς ένα πουλί να κελαηδάει. Όσο κι αν είναι απίθανο να εκκρεμεί ένα πουλί μέσα στην έρημο, ωστόσο εσύ είσαι υποχρεωμένος να του φτιάξεις ένα δέντρο. Αυτό είναι το ποίημα».

Η συνέχεια εδώ

Δυο λόγια για την Αρλέτα

του Νίκου Σαραντάκου

[…] Αν μη τι άλλο σημάδεψε τα νιάτα μας.

Μιλάω βέβαια για την Αρλέτα, που έφυγε από τη ζωή. Την Αρλέτα της ανεξάντλητης τρυφερότητας, το κορίτσι με την κιθάρα που καλύτερα από κάθε άλλον ενσάρκωσε το νέο κύμα και που συνέχισε να εκπροσωπεί τον κόσμο των μπουάτ μέχρι πολύ πρόσφατα.

Ακριβώς σε μουσική Γιαννη Σπανού και στίχους Γιώργου Παπαστεφάνου ήταν το πρώτο τραγούδι που έκανε γνωστή την Αρλέτα, το Μια φορά θυμάμαι: Η Αρλέτα γεννήθηκε το 1945 στην Αθήνα όπου έζησε διαρκώς, ανάμεσα σε Εξάρχεια και Κυψέλη (στο δίπατο σπίτι της στην οδό Δεληγιάννη έμεινε ο Γιώργος Ιωάννου όταν κατέβηκε στην Αθήνα). Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών και ποτέ δεν άφησε εντελώς τη ζωγραφική. Ωστόσο, όπως διηγείται η ίδια, όταν ήταν πρωτοετής την άκουσε να τραγουδάει σε μια εκδρομή ο Γιώργος Παπαστεφάνου και την πήγε στον Πατσιφά, που τότε ξεκινούσε στη ΛΥΡΑ και καθώς δεν είχε τη δυνατότητα να προσελκύσει καθιερωμένους καλλιτέχνες αναζητούσε νέες φωνές και με πρωτοστάτη τον Γιάννη Σπανό προωθούσε το κίνημα που έμεινε γνωστό ως «νέο κύμα».

Η συνέχεια εδώ

«Έφυγε ο δάσκαλος της καρδιάς» Χρίστος Τσολάκης

Πλήθος κόσμου παραβρέθηκε στην κηδεία του και αποχαιρέτισε τον ομότιμο καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ως «δάσκαλο της καρδιάς», έννοια την οποία υπηρέτησε με αγάπη, αφοσίωση και σεβασμό σε όλη του τη ζωή και την επαγγελματική του πορεία, αποχαιρέτισε τον ομότιμο καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Χρίστο Τσολάκη, πλήθος κόσμου που παραβρέθηκε στην κηδεία του.

Η εξόδιος ακολουθία εψάλη στις 11.00 από εκπρόσωπο του μητροπολίτη Άνθιμου, από τον Ιερό Ναό της Του Θεού Σοφίας, παρουσία των οικείων του, συγγενών, φίλων, συνεργατών, μαθητών του, εκπροσώπων της εκπαιδευτικής κοινότητας, των τοπικών αρχών και του δημοσιογραφικού και πολιτικού κόσμου. Στη συνέχεια, οι παρευρισκόμενοι με ένα θερμό χειροκρότημα και συγκίνηση συνόδευσαν τον ομότιμο καθηγητή νεοελληνικής γλώσσας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην τελευταία του κατοικία στα κοιμητήρια «Αναστάσεως του Κυρίου» στη Θέρμη.

«Μας έμαθες να μην υποτιμούμε τα απλά πράγματα, γιατί σε αυτά βρίσκεται η σοφία» ανέφερε στον επικήδειό του, εκπροσωπώντας το ΑΠΘ, ο αναπληρωτής πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής, Αλέξανδρος Γαρυφάλλου, και αναφέρθηκε στο πάθος του Δασκάλου Χρίστου Τσολάκη για την ελληνική γλώσσα και την παιδεία, ως καλλιέργεια της ψυχής, αλλά και στην αγάπη και υπευθυνότητά του για την διδασκαλία των παιδιών, για την οποία υποστήριζε: «το μυαλό του παιδιού δεν είναι δοχείο για το γεμίσεις μόνο με γνώση, αλλά σπίρτο που περιμένει να το ανάψεις».

Εκπρόσωπος της μητρόπολης Πιερίας - τόπος καταγωγής του Χρίστου Τσολάκη – ευχήθηκε το παράδειγμα της ζωής του να μείνει ζωντανό σε όλους και το έργο του να βρει άξιους συνεχιστές, ενώ εκπρόσωπος του Μουσείου Εκπαίδευσης Βέροιας, του οποίου ήταν ιδρυτής και πρόεδρος, πρότεινε να δοθεί τιμητικά το όνομά του στο φορέα.

Στην σημαντική προσφορά του Χρίστου Τσολάκη στο Ίδρυμα «Μανώλη Τριανταφυλλίδη», αλλά και στη συμβολή του στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976, αναφέρθηκε εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του ΑΠΘ.

Με ιδιαίτερη συγκίνηση απευθύνθηκαν για τελευταία φορά στον Δάσκαλό τους, οι παλιοί φοιτητές του, απόφοιτοι του Συλλόγου της Παιδαγωγικής του ΑΠΘ. «Θα μείνεις ζωντανός στις καρδιές μας, γιατί ήσουν δάσκαλος της καρδιάς, φωτεινός και με οράματα. Δεν αγάπησες τη δόξα και το χρήμα, αγωνίστηκες για την πραγματική παιδεία, συγκρούστηκες για αυτήν και αρνήθηκες θέσεις…Δίδασκες την πίστη στα ιδανικά, χωρίς συμβιβασμούς, με αγώνα. Άναψες την φλόγα της αγάπης για να γίνουμε καλοί δάσκαλοι…» είπαν.

Αποχαιρετισμό απηύθυναν, επίσης, εκπρόσωποι του Πειραματικού Σχολείου του ΑΠΘ, της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, και του Συλλόγου Αποφοίτων της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος από το 1996. Στεφάνια κατέθεσαν, μεταξύ άλλων, ο δάσκαλός του και μεγάλος δάσκαλος των Γραμμάτων, ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, Εμμανουήλ Κριαράς, και η Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας – Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ), της οποίας ήταν επίτιμο μέλος και συνεργάστηκε επί πολλά χρόνια με αφοσίωση για τη γλωσσική επιμόρφωση των δημοσιογράφων.

Βιογραφικό – Το έργο του

Ο Χρίστος Τσολάκης γεννήθηκε το 1935 στο εγκαταλειμμένο σήμερα χωριό της ορεινής Πιερίας Μόρνα (Σκοτεινά). Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Κατερίνης το 1952 ως αριστούχος και εισήχθη στη Φιλοσοφική σχολή του ΑΠΘ απ’ όπου αποφοίτησε το 1957 με δασκάλους τους: Εμμανουήλ Κριαρά, Απόστολο Βακαλόπουλο, Νικόλαο Ανδριώτη, Ιωάννη Κακριδή και Λίνο Πολίτη. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Κλασικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου Lund στη Σουηδία, όπου και δίδαξε Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία. Υπηρέτησε στη γενική εκπαίδευση ως καθηγητής, σχολικός σύμβουλος και μετείχε στις επιτροπές που εργάστηκαν για την εισαγωγή και την καλλιέργεια της δημοτικής γλώσσας στην εκπαίδευση και στο δημόσιο βίο. Ήταν επικεφαλής των συγγραφικών ομάδων οι οποίες, με τη συνεργασία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, έγραψαν τα βιβλία «Νεοελληνική γλώσσα» για το γυμνάσιο και «Έκφραση - Έκθεση» για το λύκειο.

Ασχολήθηκε με θέματα γλώσσας, διδασκαλίας της γλώσσας και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, δίνοντας πλήθος διαλέξεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ είχε τιμηθεί πολλές φορές από ελληνικά και ξένα Πανεπιστήμια.

Υπήρξε ο ιδρυτής του Μουσείου Εκπαίδευσης και Παιδείας στη Βέροια, ενός πρωτοπόρου θεσμού που λειτουργεί υπό την αιγίδα του Δήμου Βέροιας σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Επί 12 συνεχή χρόνια (τη δεκαετία του ΄90) πραγματοποίησε σειρά εκπομπών στο ραδιοφωνικό σταθμό 9.58 της ΕΤ-3 με τίτλο «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική» (κυκλοφορούν σε πέντε τόμους από τις εκδόσεις «Νησίδες») ενώ εκατοντάδες είναι οι δημοσιεύσεις του σε έντυπα, εκδόσεις και τον «Φιλόλογο» -το περιοδικό του ομότιτλου συλλόγου των αποφοίτων της Φιλοσοφικής σχολής του ΑΠΘ. Πέθανε χθες το πρωί σε ηλικία 77 ετών.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Έφυγε χτες από κοντά μας η Ζωρζ Σαρή

Δελτίο τύπου των εκδόσεων Πατάκη

Χτες Σάββατο 9 Ιουνίου απεβίωσε η πολυαγαπημένη μας Ζωρζ Σαρή.

Η Ζωρζ Σαρή ήταν μία από τις πρωτοπόρες συγγραφείς παιδικών και νεανικών βιβλίων και το έργο της αποτελεί σταθμό στον  χώρο της Λογοτεχνίας για παιδιά και για νέους. Έχει αναθρέψει πνευματικά πολλές γενιές παιδιών μέχρι και σήμερα και θα εξακολουθήσει να αναθρέφει για πολλά ακόμη χρόνια με το έργο που άφησε.

Για εμάς όλους στις Εκδόσεις Πατάκη η Ζωρζ Σαρή  αντιπροσώπευε αυτό ακριβώς που είχε γράψει:
'' Η Ζωή θέλει να την αγαπάνε. Να την αγαπάνε χωρίς παζαρέματα, πολύ και αλογάριαστα. Μικρή κατάλαβε πως για να τα καταφέρει έπρεπε πρώτα ν΄αγαπήσει αυτή τους ανθρώπους. Αγαπούσε όπως πεινούσε, όπως διψούσε, όπως πονούσε, όπως γελούσε.''

Η κηδεία της θα τελεσθεί την Τρίτη 12 Ιουνίου στις 11πμ στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.

Φωτογραφίες από τη διαδρομή της μπορείτε να βρείτε στο http://www.flickr.com/photos/patakis/


ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ

 Η Ζωρζ Σαρή γεννήθηκε το 1925 στην Αθήνα. Η μητέρα της ήταν Γαλλίδα από τη Σενεγάλη και ο πατέρας της από το Αϊβαλί. Τα παιδικά της χρόνια τα έζησε στην Ελλάδα, όπου τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο. Πριν ολοκληρώσει τις εγκύκλιες σπουδές της, άρχισε ο πόλεμος του 1940.

