Μελίνα Μερκούρη

Τη χαρακτήρισαν "τελευταία ελληνίδα θεά" και "γυναίκα - φλόγα". Όλη της η ζωή ήταν γεμάτη όνειρα, ελπίδες, αγωνίες και αγώνες. Η Μελίνα Μερκούρη ήταν μια από τις σημαντικότερες Ελληνίδες του 20ού αιώνα. Υπήρξε πολύμορφη προσωπικότητα. Κορυφαία αγωνίστρια της Δημοκρατίας στον αγώνα κατά της χούντας (1967-1974). Σπουδαία ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου με διεθνή καριέρα και με ερμηνείες που έχουν καταγραφεί στις σελίδες της Έβδομης Τέχνης. Πολιτικός που σημάδεψε με την παρουσία της τον πολιτισμό της Ελλάδας, τον έφερε στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων. Πίστευε ακράδαντα ότι ο πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας. Ότι είναι ένα σοβαρό εξαγώγιμο προϊόν και ότι έχει μεγάλη σημασία και αξία η ανάδειξή του.

Τη βάφτισαν Αμαλία - Μαρία, δεν τη φώναξαν όμως έτσι ποτέ. Το όνομα που θα χρησιμοποιούσαν σε όλη της τη ζωή, και με το οποίο έγινε πασίγνωστη, ήταν το "Μελίνα". Πολλές φορές δεν χρειαζόταν καν το επίθετο "Μερκούρη" για να συστηθεί. Ήταν η Μελίνα όλων των Ελλήνων, αλλά και η Μελίνα των ξένων.

Η Μελίνα Μερκούρη γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 18 Οκτωβρίου του 1920. Καταγόταν από οικογένεια πολιτικών και ήταν η αγαπημένη εγγονή του Σπύρου Μερκούρη, ενός από τους πιο επιτυχημένους και δημοφιλείς Δημάρχους της Αθήνας για περισσότερα από 20 χρόνια. Στο σπίτι του μεγάλωσε, δίπλα του έκανε τις πρώτες δημόσιες εμφανίσεις της σε νηπιακή ηλικία. Συναρπαζόταν από τότε από τις εκδηλώσεις λατρείας του κόσμου, έστω και αν απευθύνονταν στον "Μεγάλο Σπύρο" όπως όλοι φώναζαν τον παππού της. Δίπλα του έμαθε τους κανόνες της δημοκρατικότητας αλλά και την τέχνη του να συνομιλείς ισότιμα με όλους.

Πατέρας της ήταν ο Σταμάτης Μερκούρης, βουλευτής για περισσότερα από 30 χρόνια, που είχε χρηματίσει και υπουργός Δημόσιας Τάξης και Δημοσίων Έργων. Μητέρα της, η Ειρήνη Λάππα, που ανήκε σε μια από τις καλύτερες αθηναϊκές οικογένειες. Το ζευγάρι απέκτησε και έναν γιο, μικρότερο από την Μελίνα, τον Σπύρο. Αργότερα χώρισαν, δημιούργησαν νέες οικογένειες, και η Μελίνα έζησε στο σπίτι του παππού της.

Την πρώτη θεατρική της πρόβα η Μελίνα Μερκούρη την έκανε μπροστά στον καθρέφτη, προσπαθώντας να καταφέρει να κυλήσουν κάποια δάκρυα σε κατάλληλη στιγμή, προκειμένου να πειστούν οι δικοί της να της αγοράσουν κάτι που επιθυμούσε. Ήταν μόλις πέντε ετών. Σε ηλικία δέκα ετών, "ντεμπουτάρισε" στις Σπέτσες, στο τραπέζι ενός καφενείου, όπου τη χειροκρότησαν θερμά. Η μητέρα της όμως, που φτάνει τρέχοντας μόλις πληροφορείται ότι η κόρη της δίνει αυτοσχέδια παράσταση, τη "φιλοδωρεί" με ένα μεγαλοπρεπές χαστούκι.

Παιδί ανήσυχο, και με το μυαλό προσηλωμένο σε οτιδήποτε άλλο εκτός από τα μαθήματα, ήταν από τις χειρότερες μαθήτριες. Όταν ο παππούς Σπύρος πεθαίνει, η μικρή Μελίνα αισθάνεται για πρώτη φορά στη ζωή της προδομένη. Την είχε κάνει να πιστέψει πως ήταν αθάνατος…

Είναι ακόμη έφηβη, όταν ερωτεύεται τον Πάνο Χαροκόπο, που της υπόσχεται (και τηρεί την υπόσχεσή του) ότι θα της παράσχει πλήρη ελευθερία να ασχοληθεί με το πάθος της, το θέατρο. Παντρεύονται κρυφά και στέλνουν στις οικογένειές τους τηλεγράφημα : "Γάμος ετελέσθη". Μετά από χρόνια θα χωρίσουν.

Όταν έδωσε εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού θεάτρου, απήγγειλε ένα ποίημα του Κώστα Καρυωτάκη. Ανάμεσα στους εξεταστές της, και ο Αιμίλιος Βεάκης. "Δεν πέρασα" σκέφτηκε. Έγινε δεκτή πανηγυρικά και την ανέλαβε ο Δημήτρης Ροντήρης. Διέγνωσε μέσα της την τραγωδό και την έβαλε να δουλεύει σκληρά. Αποφοιτά το 1944.

Εντάσσεται στο δυναμικό του Εθνικού θεάτρου, όπου ερμηνεύει μικρούς ρόλους στην κεντρική σκηνή και στη σκηνή του Πειραιά. Το 1945 ερμηνεύει τον πρώτο της πρωταγωνιστικό ρόλο, το ρόλο της Λαβίνια στο έργο του Ευγένιου Ο' Νηλ "Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα" (θίασος Κατερίνας, θέατρο "Κεντρικόν"). Η πρώτη της όμως μεγάλη επιτυχία έρχεται με το "Λεωφορείον ο πόθος" του Τενεσί Ουίλιαμς, παράσταση του "θεάτρου τέχνης", όπου ερμηνεύει το ρόλο της Μπλάνς Ντυμπουά. Συνεχίζει τη συνεργασία της με τον Κάρολο Κουν και το "Θέατρο Τέχνης" και εμφανίζεται σε έργα των Άλντους Χάξλεϊ, Άρθουρ Μίλλερ, Φίλιπ Τζόρνταν και Αντρέ Ρουσέν.

Ακολουθεί μια περίοδος που ζει στο Παρίσι, όπου γνωρίζει τον Μαρσέλ Ασάρ. Η Μελίνα εμφανίζεται στη θεατρική σκηνή της Πόλης του Φωτός σε μπουλβάρ των Ζακ Ντεβάλ και Μαρσέλ Ασάρ. Παίζει στο "Le Moulin de la Galette", στο "Les Compagnons de la Marjolaine", στο "Il etait une gare". Εκεί θα γνωρίσει τον Ζαν Κοκτώ, τον Ζαν Πωλ Σαρτρ, την Κολέτ, τη Φρανσουάζ Σαγκάν. Εκεί ανοίγουν οι ορίζοντές της.

Το 1953 παίρνει το έπαθλο "Μαρίκα Κοτοπούλη". Δύο χρόνια μετά επιστρέφει στην Ελλάδα και πρωταγωνιστεί στο θέατρο Κοτοπούλη - Ρεξ σε έργα από όλο το φάσμα του δραματολογίου, όπως ο "Μάκβεθ" του Σαίξπηρ και ο "Κορυδαλλός" του Ανούιγ. Σε αυτή τη δεκαετία ανακαλύπτει το κοινωνικό πρόσωπο που κρύβει μέσα της και αναμιγνύεται με τον θεατρικό συνδικαλισμό.

Με την επιστροφή της στην πατρίδα, της γίνεται η πρώτη πρόταση να πρωταγωνιστήσει σε κινηματογραφική ταινία. Πρόκειται για τη "Στέλλα" του Μιχάλη Κακογιάννη από το θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη "Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια". Η ταινία επαινέθηκε ιδιαίτερα στο κινηματογραφικό φεστιβάλ των Κανών το 1956. Παρότι το αξίζει, δεν θα πάρει το βραβείο του Φεστιβάλ των Κανών το 1956. Η εμφάνισή της σ'αυτό, όμως, θα είναι μοιραία, αφού εκεί θα γνωρίσει τον αμερικανό σκηνοθέτη Ζυλ Ντασσέν, κατοπινό σύντροφό της δια βίου.

Η Μελίνα θα πρωταγωνιστήσει στην ταινία του "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται" την ίδια χρονιά και από τότε θα παίξει σε πολλές ακόμα ταινίες του, όπως στο "Ποτέ την Κυριακή", στη "Φαίδρα", στο "Τοπκαπί" κ.α. Για την ερμηνεία της στην ταινία "Ποτέ την Κυριακή" θα πάρει στις Κάνες το βραβείο γυναικείας ερμηνείας (εξ' ίσου με την Ζαν Μορό για το Moderato Cantabile) (1960). Η ταινία είναι υποψήφια για πέντε Όσκαρ (σκηνοθεσίας, σεναρίου - Ζύλ Ντασσέν, πρώτου γυναικείου ρόλου - Μελίνα Μερκούρη, κοστουμιών για ασπρόμαυρη ταινία - Ντένη Βαχλιώτη, τραγουδιού - Μάνος Χατζιδάκις, που παίρνει το βραβείο).

Η Μελίνα πρωταγωνιστεί σε ταινίες διακεκριμένων δημιουργών όπως ο Βιτόριο Ντε Σίκα (Η Δευτέρα παρουσία), ο Νόρμαν Τζούισον (Σικάγο-Σικάγο), ο Καρλ Φόρμαν (Οι Νικητές) κ.α. Συνολικά, έχει πρωταγωνιστήσει σε 19 ταινίες.

Το 1960, είναι η χρονιά της. Τότε σημειώνεται και η μεγαλύτερη επιτυχία αυτής της περιόδου στο θέατρο, όπου συνεχίζει αδιάλειπτα την πορεία της έως το 1967. Είναι το "γλυκό πουλί της νιότης" σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν και παραγωγή του "θεάτρου τέχνης" με συμπρωταγωνιστή τον Γιάννη Φέρτη.

Η διεθνής αναγνώριση είναι πλέον γεγονός. Η Μελίνα θα ανοίξει τα φτερά της το 1967 για το Μπρόντγουεϊ της Νέας Υόρκης, για να παίξει στο "Ίλια Ντάρλινγκ" με τον Ζυλ Ντασσέν, σύζυγό της από την προηγούμενη χρονιά, στο πλευρό της. Τα μεσάνυχτα της 21ης Απριλίου, ο Μάνος Χατζιδάκις τηλεφωνεί σε κείνη και στον Ζυλ για να τους πει ότι στην Ελλάδα έγινε στρατιωτικό πραξικόπημα. Η Μελίνα κάνει δηλώσεις στις τηλεοπτικές κάμερες των αμερικανικών μέσων μαζικής ενημέρωσης. "Σας παρακαλώ μην πάτε στη χώρα μου" λέει κλαίγοντας. Για τις δηλώσεις αυτές, η χούντα θα της αφαιρέσει την ελληνική ιθαγένεια στις 12 Ιουλίου του ίδιου χρόνου. Εκείνη θα απαντήσει με το ιστορικό πλέον : "Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα. Ο Παττακός γεννήθηκε φασίστας και θα πεθάνει φασίστας". Από τον Νοέμβριο του 1967 και επί τρεις μήνες, το FBI την παρακολουθεί παντού. Υπάρχει προειδοποίηση ότι θα γίνει δολοφονική απόπειρα εναντίον της.