Στη διάρκεια του πολέμου η Ζωρζ Σαρή συμμετείχε στην Αντίσταση και στην ΕΠΟΝ. Περιγράφοντας εκείνα τα χρόνια, η ίδια λέει:

«Τα χρόνια της Κατοχής ήταν χρόνια χαράς και ελευθερίας. Από δυστυχισμένοι γίναμε ευτυχισμένοι. Και αυτό γιατί διαλέξαμε τον δρόμο της ζωής και ας υπήρχε θάνατος μέσα. Θρηνούσαμε και χαιρόμασταν όλοι μαζί. Δε φοβόμασταν όμως. Υπήρχε ένας στόχος, η απελευθέρωση». Στην Κατοχή, και αφού τελείωσε το σχολείο, άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα υποκριτικής στη Δραματική Σχολή του Δημήτρη Ροντήρη.

Τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο διαδέχτηκε ο Εμφύλιος, κατά τη διάρκεια του οποίου η Ζωρζ Σαρή πληγώθηκε στο χέρι και στο πόδι από οβίδα και νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο
«Αγία Όλγα». 

Ζωρζ Σαρή και Μελίνα Καρακώστα

Αργότερα, το 1947, αναγκάστηκε να φύγει εξόριστη για το Παρίσι. Εκεί δούλεψε σε διάφορες δουλειές, ενώ συγχρόνως φοιτούσε στη σχολή του Σαρλ Ντυλλέν. Στο Παρίσι γνώρισε σημαντικούς ανθρώπους, όπως τον Κώστα Αξελό, τη Μελίνα Μερκούρη, τον Άδωνι Κύρου, τον Μαρσέλ Μαρσό και πολλούς άλλους. Εκεί συνάντησε και τον Μαρσέλ Καρακώστα, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, τον Αλέξη και τη Μελίνα Καρακώστα, που αργότερα έγινε κι εκείνη συγγραφέας.

Το 1962 επέστρεψε στην Ελλάδα με την οικογένειά της και συνέχισε να παίζει στο θέατρο μέχρι την εποχή της δικτατορίας, οπότε μαζί με φίλους της ηθοποιούς αποφάσι- σαν να κάνουν παθητική αντίσταση και να μην ξαναπαίξουν στο θέατρο. Το καλοκαίρι εκείνο, στερημένη από κάποια μορφή έκφρασης, άρχισε να γράφει το πρώτο της μυθιστόρημα. Ο Θησαυρός της Βαγίας ξεκίνησε σαν παιχνίδι με τα παιδιά που είχε γύρω της.

Μετά τη μεγάλη επιτυχία του πρώτου της βιβλίου, η Ζωρζ Σαρή αποφάσισε να αφιερωθεί στο γράψιμο:

«Στο γράψιμο βρήκα ό,τι δεν μπορούσα να βρω στο θέατρο, ίσως γιατί δεν ήμουν πρωταγωνίστρια και ίσως γιατί δεν ήμουν σε θέση να διαλέξω τους ρόλους που ο θιασάρχης ή ο σκηνοθέτης διάλεγαν για μένα. Τώρα φέρω ακέραιη την ευθύνη των βιβλίων μου. Κάνω αυτό που θέλω, αυτό που μπορώ».

Σήμερα το όνομα της Ζωρζ Σαρή έχει συνδεθεί με τη λογοτεχνία του τόπου μας και οι αφηγηματικές τεχνικές και η θεματολογία των έργων της έχουν σφραγίσει τη σύγχρονη ελληνική παιδική λογοτεχνία. Οι προσωπικές της αξίες, η αγάπη της για τα παιδιά και η

«εξάρτησή» της από τη συγγραφή δίνουν το στίγμα του συγγραφικού της έργου:

«Όσον αφορά τις δικές μου αξίες, πάνω απ’ όλα είναι η ελευθερία μου και η αξιοπρέπειά μου. Και η φιλία. Να νιώθω ελεύθερη και να είμαι όρθια».　

ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ

Α. Mυθιστορήματα για παιδιά και για νέους

Ο θησαυρός της Βαγίας, εκδ. Κέδρος, 1969, Εκδόσεις Πατάκη, 1992 // Το ψέμα, εκδ. Περγαμηνή, 1970, εκδ. Κέδρος, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Όταν ο ήλιος..., εκδ. Κέδρος, 1971, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Κόκκινη κλωστή δεμένη..., εκδ. Κέδρος, 1974, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Τα γενέθλια, εκδ. Κέδρος, 1977, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  // Τα στενά παπούτσια, εκδ. Κέδρος, 1979, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Οι νικητές, εκδ. Κέδρος, 1983, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Τα Χέγια, Εκδόσεις Πατάκη, 1987  //  Το παραράδιασμα, Εκδόσεις Πατάκη, 1989  //  Κρίμα κι άδικο..., Εκδόσεις Πατάκη, 1990 Νινέτ, Εκδόσεις Πατάκη, 1993  //  Ζουμ, Εκδόσεις Πατάκη, 1994 Ε.Π., Εκδόσεις Πατάκη, 1995  //  Μια αγάπη για δύο (μαζί με την Αργυρώ Κοκορέλη), Εκδόσεις Πατάκη, 1996  //  Ο χορός της ζωής, Εκδόσεις Πατάκη, 1998 Σοφία, Εκδόσεις Πατάκη, 1998  //  Ο Kύριός μου, Εκδόσεις Πατάκη, 2002  //  Ο πόλεμος, η Mαρία και το αδέσποτο, Εκδόσεις Πατάκη, 2003  //  Tότε..., Εκδόσεις Πατάκη, 2004  //

Β. Ιστορίες και παραμύθια για μικρά παιδιά

Το γαϊτανάκι, εκδ. Κέδρος, 1973, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Ο Φρίκος ο Κοντορεβιθούλης μου, εκδ. Κέδρος, 1980, Εκδόσεις Πατάκη, 1999, νέα αναθεωρημένη έκδοση, Εκδόσεις Πατάκη, 2006  // Η σοφή μας η δασκάλα, εκδ. Κέδρος, 1982, Εκδόσεις Πατάκη, 1992  //  Η κυρία Κλοκλό (νέα αναθεωρημένη έκδοση), Εκδόσεις Πατάκη, 2007  //  Ο Τότος και η Τοτίνα (νέα αναθεωρημένη έκδοση), Εκδόσεις Πατάκη, υπό έκδοση  //  Ο Αρλεκίνος, εκδ. Δελφίνι, 1993, Εκδόσεις Πατάκη, 2001  //  H Πολυλογού, εκδ. Δελφίνι, 1993, Εκδόσεις Πατάκη, 2000  //  H κόκκινη κοτούλα, εκδ. Kέδρος, Εκδόσεις Πατάκη, 2002  //  H τουλιπίτσα, εκδ. Kέδρος, Εκδόσεις Πατάκη, 2002  //  O Φαντασμένος και άλλα παραμύθια (μαζί με τη Μελίνα Καρακώστα), Εκδόσεις Πατάκη, 2005  //  Tο κουμπί και μια βελόνα, Εκδόσεις Πατάκη, 2010

Γ. Θέατρο

Το τρακ, Εκδόσεις Πατάκη, 1998 (εξαντλημένο)

Δ . Mυθιστορήματα για μεγάλους

Η αντιπαροχή, Εκδόσεις Πατάκη, 1989 (εξαντλημένο)  //  Κλειστά χαρτιά (μαζί με τη Μελίνα Καρακώστα), Εκδόσεις Πατάκη, 2001  //  Γράμμα από την Oδησσό, Εκδόσεις Πατάκη, 2005  //  Tο προτελευταίο σκαλοπάτι, Εκδόσεις Πατάκη, 2009

Δ. Μεταφράσεις

Ε. Ιονέσκο, Ο Μόνος, εκδ. Μπάιρον, 1974

Τομίκο Ινούι, Το γαλάζιο κύπελλο, εκδ. Κέδρος, 1974, Εκδόσεις Πατάκη, υπό έκδοση  //  Μάριο Σοάρες, Η φιμωμένη Πορτογαλία, εκδ. Μπάιρον, 1974  //  Σιμόν ντε Μποβουάρ, Οι Μανδαρίνοι, εκδ. Ανοιχτή Γωνιά, 1978  //  Πιερ Πελό, Το παιδί και το αστέρι, εκδ. Ψυχογιός, 1979  //  Μαντελέν Ζιλάρ, Το κρυφό μονοπάτι, εκδ. Κέδρος, 1979  //  Εβγκένι Βελτιστόφ, Ελεκτρόνικ, εκδ. Κέδρος, 1979  //  Φράνσις Ζανσόν, Ζαν-Πολ Σαρτρ, εκδ. Κέδρος, 1980  //  Αντρέ Κεντρός (Ανδρέας Κέδρος), Το νησί με τα ζωντανά απολιθώματα, εκδ. Κέδρος, 1981  //  Ανρί Τρουαγιά, Βιου, εκδ. Κέδρος, 1982  //  Μορίς Ντρυόν, Τιστού ο πρασινοδάχτυλος, εκδ. Κέδρος, 1983  //  Μαργκερίτ Ντυράς, Φράγμα στον Ειρηνικό, εκδ. Κέδρος, 1983  //  Έκτορας Μαλό, Χωρίς οικογένεια, τόμοι α΄-β΄, Εκδόσεις Πατάκη, 1987  //  Ιούλιος Βερν, Μιχαήλ Στρογκόφ (μαζί με την Ελένη Ρώτη-Βουτσάκη), Εκδόσεις Πατάκη, 1989

ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ

Χρυσούλα Κουράκη, Οι λογοτεχνικοί χαρακτήρες στο πεζογραφικό έργο της Ζωρζ Σαρή, 1969-1995

Συλλογικό έργο σε επιμέλεια της καθ. Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου, Όταν... η Ζωρζ Σαρή: 40 χρόνια προσφοράς στη λογοτεχνία για παιδιά και για νέους

Ο κ. Στ. Πατάκης για το θάνατο της Ζωρζ Σαρή είπε:

Η Ζωρζ Σαρή, πολυαγαπημένη συγγραφέας μικρών και μεγάλων, έφυγε για το αιώνιο ταξίδι. Από το μεγάλο της έργο οι παρακάτω στίχοι του λαϊκού τραγουδιού που περιλαμβάνονται στο βιβλίο της «Το Γαϊτανάκι» εκφράζουν όλη την ψυχή της:

Αν όλα τα παιδιά της Γης

πιάναν γερά τα χέρια

κορίτσια, αγόρια στη σειρά

και στήνανε χορό,

ο κύκλος θα γινότανε

πολύ πολύ μεγάλος

κι ολόκληρη τη Γη μας

θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.