Το σύνθημα για την αντιδικτατορική δράση έχει δοθεί. Με τον Ζυλ Ντασσέν, με τον Μίκη Θεοδωράκη, με άλλους φίλους, η Μελίνα θα γίνει ο εφιάλτης της χούντας. Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς θα γνωρίσει και τον Ανδρέα Παπανδρέου. Κάνει πολιτική περιοδεία στις ευρωπαϊκές χώρες (Αυστρία, Ελβετία, Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία, Δανία, Σουηδία, Νορβηγία, Βέλγιο, Ολλανδία). Οργανωτής, ο Σπύρος Μερκούρης. Θα συμμετάσχει σε διαδηλώσεις, απεργίες πείνας, συναυλίες και πολιτικές εκδηλώσεις. Δημιουργούνται πολιτικές και καλλιτεχνικές επιτροπές, επιτροπές Ελλήνων που στηρίζουν όλα τα προγράμματα. Η Μελίνα δίνει συνεντεύξεις, κάνει ομιλίες, τραγουδά ενάντια στους συνταγματάρχες. Η χούντα αντιδρά, απαγορεύει στην Ελλάδα τα τραγούδια της και δεσμεύει την περιουσία της. Στις 7 Μαρτίου του 1969, στο θέατρο της Γένοβας γίνεται βομβιστική επίθεση εναντίον της με βόμβα πέντε κιλών η οποία και εκρήγνυται, χωρίς ευτυχώς θύματα. Στο πλαίσιο της ίδιας περιοδείας, γίνεται επίθεση εναντίον της από φασιστική οργάνωση στο Βέλγιο.

Ο θάνατος του πατέρα της (7 Ιουλίου 1968) τη βρίσκει στην ξενιτιά. Δεν έχει ιθαγένεια, ούτε διαβατήριο. Όταν πεθαίνει η μητέρα της (Ιούλιος 1972) της επιτρέπουν την είσοδο στη χώρα για λίγες ώρες.

Στις 26 Ιουλίου του 1974, δύο μόλις μέρες μετά την πτώση της χούντας, επιστρέφει στην Ελλάδα. Στο αεροδρόμιο γίνεται διαδήλωση, θα κατέβει από το αεροπλάνο κάνοντας το σήμα της νίκης και θα χαθεί στις αγκαλιές των αγαπημένων της.

Με την επιστροφή και την οριστική εγκατάστασή της στην Ελλάδα, συνεχίζει την πολιτική της δράση μέσα από το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, του οποίου είναι από τα ιδρυτικά μέλη. Το 1974 είναι υποψήφια του κόμματος στη Β΄περιφέρεια Πειραιά. Συγκεντρώνει 7.500 σταυρούς, αλλά χάνει την έδρα για 33 ψήφους. Στο ΠΑΣΟΚ θα διατελέσει μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, του Εκτελεστικού Γραφείου, αλλά και εισηγήτρια στον Κοινοβουλευτικό Τομέα Ελέγχου Πολιτισμού.

Παράλληλα με την πολιτική της παρουσία αρχίζει το γύρισμα μιας σειράς τηλεοπτικών εκπομπών με τον τίτλο "Διάλογοι" που περιλαμβάνουν κοινωνικά θέματα. Από τα 14 επεισόδια μεταδίδονται μόνο δύο για την Κύπρο και η εκπομπή απαγορεύεται από την ΕΡΤ. Το θέμα συζητείται στη Βουλή, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Γυρίζονται άλλες δύο ταινίες οι "Επαρχίες της Αθήνας" και "Νόελ Μπαίκερ-Το κτήμα του Αχμέτ-Αγά".

Συνεχίζει επίσης τη δουλειά της στο θέατρο και στον κινηματογράφο, με εξέχουσες ερμηνείες στην "΄Όπερα της πεντάρας" του Μπρεχτ, σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασσέν (1975) και στη "Μήδεια" του Ευριπίδη από το Κρατικό θέατρο Βορείου Ελλάδος σε σκηνοθεσία Μίνου Βολανάκη (1976). Η παράσταση παίζεται σε όλη τη Μακεδονία και στο Λυκαβηττό, αρνούνται όμως την παρουσίασή της στο επίσημο φεστιβάλ αρχαίου δράματος, στην Επίδαυρο. Η απαγόρευση της χαρίζει τον τίτλο της "Εξόριστης Μήδειας". Με την πρώτη της εμφάνιση ως τραγωδού, επιβάλλεται, η ανταπόκριση του κοινού είναι πολύ μεγάλη. Το 1978 γυρίζει μια ταινία βασισμένη στη "Μήδεια", την "Κραυγή γυναικών" σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασσέν.

Η εκλογή της, τον Νοέμβριο του 1977, ως βουλευτή (με μεγάλη πλειοψηφία σταυρών προτίμησης - αποτέλεσμα της αφοσίωσης που είχε δείξει στην Β΄Πειραιά) της στερεί την ενασχόλησή της με το θέατρο. Εκλέγεται στη Β΄Περιφέρεια Πειραιά, με τους συνδυασμούς του ΠΑΣΟΚ, και δίνει όλη της την ενέργεια στην πολιτική, πάντοτε στον τομέα του πολιτισμού. Για ένα μικρό διάστημα, πρωταγωνιστεί σε μια παράσταση με κείμενα του Μπρεχτ, που σκηνοθετεί ο Ζυλ Ντασσέν ("Συντροφιά με τον Μπρέχτ", 1978 στο Μπρόντγουεϊ).

Το 1980 πρωταγωνιστεί στο "Γλυκό πουλί της νιότης" του Τένεσι Ουίλιαμς, σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασσέν (και στο καινούργιο αυτό ανέβασμα, που έχει και πάλι μεγάλη επιτυχία, συμπρωταγωνιστής της είναι ο Γιάννης Φέρτης), και το καλοκαίρι ερμηνεύει την Κλυταιμνήστρα στην "Ορέστεια" που παρουσιάζει ο Κάρολος Κουν με το "Θέατρο Τέχνης" στην Επίδαυρο. Το κοίλο του αρχαίου θεάτρου γεμίζει ασφυκτικά.

Εκλέγεται και πάλι βουλευτής το 1981. Στις εκλογικές αναμετρήσεις που θα ακολουθήσουν (1985, Ιούνιος 1989, Νοέμβριος 1989, 1990 και 1993) είναι στο ψηφοδέλτιο των βουλευτών επικρατείας σε εκλόγιμη θέση. Η διεθνής ακτινοβολία της, της επιτρέπει να έρχεται σε επαφή με κορυφαίους ευρωπαίους ηγέτες (ανάμεσα στους οποίους και ο προσωπικός της φίλος Φρανσουά Μιτεράν) και να προβάλει τα εθνικά μας θέματα. Επιθυμία της, να επιβάλλει την Ελλάδα και να την κάνει σεβαστή παντού.

Όταν το ΠΑΣΟΚ κερδίζει τις εκλογές τον Οκτώβριο του 1981, η Μελίνα Μερκούρη ορίζεται Υπουργός Πολιτισμού και παραμένει στη θέση αυτή και τα οκτώ χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από το κόμμα.

Κατά τη διάρκεια της θητείας της θα φέρει, με τις πολιτικές της πρωτοβουλίες και τα πολιτικά της οράματα, τον πολιτισμό στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων. Θα εντυπωσιάσει με τη δημοκρατική διακυβέρνηση του υπουργείου της και με τον αέρα αλλαγής που θα πνεύσει στις σχέσεις της πολιτικής ηγεσίας με τους υπαλλήλους αλλά και στις σχέσεις των υπηρεσιών με τον πολίτη.

Ως Υπουργός εφάρμοσε μια έντονη εξωτερική πολιτιστική πολιτική. Οργάνωσε πολλές και σημαντικές εκθέσεις σε μουσεία του εξωτερικού, καθώς και εκδηλώσεις ουσίας. Συναντήθηκε με σπουδαίες προσωπικότητες όπως ο Λάνγκ, ο Αντρεότι, ο Γκένσερ, ο Πάλμε, ο Γκονζάλεθ, ο Πάπας, η Γκάντι, ο Μιτεράν κ.α. και διεκδίκησε μια εξέχουσα θέση για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της. Το Υπουργείο Πολιτισμού λειτούργησε επί των ημερών της όσο ποτέ άλλοτε. Έκανε διάλογο με τους υπαλλήλους της και τις διευθύνσεις, θεωρώντας ότι αποδοτικός υπάλληλος είναι ο ευχαριστημένος υπάλληλος. Οι ξένες εφημερίδες παρακολουθούσαν την πορεία της ανελλιπώς.

Η Μελίνα Μερκούρη είχε χαράξει την πολιτική της στο υπουργείο εξαρχής και την ακολούθησε απαρέγκλιτα, φροντίζοντας για την σταδιακή υλοποίηση των πολλών και μεγάλων οραμάτων της.

Ένα από τα σημαντικότερα, υπήρξε η επιστροφή στην Ελλάδα των Μαρμάρων του Παρθενώνα, που σύλησε και απέσπασε τον προηγούμενο αιώνα ο λόρδος Έλγιν και που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Η ιδέα της επιστροφής των Μαρμάρων της γεννήθηκε κατά τη δεκαετία του ΄60, όταν, στα γυρίσματα της ταινίας "Φαίδρα", οι Βρετανοί ζήτησαν πληρωμή για να αφήσουν το ελληνικό συνεργείο να κινηματογραφήσει τα γλυπτά. ΄Έθεσε το θέμα επίσημα για πρώτη φορά ως Υπουργός Πολιτισμού τον Ιούλιο του 1982 στο Μεξικό, στη Διεθνή Διάσκεψη Υπουργών Πολιτισμού της UNESCO και δεν σταμάτησε να αγωνίζεται γι' αυτό μέχρι το θάνατό της. "Πρέπει να καταλάβετε τι σημαίνουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα για μας", έλεγε. "Είναι το καμάρι μας. Είναι οι θυσίες μας. Είναι το υπέρτατο σύμβολο ευγένειας. Είναι φόρος τιμής στη δημοκρατική φιλοσοφία. Είναι η φιλοδοξία και το όνομά μας. Είναι η ουσία της ελληνικότητάς μας". Και " Αν με ρωτήσετε εάν θα ζω όταν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα επιστρέψουν στην Ελλάδα, σας λεω πως ναι, θα ζω. Αλλά κι αν ακόμη δεν ζω πια, θα ξαναγεννηθώ".

Δεν έπαυσε να επαναλαμβάνει ότι η Ελλάδα ζητούσε μόνο την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα και όχι και των άλλων αριστουργημάτων που βρίσκονται σε ξένα μουσεία. Κι αυτό επειδή τα Μάρμαρα του Παρθενώνα αποτελούν μέρος ενός μοναδικού μνημείου.

Για να υποβοηθηθεί το αίτημα της επιστροφής, συνέλαβε την ιδέα ενός νέου Μουσείου Ακροπόλεως και προκήρυξε διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την κατασκευή του, το 1989. Αποφάσισε να ενεργοποιήσει τον αρχαίο θεσμό των χορηγών, προκειμένου να δημιουργηθεί σύντομα το μουσείο αυτό και διοργάνωσε διάφορες εκδηλώσεις όπως οι συναυλίες των Μ. Ροστροπόβιτς, Β. Παπαθανασίου κ.α. Η δημιουργία του μουσείου θα προσέφερε τον κατάλληλο χώρο που χρειάζονται τα αριστουργηματικά γλυπτά για να εκτεθούν και θα αφαιρούσε κάθε επιχείρημα από εκείνους που αντιτίθενται στην επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις εργασίες αναστήλωσης των μνημείων της Ακρόπολης και στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. "Τα μνημεία" σημείωνε, "ως παράγοντες ακτινοβολίας του πολιτισμού μας, είναι πηγή κύρους για τη χώρα μας και βασικό έρεισμα για τον χειρισμό των εθνικών μας θεμάτων". Στον τομέα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, καθιέρωσε τη δωρεάν είσοδο των Ελλήνων πολιτών στα μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας για την ευρύτερη παιδεία του λαού και ειδικά των νέων (προσπάθεια που σταμάτησε όμως αναγκαστικά λόγω σχετικών οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Η Μελίνα Μερκούρη συνέλαβε την ιδέα και ανέθεσε τη μελέτη ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας, την ενοποίηση δηλαδή του ιστορικού κέντρου της Αθήνας στον άξονα Ιερά Οδός - Πλάκα - Στύλοι Ολυμπίου Διός, για τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου. "Είναι επιτακτική ανάγκη, έλεγε, είναι χρέος της Ελλάδας να διασώσει την καρδιά της ιστορίας της, την καρδιά της Αθήνας, το ιστορικό της κέντρο, μ' ένα έργο που θα αλλάξει παντελώς την εικόνα και τη ζωή στο κέντρο της πόλης".