Αν όλα τα παιδιά της Γης

φωνάζαν τους μεγάλους

κι αφήναν τα γραφεία τους

και μπαίναν στο χορό,

ο κύκλος θα γινότανε

ακόμα πιο μεγάλος

και δυο φορές τη Γη μας

θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.

Θα ΄ρχόντανε τότε τα πουλιά,

θα ΄ρχόντανε τα λουλούδια,

θα ΄ρχότανε κι η άνοιξη

να μπει μες στο χορό

κι ο κύκλος θα γινότανε

ακόμα πιο μεγάλος

και τρεις φορές τη Γη μας

θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.

Πέθανε ο ποιητής Αργύρης Χιόνης

Χθες το απόγευμα από καρδιακή προσβολή.

Ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της γενιάς του 70  ο Αργύρης Χιόνης πέθανε χθες το απόγευμα από καρδιακή προσβολή.

(το ποίημα "Ωραίο Καλοκαίρι" του Αργύρη Χιόνη από το CD "Στους Ελαιώνες της Αγάπης")

Είχε γεννηθεί το 1943 στην Αθήνα, στα Σεπόλια, από γονείς νησιώτες, εσωτερικούς μετανάστες. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο 2ο Νυχτερινό Γυμνάσιο. Άρχισε να εργάζεται σε πολύ μικρή ηλικία και άλλαξε αρκετά επαγγέλματα. Σε ηλικία 28 ετών γράφεται στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ και σπουδάζει ιταλική φιλολογία. Επί είκοσι έτη (1967-1977 και 1982-1992), έζησε σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Κατά τη δεκαετία 1982-1992, εργάστηκε, ως μεταφραστής, στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 1992, παραιτήθηκε από τη θέση αυτή και ζούσε στο χωριό Θροφαρί της ορεινής Κορινθίας, όπου ασχολιόταν με την ποίηση και τη γεωργία, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στο βιογραφικό που συνόδευε τα βιβλία του.

Είχε πρωτοεμφανιστεί λογοτεχνικά το 1966 με την ποιητική συλλογή "Απόπειρες φωτός". Ακολούθησαν τα ποιητικά βιβλία: "Σχήματα απουσίας" ("Αρίων", 1973, αγγλική και ολλανδική μετάφραση από τις εκδ. Tor/Amsterdam, 1971), "Μεταμορφώσεις" ("Μπουκουμάνης, 1974, ολλανδική μετάφραση από τις εκδ. De Beuk/Amsterdam, 1976, μαζί με ποιήματα από τη συλλογή "Τύποι ήλων"), "Τύποι ήλων" ("Εγνατία-Τραμ", 1978), "Λεκτικά τοπία" ("Καστανιώτης", 1983), "Σαν τον τυφλό μπροστά στον καθρέφτη" ("Υάκινθος", 1986), "Εσωτικά τοπία" ("Νεφέλη", 1991, 1η ανατύπωση: 1999), "Ο ακίνητος δρομέας" ("Νεφέλη", 1996, 1η ανατύπωση: 2000), "Ιδεογράμματα" ("Τα τραμάκια", 1997), "Τότε που η σιωπή τραγούδησε" ("Νεφέλη", 2000), "Στο υπόγειο" ("Νεφέλη", 2004), "Ό,τι περιγράφω με περιγράφει" (Γαβριηλίδης, 2010).

Μετά το 1981 ασχολήθηκε παράλληλα, με την πεζογραφία, με αφηγήματα για μεγάλους, παιδιά και νέους, όπως "Ιστορίες μιας παλιάς εποχής που δεν ήρθε ακόμα" ("Αιγόκερως", 1981), "Ο αφανής θρίαμβος της ομορφιάς" ("Πατάκης", 1995), "Τρία μαγικά παραμύθια" ("Πατάκης", 1998), "Όντα και μη όντα" ("Γαβριηλίδης", 2006) και "Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες" ("Κίχλη", 2008, Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2009, εξ' ημισείας με τον Τόλη Νικηφόρου). Έχει ασχοληθεί με τη λογοτεχνική μετάφραση, μεταφράζοντας έργα των Οκτάβιο Πας ("Ποιήματα", 1981), Ράσελ Έντσον ("Όταν το ταβάνι κλαίει", 1986), Τζέιν Όστεν ("Περηφάνια και προκατάληψη", 1997), Ρομπέρτο Γιάρος ("Κατακόρυφη ποίηση", 1997) και Ανρί Μισώ ("Με το αγκίστρι στην καρδιά: μια επιλογή από το έργο του", 2003).

Η ποιησή του χαρακτηρίζεται από αυτοβιογραφικά στοιχεία, με έντονο το στοιχείο της παραδοξότητας και του σαρκασμού σε συνεχή συνομιλία όμως με μια υπαινικτική εσωτερικότητα η οποία υποβάλλει και ενισχύει ναι μεν τη πίστη στο παράλογο και μάταιο της ύπαρξης από τη μια αλλά και τη κατάφαση στη ζωή απ΄την άλλη.

 bonustrack 1

Το 2009 με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες» από τις εκδόσεις Κίχλη είχε γράψει στη lifo το παρακάτω κομμάτι:

Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες

φωτό Kωνσταντίνος Κουκόπουλος

O ποιητής και πεζογράφος Αργύρης Χιόνης γράφει για το έναυσμα που τον οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου «Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες» (εκδόσεις Κίχλη) και για τη βαθιά ανάγκη του για παρηγοριά.

Η περιπέτειά μου στο χώρο των Γραμμάτων άρχισε με την ποίηση, όταν ήμουν δεκατριών ετών. Πρωτοδημοσίευσα ποιήματά μου στα εικοσιένα μου, στα περιοδικά «Δωδέκατη ώρα» και «Νέα Εστία». Από το 1966 έως το 2006 εξέδωσα δώδεκα ποιητικά βιβλία. Η πρώτη πεζογραφική απόπειρά μου έγινε το 1983, με το βιβλίο Ιστορίες μιας παλιάς εποχής που δεν ήρθε ακόμα (εκδ. Αιγόκερως). Επρόκειτο για κείμενα που, επειδή αδυνατούσα να τα πυκνώσω, ώστε να γίνουν ποιήματα, τα ανέπτυξα περαιτέρω και γίνανε μικρά πεζογραφήματα. Η πρώτη σοβαρή πεζογραφική μου απόπεια έγινε το 2006 με το Όντα και μη Όντα από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης (βραβείο του περιοδικού «Διαβάζω», 2007), που το διαδέχτηκε την επόμενη χρονιά το Περί αγγέλων και δαιμόνων από τις ίδιες εκδόσεις.

Είχε πλέον για τα καλά εγκατασταθεί μέσα μου ο δαίμων της πεζογραφίας. Έτσι, το 2008 ακολούθησε το Οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες. Βέβαια, όταν μιλάμε για πεζογραφία, πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι πρόκειται για πεζά κείμενα γραμμένα από ποιητή. Ο λόγος πρέπει, συνεπώς, να ρέει απρόσκοπτα, μουσικά, οι συλλαβές των προτάσεων να είναι ζυγισμένες και μετρημένες με ακρίβεια, ενίοτε μάλιστα (χάριν παιδιάς ή ειρωνείας) να υπάρχουν μέτρο και εσωτερικές ομοιοκαταληξίες. Η χρήση επίσης συνηχήσεων, παρηχήσεων, ομόηχων λέξεων και επαναλήψεων είναι απαραίτητη. Όσο για τη μεταφορά, αυτή πρέπει κυριολεκτικά να πρωταγωνιστεί.

Το Οριζόντιο ύψος συμπληρώνει το τρίπτυχο που ξεκίνησε με τα δύο προηγούμενα βιβλία. Και οι τρεις αυτές συλλογές αφηγημάτων, όπως και ολόκληρο το ποιητικό έργο μου, συνέχονται από μια κοινή, κεντρική ραχοκοκκαλιά, την υπαρξιακή αγωνία, και βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση με τον θάνατο, όπως θα ήθελε και ο Octavio Paz. Επειδή ωστόσο είχε πολύ βαρυνθεί η ψυχή μου, αποφάσισα ότι χρειαζόμουν μιαν αναψυχή. Δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στον παλιμπαιδισμό της ηλικίας (κοντεύω να κλείσω τα εξήντα έξι), αλλά, ξαφνικά, ένιωσα τη βαθύτατη ανάγκη για παραμυθία, για παρηγοριά. Εκεί επάνω ξανάρθανε στη σκέψη μου οι στίχοι του Σεφέρη (Τελευταίος σταθμός, στ. 83-86, από τη συλλογή Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β’):

Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές

είναι γιατί τ' ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη

δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή

γιατί είναι αμίλητη και προχωράει̇

Αυτοί οι στίχοι ήταν το έναυσμα για τη γραφή του Οριζόντιου ύψους, όπου η αμίλητη φρίκη αντιμετωπίζεται με τα μόνα αποτελεσματικά όπλα που διαθέτει ο άνθρωπος: το όνειρο και το χιούμορ. Για τη συνέχεια, ωστόσο, χρειαζόμουν έναν μπούσουλα, κι αυτόν μου τον έδωσε ένας γέροντας στην ακροποταμιά, εδώ, λίγο πιο πέρα από το σπίτι μου, που τον άκουσα ένα απόβραδο να μουρμουρίζει, σαν προσευχή (Ένας γέροντας στην ακροποταμιά, στ. 16, ό.π.):

Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.

Εκείνου του δόθηκε· ελπίζω να δόθηκε και σε μένα.

bonustrack 2

Συνέντευξη τον Φεβρουάριο του 2010 στην Ελευθεροτυπία

Όσο ζω, γράφω ποιήματα-όνειρα πάνω στα χώματα

Από την Κατερίνα Αγγελιδάκη

Ζει εδώ και χρόνια σε υψόμετρο 680 μέτρων, στο πέταλο ενός βουνού της ορεινής Κορινθίας. Τον χειμώνα αποκλείεται απ' τα χιόνια, το καλοκαίρι φυτεύει λαχανόκηπους και οπωροφόρα. Είναι μονήρης από επιλογή, εραστής της φύσης και εχθρός της τεχνολογίας. Επίσης είναι πυροπαθής, ολιγαρκής και για τους κατοίκους της περιοχής του, ο γείτονας ποιητής.