Στις 28 Νοεμβρίου του 1983 κάλεσε τους Υπουργούς Πολιτισμού της (τότε) Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και τους έθεσε το ερώτημα : "Πως είναι δυνατόν μια κοινότητα που στερείται την πολιτιστική της διάσταση να μπορεί να αναπτυχθεί". Σημείωσε ακόμη πως ο πολιτισμός "είναι η ψυχή της κοινωνίας" και πως ο καθορισμός της ευρωπαϊκής ταυτότητας "βρίσκεται ακριβώς στο σεβασμό της ιδιαιτερότητας και στο να δημιουργήσουμε ένα παράδειγμα ζωντανό μέσα από ένα διάλογο των πολιτισμών της Ευρώπης. Η φωνή μας είναι καιρός να ακουστεί με την ίδια δύναμη όπως αυτή των τεχνοκρατών. Ο πολιτισμός, η τέχνη και η δημιουργία, δεν είναι λιγότερο σημαντικά από το εμπόριο, την οικονομία, την τεχνολογία".

Έτσι ξεκίνησε ο θεσμός των Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης, που υλοποιήθηκε το 1985 με πρώτη Πολιτιστική Πρωτεύουσα την Αθήνα. Ο θεσμός των Πολιτιστικών Πρωτευουσών είναι σήμερα ο πιο σοβαρός και μεγάλος επίσημος πολιτιστικός θεσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σήμερα, κάθε πολιτιστική πρωτεύουσα έχει ως βασική αρχή ότι ο θεσμός δεν είναι φεστιβάλ, αλλά τόπος για προβληματισμό, για ανταλλαγή ιδεών, για επικοινωνία πνευματικών ανθρώπων, καλλιτεχνών, επιστημόνων, που με τα έργα τους προωθούν την ευρωπαϊκή σκέψη.

Η Μελίνα συνέβαλε ιδιαίτερα στο να γίνει η Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1997, μια πόλη που, όπως έλεγε, "έχει το χάρισμα, να πάρει και το χρίσμα". Συνέβαλε επίσης να παρουσιασθεί η λεηλασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στην κατεχόμενη Κύπρο και να γιορταστεί στην Κύπρο ο μήνας ευρωπαϊκού πολιτισμού το 1994.

Ως Υπουργός Πολιτισμού θέλησε να διαφυλάξει και να προστατέψει το περιβάλλον και τον πολιτισμό του Αιγαίου αρχιπελάγους. Αυτής της μικρής θάλασσας με τον κολοσσιαίο πολιτισμό, που η δυναμική της οδήγησε στο θαύμα της κλασσικής Ελλάδας. Στόχος της ήταν να γίνουν θεματοφύλακες αυτής της ιδέας συγγραφείς, ποιητές, καλλιτέχνες, διανοούμενοι, πολιτικοί από όλο τον κόσμο. Το πρόγραμμα "Αιγαίο Αρχιπέλαγος" οργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, με την υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού, του υπουργείου Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και του υπουργείου Αιγαίου. Σκοπός, να προβληθεί η συνέχεια του αιγαιοπελαγίτικου πολιτισμού για να επανορθωθεί μέσω της ακτινοβολίας του η περιβαλλοντολογική φθορά και για να γίνει το Αιγαίο σημείο αναφοράς και σύμβολο του πολιτισμού.

Η Μελίνα πίστευε στην πολιτιστική αποκέντρωση και αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που τόνισε τον Οκτώβριο του 1981, κατά την ανάληψη των καθηκόντων της στο Υπουργείο Πολιτισμού. Έτσι, δημιούργησε σε διάφορες πόλεις τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα. Ο θεσμός, που ιδρύθηκε από την ίδια το 1983, είχε σαν σκοπό την πραγματοποίηση ενός ευρύτατου θεατρικού πολυκεντρισμού με κέντρα τις πόλεις της χώρας και φορείς τους δήμους ή τις ενώσεις των δήμων και των κοινοτήτων, για την ανάπτυξη και διάδοση του θεάτρου στην περιφέρεια. Προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή των τοπικών πολιτιστικών φορέων και υπήρξε ένα πολιτικό όραμα, που πάντρευε την ευαισθησία της Μελίνας για την τέχνη, με έννοιες πολιτικές. Τα ίδια τα θέατρα έγιναν ένα κέντρο επικοινωνίας και εκδήλωσης ενδιαφέροντος από τους πολίτες μέσα στην πόλη.

Ελάχιστες μόνο μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η Μελίνα δηλώνει ότι ο πολιτισμός και το σχολείο πρέπει να συνδεθούν άρρηκτα. Όχι μόνο με τη διδασκαλία των καλών τεχνών, αλλά με τρόπους διείσδυσης του πολιτισμού στο σύνολο της σχολικής εμπειρίας, για να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με τον πολιτισμό από πολύ νεαρή ηλικία. Το πρόγραμμα Μελίνα - Εκπαίδευση και Πολιτισμός είναι μια πειραματική προσπάθεια που αναφέρεται σταδιακά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Στόχος της Μελίνας, ήταν το πρόγραμμα αυτό να πάρει ευρωπαϊκή διάσταση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ήδη στη διαδικασία παρουσίασης ενός προγράμματος που θα φέρει το όνομα της Μελίνας Μερκούρη, για ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα δίνει έμφαση στα πολιτιστικά θέματα και θα έχει βαθιά επίδραση στην κοινωνία.

Το 1990 ήταν υποψήφια στις Δημοτικές εκλογές για το Δήμο Αθηναίων. Έχασε στις εκλογές από τον Αντώνη Τρίτση και της στοίχισε. Το 1992 εμφανίστηκε στην Όπερα "Πυλάδης" των Κουρουπού - Χειμωνά, σε σκηνοθεσία Δ. Φωτόπουλου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Ερμήνευσε το ρόλο της Κλυταιμνήστρας.

Μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του Οκτωβρίου 1993, η Μελίνα Μερκούρη επανήλθε στο υπουργείο Πολιτισμού. Στη διάρκεια της σύντομης δεύτερης θητείας της ονειρεύτηκε και προσπάθησε να υλοποιήσει το πρόγραμμα "Αιγαίο - Αρχιπέλαγος", καθώς και το πρόγραμμα "Εκπαίδευση και Πολιτισμός".

Έφυγε στις 6 Μαρτίου 1994, στο νοσοκομείο "Μεμόριαλ" της Νέας Υόρκης και κηδεύτηκε στις 10 Μαρτίου με τιμές Πρωθυπουργού. Η κηδεία της ήταν πάνδημη.

Η Μελίνα Μερκούρη υπήρξε η πλέον διάσημη και προβεβλημένη προσωπικότητα της Ελλάδας. Πορτραίτα της γυρίστηκαν από τηλεοπτικούς σταθμούς σε ολόκληρο τον κόσμο και περιελάμβαναν, συνεντεύξεις της για τον πολιτισμό, για εθνικά θέματα και κυρίως για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Τιμήθηκε με μετάλλια και διακρίσεις από πολλούς αρχηγούς κρατών, πανεπιστήμια (Βοστόνη, Οξφόρδη κ.α) διεθνείς οργανισμούς (Unesco κ.α) οργανώσεις, αλλά και από δήμους ολόκληρης της χώρας για την κοινά παραδεκτή προσφορά της στην τέχνη, στον πολιτισμό, στο κοινωνικό σύνολο. Γιατί η Μελίνα Μερκούρη ήταν η αγαπημένη του ελληνικού λαού. Και σήμερα, δεν είναι μια ανάμνηση, είναι καθημερινά μαζί μας.

www.melinamercourifoundation.org.gr

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες / Gabriel Garcia Markes (6 Μαρτ. 1928 -)

Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (ισπ. Gabriel José García Márquez) είναι σπουδαίος Κολομβιανός συγγραφέας, βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1928 στο χωριό Αρακατάκα της Κολομβίας. Το 1947 ξεκίνησε να σπουδάζει Νομική και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Μπογκοτά. Την ίδια χρονιά δημοσίευσε σε εφημερίδα το πρώτο του διήγημα, «Η Τρίτη Παραίτηση». Το 1948 μετακόμισε στην Καρταχένα των Δυτικών Ινδιών και ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία σε εφημερίδες και περιοδικά.

Το 1955 εκδόθηκε το πρώτο μυθιστόρημά του, «Τα Νεκρά Φύλλα». Ακολούθησαν τα έργα «Κακιά Ώρα», «Ο Συνταγματάρχης δεν Έχει Κανέναν να του Γράψει» και «Η Κηδεία της Μεγάλης Μάμα». Το 1967 δημοσιεύτηκε το μυθιστόρημα «Εκατό Χρόνια Μοναξιά», το οποίο τον καθιέρωσε ως έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της εποχής μας, καθώς αποκόμισε αμέσως τις θετικότερες κριτικές.

Το 1982 του δόθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Άλλα έργα του είναι:
«Το Φθινόπωρο του Πατριάρχη»
«Χρονικόν Ενός Προαναγγελθέντος Θανάτου»
«Ο Έρωτας στα Χρόνια της Χολέρας»
«Δώδεκα Διηγήματα Περιπλανώμενα»
«Περί Έρωτος και 'Αλλων Δαιμονίων»
«Η Περιπέτεια του Μιγκέλ Λιττίν»
«Η Είδηση μιας Απαγωγής»
«Ανεμοσκορπίσματα»
«Ο Στρατηγός μες στο Λαβύρινθό του»
«Ζω για να τη διηγούμαι»

Επίσης, έχει γράψει άρθρα σε περιοδικά, βιβλία με διηγήματα και κινηματογραφικά σενάρια. Τα τελευταία χρόνια αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή και μάχεται με τον καρκίνο των λεμφαδένων.

Βιωματικά Εργαστήρια για Γονείς

Διοργανωτής: Κέντρο Βιωματικής & Συνεργατικής Μάθησης: Ανοιχτό Σχολείο (Παιανία)

Συντονίστρια: Βαρβάρα Ρεκλείτη , Ψυχολόγος
Κόστος: 30€ το άτομο

Σάββατο 20 Μαρτίου 2010, 10:00-12:00
Μαθησιακές δυσκολίες: Τι μπορεί να κάνει ο Γονιός;

Τετάρτη 21 Απριλίου 2010, 18:00-20:00
Μεγαλώνοντας παιδιά τον 21ο αιώνα

Σάββατο 15 Μαΐου 2010, 10:00-12:00
Αφουγκραζόμενοι τις ανάγκες και ακούγοντας τα μηνύματα που μας στέλνουν τα παιδιά

Για πληροφορίες και εγγραφές
Τηλ/φαξ: 210 6640433, site: www.anoixto-sxoleio.gr, mail: anoixto@anoixto-sxoleio.gr

Κρήτη - Ευρωπαϊκή Ημέρα Λογοθεραπείας (6 Μαρτίου)

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Λογοθεραπείας (6 Μαρτίου) θα οργανωθούν στο Ρέθυμνο δραστηριότητες από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Λογοπεδικών /Λογοθεραπευτών, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα και τη σημασία της "καλής" φώνησης και τις συνέπειες μιας δυσφωνίας στην ποιότητα της ζωής μας. Οι δραστηριότητες, υπό την αιγίδα του δήμου Ρεθύμνου,αφορούν μονάδα για ανιχνεύσεις που θα υπάρχει στο Κέντρο Νέων στις 6 Μαρτίου και ώρα 9.00 - 16.00. Εκεί οι Λογοθεραπευτές θα ανιχνεύουν δωρεάν δυσκολίες λόγου και επικοινωνίας σε παιδιά.