Ο κ. Αργύρης Χιόνης γράφει και διαβάζει κάθε μέρα αγναντεύοντας τη μητέρα Φύση μέσα από τα μεγάλα παράθυρα του σπιτιού του, αλλά κι εκδίδει τα βιβλία του, τα δύο τελευταία από τον νεοσύστατο εκδοτικό οίκο Κίχλη, με μεγάλη επιτυχία. Το 2009 τιμήθηκε, εξ ημισείας, με το Κρατικό Βραβείο διηγήματος.

Είστε ποιητής με μακρά παρουσία, από το 1966 μέχρι σήμερα έχετε εκδώσει 11 ποιητικές συλλογές, με μερικά διάσπαρτα πεζά κείμενα. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, εκδώσατε τρία βιβλία με αφηγήματα: «Οντα και μη όντα», Γαβριηλίδης 2006 (Βραβείο περιοδικού «Διαβάζω»), «Περί αγγέλων και δαιμόνων», Γαβριηλίδης 2007, «Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες», Κίχλη 2008. Ήρθατε για να μείνετε στην πεζογραφία, με δεδομένη και την πολύ καλή απήχηση που είχαν τα βιβλία σας στον κόσμο;

Φυσικά και ήρθα στην πεζογραφία για να μείνω, όχι όμως λόγω της απήχησης που είχαν τα πεζά μου στον κόσμο, αλλά επειδή μου το υπαγορεύει η μέσα μου φωνή. Η ίδια αυτή φωνή μού απαγορεύει να εγκαταλείψω την ποίηση, η οποία άλλωστε συνιστά τη βάση, τα θεμέλια των πεζών κειμένων μου.

Στην εισαγωγή του τελευταίου σας βιβλίου, «Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες» (εκδόσεις Κίχλη), μιλάτε για τη γιαγιά σας με τα πρασινόλευκα μαλλιά, με το πρόσωπο σαν πέτρα διαβρωμένη απ' τη βροχή και το αυθαίρετο σπιτάκι της χτισμένο με μπετόν, πέτρες, τούβλα, λαμαρίνες, ξύλα. Μοιάζει η γραφή σας με τα παράταιρα υλικά μιας θαμμένης στον χρόνο λαϊκής αυλής των θαυμάτων;

«Τόσο τα ποιήματά μου όσο και τα πεζά μου είναι όντως χτισμένα με τα πιο παράταιρα δομικά υλικά. Ωστόσο, πιστεύω ή, αν θέλετε, ελπίζω ότι το τελικό αποτέλεσμα, το έργο, τα έχει τόσο καλά εντάξει, ενσωματώσει στην πρόθεσή του, στον στόχο του, ώστε αυτά να μην είναι πλέον διακριτά. Είμαι της άποψης ότι στην ποίηση, αλλά και σε όλα τα άλλα λογοτεχνικά είδη, δεν πρέπει να είναι ανιχνεύσιμα τα δομικά υλικά. Το ίδιο αόρατος πρέπει να είναι και ο καταβληθείς μόχθος. Θέλω να πω, το κείμενο, που έχει υποστεί πλήθος επεξεργασιών και έχει κοστίσει στον δημιουργό του πολλές νύχτες αγρύπνιας, όταν φτάνει με την τυπωμένη μορφή του στα χέρια του αναγνώστη, πρέπει να δίνει την εντύπωση ότι ξεπήδησε και ρέει τόσο φυσικά και αυθόρμητα όπως το νερό της πηγής. Πρόκειται, σας διαβεβαιώ, για μια πολύ επίπονη διαδικασία, αλλά μόνον έτσι επιτυγχάνεται η συγκίνηση, η απρόσκοπτη επικοινωνία με τον αναγνώστη».

Διαλέξατε στο «Οριζόντιο ύψος» τη μαγεία των παραμυθιών της λαϊκής παράδοσης, που δίνουν μιλιά στα δένδρα και αισθήματα στα τρεχούμενα νερά, μόνο για να μπορέσετε να μιλήσετε για την υπαρξιακή σας αγωνία μέσω της αλληγορίας, του υπερφυσικού και της ουτοπίας ή μήπως υπάρχει μέσα σας μια βαθύτερη σύνδεση με τη Φύση, μια εσωτερική πυξίδα από νερό και χώμα, που σας συνδέει με το παρελθόν και σας βοηθάει να βαδίσετε στο μέλλον;

Εύστοχη πολύ η διττή αυτή ερώτησή σας, αλλά δεν βρίσκω να υπάρχει κάποια αντίφαση ανάμεσα στα δύο σκέλη της. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι συμβαίνουν αμφότερα.

Τι ακριβώς εννοείτε όταν λέτε ότι γράφετε «στα χώματα»;

Αυτό που εννοώ είναι ότι κεντώ τα κείμενά μου, σαν τατουάζ, πάνω στο δέρμα της μάνας μου, της γης. Με άλλα λόγια, είμαι χοϊκός και όχι αιθεροβάμων ποιητής. Ως τέτοιος, λοιπόν, πιστεύω στην αθανασία της ύλης, δηλαδή στην αέναη ανακύκλωση των υλικών. Οσο ζω, γράφω ποιήματα-όνειρα πάνω στα χώματα. Οταν με καταπιούν τα χώματα και χουμοποιηθώ, θα τροφοδοτώ, ως λίπασμα, νέα όνειρα ζωής.

Έχετε γράψει ότι ο ποιητής είναι προφήτης, κάποιος που βλέπει στο βάθος των πραγμάτων, ακόμα κι αν είναι βουβός και δεν μπορεί να πει αυτό που βλέπει. Σε τι συνίσταται τελικά η ποιητική ιδιότητα;

Αναφέρεστε μάλλον στην ατάκα από το θεατρικό έργο μου Το μήνυμα και άλλες δύο φάρσες (εκδόσεις Κίχλη), όπου ο ένας από τους δύο πρωταγωνιστές λέει στον άλλο: «Στο βάθος είσαι ένας ποιητής. [...] Ενας προφήτης του προπαρελθόντος! [...] Εχεις μάτι δυνατό, μπορείς και βλέπεις στο βάθος των πραγμάτων. Δεν έχει σημασία αν δεν μπορείς να πεις τι βλέπεις ...όχι! Σημασία έχει ότι βλέπεις. Είσαι ένας βουβός ποιητής, αυτό είσαι!». Η ποιητική λοιπόν ιδιότητα συνίσταται στην αέναη (και βέβαια αενάως αποτυγχάνουσα) προσπάθεια έκφρασης του ανέκφραστου.

Θεωρείτε πάντα την ποίηση βασίλισσα των τεχνών;

Μα, φυσικά! Ακόμη κι αν χάνει διαρκώς υπηκόους, ακόμη κι αν μείνει χωρίς ούτε έναν υπήκοο, αυτή θα είναι πάντα εκεί, μοναδική, υπέρλαμπρη βασίλισσα. Η ποίηση διδάσκει γλώσσα, ήθος, μέτρο, ρυθμό, αρμονία, αυτοσυγκράτηση, λιτότητα· διδάσκει, με άλλα λόγια, ό,τι απουσιάζει απ' όλα αυτά τα ευπώλητα ανοσιουργήματα που λυμαίνονται, εδώ και κάμποσο καιρό, τον χώρο της λογοτεχνίας.

Ως μετανάστης, υπήρξατε άλαλος για πολλά χρόνια, μέχρι να πέσουν τα γλωσσικά τείχη στις χώρες όπου ζήσατε, έχετε πει. Μήπως αυτή ακριβώς η υποχρεωτική σας αποξένωση, λόγω γλώσσας, σας ανάγκασε να χτίσετε τις δικές σας ποιητικές γέφυρες;

Τα χρόνια της αλαλίας μου στο εξωτερικό ήσαν χρόνια στροφής προς τα έσω, χρόνια βαθύτατης ενδοσκόπησης. Οταν γράφεις χωρίς την πιθανότητα να εκδοθείς και επιμένεις εντούτοις να γράφεις, με μοναδικό αναγνώστη και κριτή τον εαυτό σου, συνειδητοποιείς ότι η ποίηση δεν είναι επίδειξη ταλέντου ή δεξιοτήτων αλλά ουσία ζωής. Αργότερα, όταν, όπως λέτε, έπεσαν τα γλωσσικά τείχη στις χώρες όπου ζούσα, ο κόσμος που είχε στηθεί μέσα μου ήταν έτοιμος να επικοινωνήσει με εκείνον που τον περιέβαλλε και να εμπλουτιστεί από αυτόν χωρίς δουλικές μιμήσεις, γιατί ήταν ήδη ένας στέρεος, αυθύπαρκτος κόσμος.

Υπάρχουν παλαιότεροι ομότεχνοί σας που κρίνετε ότι άσκησαν επίδραση στη διαμόρφωση του έργου σας;

Εχω δεχτεί ασυνειδήτως πλήθος επιδράσεων από παλαιότερους αλλά, υποθέτω, και από σύγχρονούς μου ακόμη ομοτέχνους. Αυτό δεν είναι μόνον αναπόφευκτο αλλά και ευκταίο. Σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο χωνεύονται αυτές οι επιδράσεις και εντάσσονται στο προσωπικό σου ύφος, εφόσον βέβαια υπάρχει τέτοιο, αλλιώς είσαι απλώς μιμητής. Συνειδητά ωστόσο αναγνωρίζω ως δασκάλους μου τους εξής μεγάλους ποιητές: τον Καβάφη, που μου δίδαξε την άκρα λιτότητα και την ειρωνεία, τον Μπέκετ, που μου αποκάλυψε τη δύναμη του παραλόγου και του σαρκασμού, τον Κάφκα, αυτόν τον σύγχρονο Ιώβ, που με έμαθε να διαβάζω με έναν άλλο, ανορθόδοξο τρόπο, τη Βίβλο και, τέλος, τον Νίτσε, τον Καζαντζάκη, τον Καμύ και (ξανά) τον Μπέκετ, που με τον ηρωικό πεσιμισμό τους με βοήθησαν να αντιμετωπίζω την ύπαρξη και την ανυπαρξία με ένα σαρδόνιο χαμόγελο.

Πριν ξενιτευτείτε για λόγους επιβίωσης και για πολλά χρόνια, ζήσατε στα Σεπόλια, σε ένα σπιτάκι 16 τετραγωνικών. Φύγατε ποτέ από εκεί, παρόλο που γυρίσατε όλο τον κόσμο;

Εγώ έφυγα από εκεί, αλλά ούτε τα Σεπόλια ούτε το 16 τετραγωνικών σπιτάκι με εγκατέλειψαν ποτέ. Τα κουβαλώ ακόμη μέσα μου, είναι η αρχή της ζωής μου και, ως γνωστόν, δεν υπάρχει μέση και τέλος δίχως αρχή.

Τα τελευταία 17 χρόνια, από τότε που γυρίσατε οριστικά στην Ελλάδα, ζείτε σ' ένα μικρό χωριό της ορεινής Κορινθίας, το Θροφαρί. Αυτή η επιλογή ζωής σάς ξαναγυρίζει κατά κάποιον τρόπο στην αρχή;

Αν εννοείτε την αρχή της ύπαρξης, ναι. Η εγκατάστασή μου σ' αυτό το μικρό και σχεδόν άθικτο ακόμη από τον «πολιτισμό» χωριό οφείλεται όντως στη βαθύτατη ανάγκη μου για επιστροφή, όχι στον τόπο που γεννήθηκα (σ' αυτή την περίπτωση θα ήταν τα Σεπόλια), αλλά στον τόπο όπου τα πάντα γεννιούνται, στη Φύση.

Πηγή: http://www.lifo.gr/now/culture/6426

Έντονο στρες από το Δημοτικό

Πανελλήνια έρευνα λέει ότι ένας στους τέσσερις 11χρονους υποφέρει από άγχος

Το έντονο στρες κυριεύει μαθητές ακόμη και του Δημοτικού. Οι υποχρεώσεις πολλές, ο ελεύθερος χρόνος ελάχιστος. Ο χρόνος των παιδιών είναι τόσο γεμάτος από σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητες (μαθήματα ξένων γλωσσών, μουσικής, αθλητισμός κλπ) ώστε να μην υπάρχει ούτε λεπτό μέσα στην ημέρα για παιχνίδι. Και μιλάμε για παιδιά μόλις 11 και 12 ετών.

Τα αποτελέσματα από την Πανελλήνια Ερευνα που πραγματοποιήθηκε σε μαθητές το 2010 από ομάδα επιστημόνων του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής δείχνουν ότι ο ένας στους τέσσερις εντεκάχρονους και το 50% των 13χρονων και των 15χρονων αισθάνονται αρκετά ή πολύ πιεσμένοι από το σχολείο.

Η πίεση αυτή συνδέεται με την εμφάνιση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων. Ειδικότερα, από τις στατιστικές αναλύσεις προκύπτει ότι οι έφηβοι που νιώθουν πιεσμένοι από το σχολείο εμφανίζουν ψυχοσωματικά συμπτώματα (όπως νευρικότητα, θυμό και γκρίνια, ακεφιά, δυσκολία συγκέντρωσης, πονοκέφαλο, δυσκολία στον ύπνο, πόνο στη μέση, πόνο στο στομάχι και ζαλάδα) σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό από εκείνους που δεν νιώθουν πιεσμένοι.

Οι έφηβοι που έλαβαν μέρος στην έρευνα ερωτήθηκαν για τις ώρες των απογευματινών δραστηριοτήτων. Σύμφωνα με τις απαντήσεις τους, κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα ή πηγαίνουν σε φροντιστήριο κατά μέσο όρο 8,9 ώρες την εβδομάδα. Αυτά αφορούν κυρίως σε ξένες γλώσσες (3,9 ώρες) και μαθήματα του σχολείου (3,5 ώρες).

Τα αγόρια κάνουν απογευματινά μαθήματα κατά μέσο όρο μία ώρα περισσότερη (9,4 ώρες), συγκριτικά με τα κορίτσια (8,4 ώρες). Επιπλέον, ενώ στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο οι μαθητές κάνουν περισσότερες ώρες απογευματινά μαθήματα για την εκμάθηση ξένων γλωσσών και λιγότερες για τα μαθήματα του σχολείου, στο Λύκειο η κατάσταση αντιστρέφεται και οι μαθητές κάνουν περισσότερες ώρες μαθήματα για το σχολείο και λιγότερες ώρες ξένες γλώσσες.

Συγκριτικά με το 2006, το 2010 οι μαθητές αναφέρουν ότι πηγαίνουν σε φροντιστήριο ή κάνουν ιδιαίτερα για το σχολείο κατά μέσο όρο μία περισσότερη ώρα.

Επίσης, η έρευνα δείχνει ότι:

- Το σχολείο αρέσει στους δύο στους τρεις εφήβους (υψηλότερο ποσοστό κοριτσιών από ό,τι αγοριών και μικρότερων μαθητών από ό,τι μεγαλύτερων). Από το 1998 και μετά, μειώνεται σημαντικά το ποσοστό των μαθητών που τους αρέσει το σχολείο.

- Λιγότεροι από τους μισούς μαθητές πιστεύουν ότι το σχολείο τους είναι ένα ωραίο μέρος για να βρίσκεται κανείς, ενώ ένας στους πέντε μαθητές δεν νιώθει ασφαλής στο σχολείο.

- Τρεις στους πέντε μαθητές νιώθουν ικανοποιημένοι από τη σχέση τους με τους συμμαθητές τους, με το ποσοστό αυτό ωστόσο, να μειώνεται σημαντικά από το 2002 και μετά.

- Οι μισοί μαθητές νιώθουν ικανοποιημένοι από τις σχέσεις τους με τους καθηγητές τους, ενώ μόνο ο ένας στους τρεις 15χρονους αναφέρει κάτι τέτοιο.

- Ο βαθμός ικανοποίησης από το σχολείο συνδέεται θετικά με το ενδιαφέρον των γονιών για τα σχολικά ζητήματα και αρνητικά με το κάπνισμα, την κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών και τη χρήση κάνναβης.

- Εννέα στα δέκα κορίτσια και επτά στα δέκα αγόρια αναφέρουν ότι αμέσως μετά το σχολείο θα ήθελαν να σπουδάσουν. Από τους υπόλοιπους εφήβους, οι περισσότεροι, κυρίως αγόρια, απαντούν πως θα ήθελαν να εργαστούν ή να παντρευτούν και να κάνουν οικογένεια.

- Περισσότεροι από τους μισούς 15χρονους αναφέρουν ότι τον τελευταίο μήνα απουσίασαν αδικαιολόγητα από το σχολείο για τουλάχιστον μία ημέρα.

Πηγή:tovima

Έφυγε από τη ζωή ο Γιάννης Βαρβέρης σε ηλικία 56 ετών από ανακοπή καρδιάς.

Έφυγε από τη ζωή το βράδυ της Τετάρτης ο ποιητής και κριτικός θεάτρου Γιάννης Βαρβέρης, σε ηλικία 56 ετών.

Ποιητής με αναγνωρισμένο έργο, διανοούμενος με βαθιά παιδεία και θεατρικός κριτικός επί σειρά ετών στην εφημερίδα «Καθημερινή», ο Γιάννης Βαρβέρης υπήρξε επίσης και ένας έγκυρος μεταφραστής σπουδαίων κειμένων και έργων της αρχαίας ελληνικής και παγκόσμιας φιλολογίας.

Ο Γιάννης Βαρβέρης, γεννηθείς στην Αθήνα το 1955, σπούδασε νομικά. Έχει εκδώσει έντεκα βιβλία ποίησης, καθώς και μεταφράσεις ξένης λογοτεχνίας και αττικής κωμωδίας.
Το 1976 ξεκίνησε να γράφει κριτική θεάτρου, τα κείμενα της οποίας έχουν συγκεντρωθεί σε έξι τόμους.

Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε ανθολογίες στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά, στα ιταλικά, στα ισπανικά και στα ρουμάνικα. Στα αγγλικά έχει μεταφραστεί από τον Philip Ramp το βιβλίο του Ο κύριος Φογκ, και στα σερβικά, από την Gaga Rosic, μια επιλογή ποιημάτων του με τον τίτλο Η πόλη και ο Θάνατος.

Το 1996 του απονεμήθηκε το Κρατικό βραβείο Κριτικής - Δοκιμίου.
Το 2001 του απονεμήθηκε το Βραβείο Καβάφη για την ποιητική συλλογή Ποιήματα 1975-1996 (Κέδρος, 2000).
Το 2002 του απονεμήθηκε το Βραβείο Ποίησης του περιοδικού Διαβάζω για την ποιητική συλλογή Στα ξένα (Κέδρος, 2001)
Το 2010 τιμήθηκε με το Βραβείο Ποιήσεως του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του ποιητικού του έργου.

Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν:
-Ποιήματα 1975-1996 (Κέδρος, 2000)
-Στα ξένα (Κέδρος, 2001)
-Πεταμένα λεφτά (Κέδρος, 2005)
-Σα μουσική, την νύχτα... Γαλλικά ποιήματα αποχαιρετισμού (επιλογή - μετάφραση: Γιάννης Βαρβέρης) (Κέδρος, 2007)
-Ο άνθρωπος μόνος (Κέδρος, 2009)
-Βαθέος γήρατος, υπό έκδοση (Ιούνιος 2011).

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα τελεστεί τη Δευτέρα στις 12 το μεσημέρι στον ιερό ναό του Αγ. Διονυσίου Αρεοπαγίτη στο Κολωνάκι, ενώ η ταφή θα πραγματοποιηθεί στο Β’ Νεκροταφείο Αθηνών.

www.kathimerini.gr

Πέθανε ο βραβευμένος ποιητής Γκονσάλο Ρόχας

Ο Χιλιανός ποιητής Γκονσάλο Ρόχας, που είχε τιμηθεί με το βραβείο Θερβάντες το 2003, την υψηλότερη διάκριση της ισπανικής γλώσσας και λογοτεχνίας, πέθανε σήμερα σε ηλικία 93 ετών από τις συνέπειες εγκεφαλικού επεισοδίου, ανακοίνωσε ένα από τα παιδιά του.

 

Ήταν γιος μεταλλωρύχου και θεωρείτο ένας από τους μεγαλύτερους λατινοαμερικάνους συγγραφείς. «Η κατάσταση της υγείας του ήταν επισφαλής αφότου υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο το Φεβρουάριο», δήλωσε ο γιος του, Γκονσάλο Ρόχας-Μάι Ορτίς, στο ραδιοφωνικό σταθμό Cooperativa.

«Η κυβέρνηση κήρυξε διήμερο εθνικό πένθος», την Τρίτη (αύριο) και την Τετάρτη, δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού, Λουσιάνο Κρους Κόκε, σε συνέντευξη Τύπου.
Ο Ρόχας που έφυγε στην εξορία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του στρατηγού Αουγκούστο Πινοτσέτ το 1973, «θα ταφεί την Τετάρτη στο Τσιγιάν», 450 χλμ νότια του Σαντιάγο, διευκρίνισε ο υπουργός.

Ο συγγραφέας, γεννηθείς το 1917 στο λιμάνι Λέμπου, 500 χλμ νότια της πρωτεύουσας Σαντιάγο, είχε τιμηθεί επίσης με το βραβείο της Βασίλισσας Σοφίας στην Ισπανία (1992) και του Οκτάβιο Πας στο Μεξικό (1998).