Την επόμενη μέρα, 7 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί ημερίδα στο Σπίτι του Πολιτισμού στο Ρέθυμνο ,ώρα έναρξης 9:30 το πρωί, με θέμα:"Διαταραχές Λόγου, Επικοινωνίας και Φωνής".

Συντριβή, Ναπολέων Λαπαθιώτης

Ἔτσι μὲ σύντριψε τὸ Φῶς, γιατὶ εἶδα πρὸς τὸ Φῶς
καὶ γιατὶ μέθυσ᾿ ἀπὸ Ζωή, μ᾿ ἔχει συντρίψει ἡ Ζωή.
Ἐπειδὴ στράφηκα κι ἐγώ, μ᾿ ὅλη μου τὴ πνοὴ
στὴ Μελῳδία, μὲ σύντριψε ἡ Μελῳδία: Κουφός!
Καὶ γιατὶ πῆγα στὴ Χαρά, μὲ σύντριψε ἡ Χαρὰ
κι οὔτ᾿ ἕνα τί κι οὔτ᾿ ἕνας ποιὸς καὶ δὲ μὲ θέν᾿ τὰ Ὕψη!
Γιατὶ μιλῶ πλατιά, σὰ Θεός, μὲ φθόνεσε καὶ ὁ Θεός.
Καὶ γιατὶ πῆγα στὴ Χαρά, μὲ σύντριψε κι ἡ Θλίψη...

Φραντσέσκο Ντ' Αντάμο,Ικμπάλ - Ένα παιδί ενάντια στην παιδική εργασία, Εκδόσεις Πατάκη

Μετάφραση: Βασιλική Νίκα

Η αληθινή ιστορία του Ικμπάλ, του δωδεκάχρονου αγοριού απο το Πακιστάν που έγινε για όλο τον κόσμο το σύμβολο του αγώνα κατά της εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας. Η οικογένεια του τον παραχώρησε σε αντάλλαγμα ενός δανείου μόλις δεκαέξι δολαρίων. Υποχρεωμένος να δουλεύει σε ένα εργοστήριο χαλιών από το πρωί μέχρι το βράδυ, αλυσοδεμένος στο τελάρο που ύφαινε, κάτω από απάνθρωπες συνθήκες, όπως και χιλιάδες άλλα παιδιά στις πιο φτωχές χώρες του κόσμου, ο Ικμπάλ θα βρει τη δύναμη να επαναστατήσει, να καταγγείλει τη Μαφία των χαλιών, να οδηγήσει στη σύλληψη του αφεντικού του, συμβάλλοντας στην απελευθέρωση εκατοντάδων άλλων παιδιών-σκλάβων.
Ένα μυθιστόρημα καταγγελίας, συγκινητικό αλλά και οργισμένο, που κάνει λόγο για την αξία της ελευθερίας και της μνήμης που οπωσδηπότε πρέπει να διατηρηθεί, γιατί χωρίς μνήμη δεν υπάρχει ελπίδα για το μέλλον.

Παλιές και νέες φεμινίστριες συναντιούνται....Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της Λιλίκας Μπομπόλου

Λιλίκα Μπομπόλου, Φεμινισμός εσωτερικού χώρου. Ιστορίες γυναικών – Χρονικό μιας πορείας στο φεμινιστικό κίνημα (1979-2005), Επιμέλεια: Άννα Μιχοπούλου, Εκδόσεις Κουκκίδα, Αθήνα 2008, 376 σελίδες, 59 φωτογραφίες και σχέδια .

Πρόκειται για ανθολόγιο 168 κειμένων της Λ.Μ., που έχουν δημοσιευθεί στο Δελτίο της Κίνησης Δημοκρατικών Γυναικών, σε άλλα γυναικεία έντυπα, καθώς και σε ημερήσιες εφημερίδες της Αθήνας.
Η Λιλίκα Μπομπόλου σπούδασε νομικά στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Εργάστηκε στο Δημόσιο για 35 χρόνια. Από το 1979 συμμετέχει στους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων.