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_25/04/2011_388635

ΤΑΚΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ / Στα 95 σίγησε ο ποιητής, «βαθύς γνώστης της λυρικής τέχνης»

«Θρυµµατίστηκε ο καθρέφτης µου/ Και το χαµόγελό µου/ Πίσω απ’ τα σύννεφα / Μια λευκή µορφή/ Με περιµένει...» έγραφε στο «Μεταθανάτιο» (από τη συλλογή «Φύλλα ύπνου») το 1949 ο ποιητής Τάκης Βαρβιτσιώτης.

Από το 1916 που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη (την οποία δεν αποχωρίστηκε ποτέ –όπως και το σπίτι του πίσω από τηνΑγία Σοφία), οποιητής δεν σταµάτησε ποτέ– ούτε τα τελευταία δύο χρόνια από τότε που υπέστη ελαφρύ εγκεφαλικό επεισόδιο – να γράφει ποίηση. Ώς το τέλος που ήρθε χτες, στα 95 του.

«Σε τι βοηθά η ποίηση;» τον ρωτούσα πριν από δώδεκα χρόνια µε αφορµή την ανακήρυξή του τότε σε αντεπιστέλλον µέλος της Ακαδηµίας Αθηνών. «Για έναν αληθινό ποιητή είναι µια ζωντανή ανάγκη, όπως η αναπνοή» απαντούσε. Στον στίχο δε του «συναδέλφου» του Μανόλη Αναγνωστάκη «Κανένας στίχος σήµερα δεν κινητοποιεί τις µάζες» αντιδρούσε, δηλώνοντας πως «η ποίηση είναι επαναστατική από τη φύση της – κινητοποιεί τις ψυχές των ανθρώπων και όχι τις άψυχες µάζες».

Με σπουδές νοµικής και διορισµένος ως δικηγόρος από το 1940 δεν έπαψε ποτέ να γράφει και να µεταφράζει. Με ποίηση πρωτοεµφανίστηκε το 1936 στο περιοδικό «Μακεδονικές ηµέρες» και πιο δυναµικά µια δεκαετία αργότερα στο περιοδικό «Κοχλίας». Στα 70 και πλέον χρόνια της συγγραφικής του δραστηριότητας ο «βαθύς γνώστης της λυρικής τέχνης», κατά τον νοµπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, εξέδωσε περισσότερες από 20 ποιητικές συλλογές και έλαβε περισσότερες από 50 τιµητικές διακρίσεις και βραβεία (τα περισσότερα από κάθε έλληνα ποιητή).

Παρ’ όλα αυτά, ο ποιητής που «δεν υπήρξε αχθοφόρος των δοκιµασιών, δεν έκανε ποίηση τις εναντιότητες της ζωής» και «ο γεωµετρικός τόπος των σηµείων του κείται µακράν της καταγραφής βασάνων» δεν κατάφερε να κατακτήσει και το Νοµπέλ (αν και το όνοµά του είχε συζητηθεί αρκετές φορές για το βραβείο).

«Μετά τα αναρίθµητα βραβεία τι αποµένει;» τον είχαν ρωτήσει «ΤΑ ΝΕΑ» στις 27 Ιανουαρίου 1999. «Ο αληθινός εαυτός µας γυµνός, µε το έργο του ανυπεράσπιστο και αυτοδύναµο» ήταν η απάντησή του.

Πηγή: http://www.tanea.gr

Πέθανε ο ποιητής Έκτωρ Κακναβάτος

Η ποίηση έχασε τον επιστήμονά της
 
Ενας από τους αυθεντικότερους μεταπολεμικούς έλληνες ποιητές, ο Εκτωρ Κακναβάτος, πέθανε χθες, σε ηλικία 90 ετών, αφήνοντας πίσω του πλούσιο ποιητικό έργο που το διακρίνουν ο έντονος πειραματισμός και η ευρηματική χρήση επιστημονικών όρων, ενταγμένων σε ένα είδος μεταϋπερρεαλιστικού λυρισμού ο οποίος αποτελεί αποκλειστικά δικό του δημιούργημα.
Ποιητής ιδιότυπος και άνθρωπος σεμνός, με οξυμμένη κοινωνική ευαισθησία, ο Κακναβάτος σπούδασε Μαθηματικά και δίδαξε κατά καιρούς σε φροντιστήρια και στη Σχολή Μωραΐτη. Κατά την Κατοχή έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και μετά την απελευθέρωση, εξαιτίας των αριστερών του πεποιθήσεων, εξορίστηκε στην Ικαρία και στη Μακρόνησο.

Το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Fuga» εκδόθηκε το 1943. Από τότε η παρουσία του στα ποιητικά πράγματα υπήρξε συνεχής. Από τα έργα του ξεχωρίζουν το «Ιn perpetuum», το «Τετραψήφιο» και η «Οδός Λαιστρυγόνων». Το τελευταίο του βιβλίο, από τις εκδόσεις Αγρα (έχουν εκδώσει το σύνολο των ποιημάτων του), ήταν το «Βραχέα και μακρά» (2005).

Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, αυθεντικός και ιδιότυπος, ο Κακναβάτος ακολούθησε τη δική του ποιητική πορεία και κατέθεσε ένα έργο συμπαγές και πρωτοπόρο. Δυστυχώς, η ελληνική Πολιτεία δεν τον τίμησε όπως του άξιζε, απόδειξη ότι η μοναδική διάκριση που έλαβε ήταν το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Ιn perpetuum» που εξεδόθη όταν ο Κακναβάτος ήταν 63 ετών και είχε ήδη καταθέσει το αντιπροσωπευτικότερο μέρος του έργου του. Εκτός από το ποιητικό, πάντως, είχε και αξιόλογο μεταφραστικό έργο.


Πηγή: Βήμα

Απεβίωσε ο συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου

Ο κάτοχος Νομπέλ Λογοτεχνίας (1998) υπέκυψε τελικά στη λευχαιμία.

Πέθανε ο βραβευμένος με Νόμπελ πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου σε ηλικία 87 ετών στο ισπανικό νησί Λανθαρότε στα Κανάρια Νησιά, ανακοινώθηκε από την οικογένειά του και τον εκδοτικό του οίκο Alfaguara.

Ο Ζοζέ Σαραμάγκου γεννήθηκε το 1922 στο χωριό Aζινιάγκα της Πορτογαλίας και ήταν το παιδί ακτήμονων χωρικών που αργότερα μετακόμισαν στη Λισαβόνα.

Εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία 12 ετών για να εργαστεί ως κλειδαράς, επάγγελμα το οποίο άσκησε για δύο χρόνια.

Μετά το πρώτο του μυθιστόρημα «Γη της Αμαρτίας» που δημοσιεύθηκε το 1947, πέρασαν 19 χρόνια μέχρι να εκδώσει το δεύτερο βιβλίο του μία ποιητική ανθολογία με τίτλο «Os Poemas Possiveis». Εντωμεταξύ εργάστηκε ως διοικητικός υπάλληλος, ως υπάλληλος σε εκδοτικούς οίκους και συνεργάστηκε με πολλές εφημερίδες.

Γράφτηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1969, ενώ τον Απρίλιο του 1974 πήρε μέρος στην «Επανάσταση των Γαρυφάλλων» που οδήγησε στην πτώση της χούντας του Σαλαζάρ.

Το δεύτερο μυθιστόρημά του «Εγχειρίδιο Ζωγραφικής και Καλλιγραφίας» δημοσιεύθηκε το 1977, όμως έγινε γνωστός το 1982, σε ηλικία 60 ετών, με το βιβλίο του «Το χρονικό του μοναστηριού», ένα ερωτικό μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται τον 18ο αιώνα.

Το 1992 ξέσπασε σκάνδαλο στην Πορτογαλία με την έκδοση του βιβλίου «Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον», όπου περιγράφει τον Χριστό να χάνει την παρθενιά του από τη Μαρία Μαγδαληνή και χρησιμοποιεί το Θεό για να εξασφαλίσει την παγκόσμια κυριαρχία. Το βιβλίο δέχθηκε τα πυρά της πορτογαλική εκκλησίας, ενώ η πορτογαλική κυβέρνηση απέρριψε την υποψηφιότητά του για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, γεγονός που ώθησε τον συγγραφέα να κατηγορήσει την κυβέρνηση για λογοκρισία. Την επόμενη χρονιά ο Σαραμάγκου εγκατέλειψε τη χώρα του και από το 1993 ζούσε αυτοεξόριστος στο νησί Λανθαρότ στα ισπανικά Κανάρια Νησιά.

Το 1998 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ.

Το Νοέμβριο του 2009 εξέδωσε το τελευταίο του μυθιστόρημα «Κάιν», που εξιστορεί με ειρωνικό τρόπο τη βιβλική ιστορία της δολοφονίας του Άβελ από τον αδερφό του Κάιν, προκαλώντας και πάλι την Καθολική Εκκλησία. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του βιβλίου ο Σαραμάγκου είπε ότι η Βίβλος είναι «ένα εγχειρίδιο κακής ηθικής» και «ένας κατάλογος με ό,τι χειρότερο έχει η ανθρώπινη φύση».

Μέσα σε εξήντα χρόνια ο Σαραμάγκου εξέδωσε 30 έργα: μυθιστορήματα, ποιήματα, δοκίμια και θεατρικά έργα.

www.kathimerini.gr

Εσβησε ξαφνικά ο ποιητής Ανδρέας Παγουλάτος

O ποιητής, δοκιμιογράφος και θεωρητικός κινηματογράφου Ανδρέας Παγουλάτος έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σε ηλικία 64 ετών. Εσβησε την Κυριακή το βράδυ σε νοσοκομείο λίγο μετά την εισαγωγή του, με οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο.

Γεννημένος στην Αθήνα ήταν ένα ενεργό και δραστήριο μέλος της οικογένειας των ποιητών. Βρισκόταν σε μια διαρκή δράση, με εκδόσεις, περιοδικά, εκδηλώσεις, ποιητικά δρώμενα. Την ημέρα της εισβολής των Αμερικανών στο Ιράκ, που συνέπιπτε εκείνη τη χρονιά, το 2003, με την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, ο Παγουλάτος είχε πρωτοστατήσει στη διοργάνωση ενός αντιπολεμικού ποιητικού μαραθώνιου ποίησης έως το πρωί.

Πίστευε στο λεγόμενο ποιητικό γλωσσοκεντρικό κίνημα, στη γέννηση και την εξέλιξη του οποίου συνέβαλε και ο ίδιος στο Παρίσι, στα χρόνια μεταξύ 1970 - 1988. Τα ποιητικά έργα του «Επίμαχα» και «Κορμό κείμενο» θεωρούνται από τα πρώτα γλωσσοκεντρικά κείμενα.

Το 1973 ίδρυσε το περιοδικό «Χνάρι», για να ακολουθήσουν τα «Χνάρια» που συνδιηύθυνε με τον ζωγράφο Γιώργο Λαζόγκα. Αργότερα, διηύθυνε μαζί με τον Νάνο Βαλαωρίτη το περιοδικό «Συντέλεια» και αργότερα τη «Νέα Συντέλεια». Πολυτάλαντος και πολυπράγμων καθώς ήταν δημοσίευσε δοκίμιά του για τον κινηματογράφο κ.ά.

Στο Πομπούρ του Παρισιού παρουσίασε το 1981, στο πλαίσιο του Ελληνικού Πολιτιστικού Μήνα, ποιητικά του δρώμενα, ενώ είχε εκπροσωπήσει την ελληνική ποίηση σε διεθνείς συναντήσεις ποίησης. Η τελευταία ποιητική συλλογή του ήταν το «Πέραμα» (εκδ. Μανδραγόρας) το 2006.

www.ethnos.gr

Τελευταίο αντίο στον Ελληνα στοχαστή Κώστα Αξελό

Ανάμεσα σε φίλους, γνωστούς και παλιούς συνεργάτες, που αποχαιρέτησαν στο Νεκροταφείο Μονπαρνάς τον Ελληνα στοχαστή Κώστα Αξελό, ήταν και ο Εντγκαρ Μορέν, ένας από τους σημαντικότερους γάλλους φιλοσόφους και κοινωνιολόγους.
Η γνωριμία του με τον Κώστα Αξελό χρονολογείται από την δεκαετία του 50 και από την συνεργασία τους στο περιοδικό « Arguments», όπου μεταφράζονταν «επιχειρήματα». Tο περιοδικό ίδρυσε μία ομάδα με τον Εντγκαρ Μορέν το 1956, ενώ το 1958 ο Κώστας Αξελός έγινε αρχισυντάκτης. Εκλεισε το 1962 αφού προηγουμένως εξέδωσε 28 τεύχη.

Ακολουθώντας τη συνοδεία της σορού, ο Εντγκαρ Μορέν θυμάται: «Είμαστε της ίδιας γενιάς, αυτός στην Ελλάδα εγώ στη Γαλλία είμαστε με την κομμουνιστική αντίσταση είχαμε τις ίδιες περιπέτειες και πολιτικές ταλαιπωρίες και συναντηθήκαμε στην κοινή εκδοτική προσπάθεια που ήταν το περιοδικό ``Arguments`` και η οποία που κράτησε μερικά χρόνια. Αρχίσαμε να βάζουμε ερωτήματα για τα πάντα, προβληματιζόμαστε από την αρχή για τα πάντα, αναθεωρούσαμε τα πάντα, μέσα με μία φιλική και συντροφική ατμόσφαιρα. Ηταν μία θαυμαστή περιπέτεια. Αλλωστε αν διαβάσετε ακόμα και σήμερα κάποια τεύχη του περιοδικού αυτού, θα δείτε ότι δεν ξεπεράσθηκε, παραμένει σύγχρονο».

Ως στοχαστής ο Κώστας Αξελός «άφησε αδιαμφισβήτητα τη σφραγίδα του» λέει ο Εντγκαρ Μορέν και εξηγεί: «Είχε βέβαια επιρροές από τον γερμανό ποιητή Φρήντριχ Χαίλντερλιν. Δεν ήταν όμως, ούτε αυτός που δίνει εξηγήσεις, ούτε αυτός που ακολουθεί, ο μαθητής. Ολα τα ερωτήματα και τους προβληματισμούς που απέρρεαν από την φιλοσοφία του Χαίλντερλιν, τα ενσωμάτωσε στον δικό του τρόπο να βλέπει τα πράγματα και στους προσωπικούς του προβληματισμούς, γύρω από την περιπλάνηση, την ανασφάλεια, την μηδενική αντιμετώπιση (νιιλισμό), που ήταν δευτερεύοντα στον Χαίλντερλιν». Ο Εντγκαρ Μορέν κατέληξε με την παρατήρηση: « Είναι αξιοπρόσεκτο ότι ήλθαν στη Γαλλία τρία μεγάλα ελληνικά πνεύματα, τρεις φιλόσοφοι, ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ο Κώστας Παπαϊωάννου και Κώστας Αξελός».

Ανάμεσα στον κόσμο που συνόδευαν τον Κώστα Αξελό ήταν και μία μικρή ομάδα μαθητών από το γυμνάσιο Λουϊ Λε Γκράν, που φοιτούν στο προπαρασκευαστικό τμήμα για εμπορικές σπουδές. Ο 17χρονος Ακράμ εξηγεί τους λόγους της παρουσίας τους: « Ηταν σημαντικό για μας να έλθουμε να τον τιμήσουμε με την παρουσία μας. Ηταν ένας μεγάλος φιλόσοφος που ήθελε να μεταδώσει το πάθος του για την φιλοσοφία και για την ποίηση στους μαθητές του. Ηταν ένας άνθρωπος που έκανε τα πράγματα όπως τα ένιωθε». Ο Σάρλ με τη σειρά του λέει: «Προετοιμαζόμαστε για εμπορική σχολή, ευτυχώς όμως είχαμε την τύχη να έλθει στο γυμνάσιο και διάλεξε ένα θέμα γύρω από την ποίηση. Είδαμε ότι είχε κάποια μαθήματα ζωής να μας δώσει απλόχερα, ήταν προσιτός, ήθελε να φθάνει η σκέψη του και να αγγίζει τους μαθητές του και αυτό ήταν καταπληκτικό για μας».

Η ιστορικός Στέλλα Μανέ που ανέγνωσε το κείμενο της Αντιγόνης πριν από τον ενταφιασμό, γνώριζε την Κώστα Αξελό ως στενό οικογενειακό φίλο. «Ως φίλος ήταν ένας εξαιρετικός άνθρωπος, ο κόσμος μου τώρα είναι φτωχότερος», είπε η κ. Μανέ. Για την κ. Ματέ το μεγαλείο του Κώστα Αξελού ως στοχαστή βρίσκεται και στο γεγονός ότι «και οι πιο απλοί άνθρωποι έβρισκαν φράσεις που τους ξεκλειδώνουν αινίγματα, φράσεις που τους άνοιγαν τον κόσμο, παρ’ ότι όπως έλεγε και ο ίδιος η σκέψη του ήταν αινιγματική». Ο Κώστας, πρόσθεσε, χρησιμοποιούσε πολύ τη λέξη «άνοιγμα». « Στις κάρτες που μου έστελνε την Πρωτοχρονιά, μου έγραφε `Να έλθη αυτός ο χρόνος και να τον δείς με άνοιγμα`».

Πηγή: Εφημ. Ημερησία

Το κινητό προκαλεί αλλαγές στον εγκέφαλο

Διερευνάται αν είναι βλαπτική η αύξηση των επιπέδων μιας πρωτεΐνης η οποία συνδέεται με το εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

ΛΟΝΔΙΝΟ. Νέα μελέτη σχετικά με την επίδραση των κινητών τηλεφώνων στην υγεία δείχνει ότι η χρήση τους μπορεί να προκαλέσει βιολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο. Υπεύθυνοι του Σουηδικού Συμβουλίου Ερευνας ανακοίνωσαν ότι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Ερεμπρο στη Σουηδία ανακάλυψαν πως τα κινητά τηλέφωνα έχουν βιολογική επίδραση στον εγκέφαλο αυξάνοντας τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης η οποία συνδέεται με το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό αποτελώντας «ασπίδα» ενάντια σε τραυματισμούς). Βέβαια οι σουηδοί επιστήμονες σημειώνουν ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, δεν είναι σε θέση να πουν αν αυτή η επίδραση των κινητών στον εγκέφαλο είναι βλαπτική.

Συγκεκριμένα οι ερευνητές εντόπισαν σύνδεση μεταξύ της χρήσης κινητού τηλεφώνου και αύξησης των ποσοτήτων της πρωτεΐνης τρανσθυρετίνης στο αίμα. Σύμφωνα με τον Φρέντρικ Σέντερκβιστ, που συμμετείχε στη μελέτη, η αύξηση των επιπέδων της τρανσθυρετίνης ίσως να μην αποτελεί λόγο ανησυχίας, ωστόσο αποδεικνύει ότι η ακτινοβολία των κινητών παρεμβαίνει στη βιολογία του εγκεφάλου. Από την ίδια μελέτη προέκυψε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι που κάνουν συχνή χρήση κινητού τηλεφώνου έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναφέρουν προβλήματα υγείας, όπως οι πονοκέφαλοι και οι δυσκολίες στη συγκέντρωση. «Η σύνδεση ήταν ισχυρότερη σε ό,τι αφορούσε τους πονοκεφάλους, τα συμπτώματα άσθματος και τα προβλήματα στη συγκέντρωση. Ωστόσο απαιτούνται περαιτέρω μελέτες, προκειμένου να αποκλειστούν άλλοι παράγοντες που μπορεί να προκαλούν αυτά τα προβλήματα υγείας» είπε ο ερευνητής.

Το ζήτημα σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους από τη χρήση κινητών τηλεφώνων στην υγεία βρίσκεται συνεχώς στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, καθώς εμφανίζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα αντικρουόμενες μεταξύ τους μελέτες.

Περισσότερες από 30 διαφορετικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα κινητά δεν αποτελούν πρόβλημα για την υγεία, ωστόσο άλλες συνδέουν τη χρήση τους με διαφορετικές επιδράσεις στον οργανισμό. Με μεγάλη αγωνία αναμένουν επίσης ειδικοί και μη μια περιβόητη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που περιλαμβάνει μελέτες από 13 διαφορετικές χώρες και η οποία θα δημοσιευθεί ως το τέλος του χρόνου σε επιστημονικό περιοδικό. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά, σε σύνολο οκτώ μελετών που διερευνούσαν τη σύνδεση κινητών τηλεφώνων με την πρόκληση μιας σοβαρής μορφής καρκίνου του εγκεφάλου (γλοίωμα), οι έξι έδειξαν αυξημένο κίνδυνο.

Δύο από τις επτά μελέτες που εξέταζαν την πρόκληση καλοηθών όγκων του νεύρου ανάμεσα στο αφτί και στον εγκέφαλο έδειξαν αύξηση του κινδύνου, ενώ από μία μελέτη προέκυψε αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης όγκων στις παρωτίδες, το μεγαλύτερο σε μέγεθος ζεύγος των σιελογόνων αδένων, οι οποίες βρίσκονται στη γωνία της γνάθου.

Πηγή: Εφημ. Το Βήμα

Το στρες «τρώει» τους εκπαιδευτικούς

Ταλαιπωρούνται από ημικρανίες, υπέρταση και καρδιαγγειακές ασθένειες που οφείλονται στο εργασιακό άγχος, στην κακή συμπεριφορά των μαθητών και στην υποβάθμιση του επαγγέλματός τους.

Αγχωμένοι πηγαίνουν στα σχολεία οι εκπαιδευτικοί, ενώ πλήττονται από διάφορες ασθένειες, οι οποίες οφείλονται στο έντονο εργασιακό στρες, στην κακή συμπεριφορά που έχουν οι μαθητές απέναντί τους αλλά και γιατί θεωρούν ότι βρίσκονται σε χαμηλή κοινωνική θέση και συνεπώς δεν απολαμβάνουν τον σεβασμό που τους αρμόζει. Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού θεωρείται από τα πλέον στρεσογόνα (μαζί με αυτό της νοσοκόμας), με αποτέλεσμα μεγάλο ποσοστό εκπαιδευτικών να υποφέρει από ημικρανίες, καρδιαγγειακές ασθένειες, υπέρταση και συναισθηματική εξάντληση.

Το εργασιακό στρες είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί τους εκπαιδευτικούς σε παγκόσμιο επίπεδο και στο πλαίσιο αυτό έγινε πριν από ένα μήνα στην Αθήνα σχετικό συνέδριο της Πανευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Εκπαιδευτικών, με τη συμμετοχή δασκάλων, καθηγητών και πανεπιστημιακών από όλες τις χώρες της ΕΕ. Στόχος ήταν να μελετηθούν οι αιτίες που δημιουργούν το εργασιακό στρες δασκάλων και καθηγητών, ώστε οι εκπαιδευτικές οργανώσεις να ασκήσουν πολιτικές που θα καταπολεμήσουν τις αιτίες του.

Οπως τόνισαν κατά τη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου οι εκπαιδευτικοί από διάφορες χώρες αλλά και από την Ελλάδα οι κυριότερες πηγές «πίεσης» είναι ο εργασιακός φόρτος και η ένταση, ο μεγάλος αριθμός των μαθητών αλλά κι η κακή συμπεριφορά προς τους δασκάλους τους. Επίσης η έλλειψη πόρων και στήριξης από τις διευθύνσεις των σχολείων, το άσχημο κλίμα του σχολείου αλλά και η χαμηλή κοινωνική θέση (τα στοιχεία προέρχονται από έρευνα του 2009).

Σε αρκετές χώρες υπάρχει σκληρό σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, με αποτέλεσμα, όπως τόνισαν σύνεδροι από την Εσθονία, η μισθολογική τους εξέλιξη να εξαρτάται άμεσα από την αξιολόγηση, γεγονός που τους προκαλεί έντονο στρες, ενώ πολλές φορές δέχονται και περικοπές στους μισθούς. Οσον αφορά τη χώρα μας, οι εκπαιδευτικοί διακατέχονται από στρες από τα πρώτα χρόνια της δουλειάς, αφού διαρκώς βρίσκονται σε καθεστώς ανασφάλειας (αργοπορημένος διορισμός και καθεστώς ωρομισθίων- αναπληρωτών), ενώ και στη συνέχεια οι απανωτές αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα τους προκαλούν αγωνία και φόβο, αφού επιπλέον θεωρούν ότι το σύστημα τους απαξιώνει.

Σε κάποιες χώρες έχουν αναπτυχθεί κάποιες προσπάθειες για να αντιμετωπιστεί το άγχος των εκπαιδευτικών, αλλά συνήθως οι κυβερνήσεις ρίχνουν τις ευθύνες στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και δεν λαμβάνουν μέτρα για να τους βοηθήσουν. Στη Μάλτα, για παράδειγμα, υπάρχουν εκπαιδευτικοί που εργάζονται μέσα στα σχολεία και βοηθούν τους συναδέλφους τους που αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα.

Στη Γαλλία προσφέρονται στους εκπαιδευτικούς φυλλάδια με πληροφορίες για την πρόληψη του στρες, ενώ στην Πολωνία υπάρχει μια εθνική τηλεφωνική γραμμή για συμβουλές και υποστήριξη των δασκάλων και των καθηγητών. Ανάλογα προγράμματα εφαρμόζει και η Φινλανδία, ώστε να εξασφαλιστεί η καλή τους υγεία.

Αναφερόμενος στο θέμα του εργασιακού στρες ο κ. Θέμης Κοτσιφάκης, μέλος του ΔΣ της ΟΛΜΕ, υπογραμμίζει ότι «ζούμε σε μια εποχή που οι κυβερνώντες διακηρύσσουν στα λόγια την αξία της εκπαίδευσης για το μέλλον της κοινωνίας. Και όμως, ενώ οι εκπαιδευτικοί θεσμοί διευρύνονται και ο ρόλος τους αναβαθμίζεται, το ίδιο το εκπαιδευτικό επάγγελμα υποβαθμίζεται συνεχώς, και σε ό,τι αφορά τη θέση των εκπαιδευτικών στη σύγχρονη κοινωνική διαστρωμάτωση και σε ό,τι αφορά το κύρος και την κοινωνική τους καταξίωση». Οπως τονίζει ο κ. Κοτσιφάκης, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί στη χώρα μας, αλλά όχι μόνο σε αυτή, συνδέονται:

α) με την οικονομική πολιτική (δαπάνες για την εκπαίδευση στο 3% του ΑΕΠ, χαμηλοί μισθοί, περικοπή ασφαλιστικών δικαιωμάτων κ.λπ.),

β) με τη νεοφιλελεύθερη εκπαιδευτική πολιτική που ασκούν οι κυβερνήσεις (ιδιωτικοποίηση, ανταγωνισμός κ.λπ.) και

γ) με τις εργασιακές συνθήκες και τις ελαστικές σχέσεις εργασίας.

Ο κ. Κοτσιφάκης παρέθεσε στοιχεία έρευνας του Πάντειου Πανεπιστημίου, όπου το 67% των ερωτηθέντων αποδίδει την κύρια ευθύνη για το καθημερινό στρες στην κακή οργάνωση και λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, ενώ το 57% αισθάνεται εξάντληση στη διάρκεια της εργασίας και το 53% θα ήθελε να την αλλάξει αν μπορούσε. Από την άλλη, το 55% κρίνει την οικοδόμηση μιας γόνιμης σχέσης ανάμεσα στον δάσκαλο και τον μαθητή ως τη μεγαλύτερη δυσκολία στο επάγγελμά τους.


Σε εμβρυακό επίπεδο η υποστήριξη
Παύλος Χαραμής, πρόεδρος Κέντρου Μελετών ΟΛΜΕ

Οι διαδικασίες εντοπισμού και αξιολόγησης των στρεσογόνων παραγόντων στην ελληνική εκπαίδευση είναι σε εμβρυακό επίπεδο, ενώ τα συστήματα ουσιαστικής επιστημονικής υποστήριξης των εκπαιδευτικών που κινδυνεύουν από το εργασιακό στρες ουσιαστικά είναι ανύπαρκτα. Στόχος μας είναι τα ζητήματα αυτά να ενταχθούν στο πλαίσιο συλλογικών διαπραγματεύσεων με το κράτος, να αποκτήσουν υπόσταση και να συνδεθούν τα προβλήματα του στρες με τα γενικότερα προβλήματα της εκπαίδευσης, τα οποία την κρατούν υποβαθμισμένη.

Πηγή: Έθνος (ΝΙΚΟΛ. ΤΡΙΓΚΑ)

Διεθνής Μαθηματικός Διαγωνισμός "Καγκουρό"

Ο Διεθνής Μαθηματικός Διαγωνισμός "Καγκουρό", διενεργείται κάθε Μάρτιο ταυτόχρονα σε 42 χώρες της υφηλίου. Συμμετέχουν σε αυτόν πάνω από 5.300.000 μαθητές, από την Γ΄ Δημοτικού έως την Γ΄ Λυκείου. Στην Ελλάδα ο διαγωνισμός ήλθε πριν τρία χρόνια, αρχικά σε πειραματική μορφή, αλλά η επιτυχία του ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Τον περασμένο Μάρτιο οργανώθηκε σε πανελλήνια κλίμακα με την στήριξη του Υπουργείου Παιδείας. Συμμετείχαν 8.200 μαθητές που διαγωνίστηκαν σε 84 Κέντρα Εξέτασης (Δημόσια ή Ιδιωτικά Σχολεία) ανά την Ελλάδα ή σε ελληνόφωνα Σχολεία του εξωτερικού.

Η φιλοσοφία του "Καγκουρό", είναι τελείως διαφορετική από τους γνωστούς διαγωνισμούς που ανιχνεύουν ταλαντούχους μαθητές. Βασίζεται στην αρχή ότι μαθηματικά είναι μία κουλτούρα η οποία πρέπει να παρέχεται σε όλους. Ειδικά, επειδή τα μαθηματικά καλλιεργούν την σκέψη και φέρνουν πνευματική ικανοποίηση, δεν πρέπει να απευθύνονται μόνο σε λίγους.

Στον διαγωνισμό μπορούν να λάβουν μέρος όλοι οι μαθητές από την Γ΄ Δημοτικού μέχρι την Γ΄ Λυκείου, σε θέματα του επιπέδου τους. Οι ερωτήσεις στις οποίες διαγωνίζονται δεν απαιτούν ειδικές γνώσεις μαθηματικών ούτε απευθύνονται (μόνο) σε μαθητές με ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά. Ο κοινός νους, η καθαρή σκέψη και η αγάπη για τα μαθηματικά είναι αρκετά εφόδια για να αντιμετωπίσει κανείς τα θέματα του διαγωνισμού. Οι ερωτήσεις έχουν, ως επί το πλείστον, διασκεδαστικό χαρακτήρα και είναι ελκυστικές στους μαθητές.

Όλοι οι μαθητές που παίρνουν μέρος στον διαγωνισμό λαμβάνουν δώρα με ενδιαφέρον εκπαιδευτικό περιεχόμενο, ανεξάρτητα από την επίδοσή τους. Επίσης, ένας στους έξι μαθητές λαμβάνει επιπρόσθετο συμβολικό βραβείο, με βάση την επίδοσή του.

Για την συμμετοχή στον διαγωνισμό υπάρχει συνδρομή 10 ευρώ.

Για περισσότερες πληροφορίες, δείγμα παλαιοτέρων θεμάτων και πολλά άλλα, μπορείτε να αποταθείτε στην ιστοσελίδα:

www.kangaroo.gr

Ο επόμενος διαγωνισμός θα γίνει το Σάββατο 20 Μαρτίου 2010, στις 9 το πρωί.