«Στα κείμενα που ανθολογούνται βλέπουμε να επανέρχονται προβληματισμοί και σχόλια σχετικά με την καθημερινότητα των γυναικών και τις κατά φύλο διευθετήσεις στο οικιακό περιβάλλον, και να τονίζεται η σημασία που έχει η εμπέδωση των σχετικών αντιλήψεων από την παιδική ήδη ηλικία. Η διαμόρφωση των στερεότυπων για τα φύλα ανιχνεύεται σε όλους τους χώρους: στην οικογένεια, στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην πολιτική, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ως βασικό όχημά τους καταδεικνύεται η γλώσσα, τόσο στον καθημερινό λόγο όσο και στις χρήσεις της από θεσμικά όργανα και τα ΜΜΕ.
Παράλληλα, αποτυπώνονται σημαντικές καμπές της πορείας των διαφυλικών σχέσεων στη μεταδικτατορική Ελλάδα (όπως οι διεργασίες για τη θέσπιση ενός εξισωτικού Οικογενειακού Δικαίου, οι κινητοποιήσεις γυναικείων οργανώσεων και ομάδων για την αποποινικοποίηση της έκτρωσης, η καταγγελία της σεξιστικής βίας και των βιασμών, η προαγωγή της συμμετοχής των γυναικών στην εργασία, στην πολιτική, στον δημόσιο χώρο γενικότερα), καθώς και θέματα της επικαιρότητας που απασχόλησαν τις φεμινίστριες όλα αυτά τα χρόνια (από τη δράση «δράκων» μέχρι την καταναγκαστική πορνεία, τα προβλήματα των μεταναστριών και τις μεταρρυθμίσεις του ασφαλιστικού). Ξεχωρίζουν τα κείμενα που αποτυπώνουν βιωματικά διεργασίες στο εσωτερικό γυναικείων οργανώσεων, ομάδων και πρωτοβουλιών, στιγμές έξαρσης και ομοθυμίας, όπως και άλλες σύγκρουσης και απογοήτευσης, που σε μικρό μόνο βαθμό έχουν καταγραφεί –κάτι που καθιστά κάθε σχετική μαρτυρία πολύτιμη.
Στον πυρήνα όλων αυτών συναντάμε ένα πρόσωπο, μια γυναίκα, και τον λόγο της για τις γυναίκες. Μια γυναίκα μέλος του συλλογικού υποκειμένου που συναπάρτισαν οι γυναίκες, η οποία μεταφέρει στο χαρτί μέρος του λόγου που καλλιέργησαν. Μια γυναίκα που διαμαρτύρεται για τα όσα βιώνουν οι γυναίκες, ενίοτε οργίζεται, όμως τον λόγο της διατρέχει μια γραμμή αισιοδοξίας και τον τόνο δίνει η τρυφεράδα. Μια γυναίκα που απευθύνεται κυρίως στις άλλες γυναίκες, αλλά και στους άνδρες, στα άτομα όσο και σε σύνολα, στους ανθρώπους της καθημερινότητας όσο και στους παράγοντες χάραξης πολιτικών και διαμόρφωσης ιδεών. Επικαλείται την κοινή –καθόλου κοινή– λογική και τη φιλοτιμία, ασκεί κριτική, επιστρατεύει το χιούμορ. Τα κείμενά της, εκτός από την αξία τους ως τεκμήρια μιας πορείας στο φεμινιστικό κίνημα, παραμένουν λειτουργικά και επίκαιρα για πολλές γυναίκες –και άντρες– του σήμερα και πιθανόν του αύριο».

Άννα Μιχοπούλου
Μ.Α. στις Γυναικείες Σπουδές
Επιμελήτρια του βιβλίου

Φύλλα αλκαλικά - Μανώλης Λιδάκης

Κλειστό το φινιστρίνι και το γυαλί θαμπό
ποτέ στα όνειρά σου δε μ' άφησες να μπω.
Αν δεις λευκό καράβι με πορφυρά πανιά
θα 'ναι η δική μου αγάπη που πάει στη λησμονιά.

Μην έρχεσαι μαζί μου
μου είπες πριν χαθείς
θα μαραθεί η αγάπη
κι εσύ θα μ' αρνηθείς.

Φτιάξε μαγιά στο χώμα
με φύλλα αλκαλικά
σε μια ζωή χαμένη
κανένας δε νικά.

Γλυκάνισο σου στέλνω
και μέλι φοινικιάς
τις πίκρες σου να λιώνεις
και να μη με ξεχνάς.

Κι αν σ' έπιασε το βράδυ
κι ο έρωτας αργεί
το πιο βαθύ σκοτάδι
είναι πριν την αυγή.

Η Κίκο ταξιδεύει και γνωρίζει τον κόσμο του Μανόλη Μαυρολέων, Εκδόσεις Πατάκη

Ετοιμαστείτε για απογείωση παρέα με την Κίκο,
την κότα που έμαθε να πετάει
και τώρα... “ποιος την πιάνει...!”
Πιλότος στην πτήση αυτή ο συγγραφέας Μανόλης Μαυρολέων,
που με χάρτη το νέο του βιβλίο
Η Κίκο ταξιδεύει και γνωρίζει τον κόσμο
θα μας χαρίσει μια συναρπαστική παραμυθένια συνάντηση
και θα μας αποκαλύψει τις νέες εμπειρίες τις ηρωίδας του.

Το Σάββατο 6 Μαρτίου 2010, στις 12:00 το μεσημέρι
στο βιβλιοπωλείο Ευριπίδης στη Στοά,
A. Παπανδρέου 11, Xαλάνδρι, τηλ. 210.68.00.644

Πασχαλινά Εργαστήρια για Παιδιά

4-6 ετών: Σάββατο 27 Μαρτίου 2010, 10:00-11:006-11 ετών: Μ. Δευτέρα, Μ. Τρίτη, Μ. Τετάρτη, 10:00-12:00

Για άλλη μια φορά το «Κέντρο Βιωματικής & Συνεργατικής Μάθησης: Ανοιχτό Σχολείο» θα ανοίξει τις πόρτες του για τους μικρούς μας φίλους.

Στόχος μας είναι μέσα από μια σειρά δημιουργικών και διασκεδαστικών δραστηριοτήτων τα παιδιά να έρθουν σε επαφή με τα συναισθήματά τους, να δουλέψουν σε μικρές ομάδες με συνομηλίκους τους, να εκτονώσουν την ενέργειά τους και να αξιοποιήσουν τη δημιουργικότητά τους.

Τα εργαλεία μας: Μαγειρική, κηπουρική, δημιουργία κατασκευών …και πολλά άλλα

Για Πληροφορίες και Εγγραφές: Τηλ. 210 6640433, site. www.anoixto-sxoleio.gr

Κέντρο Βιωματικής & Συνεργατικής Μάθησης:
Ανοιχτό Σχολείο
Αντωνίου Καπελή 1, Παιανία
Site: www.anoixto-sxoleio.gr
e-mail: anoixto@anoixto-sxoleio.gr
Τηλ: 2106640433

Προβολή ταινίας: «Every child is special»

Every Child Is Special - Trailer


O Σύλλογός γονέων παιδιών με Δυσλεξία και Μαθησιακά Προβλήματα Θεσ/νίκης - Β. Ελλάδας προβάλει ταινία για γονείς και παιδιά, ειδικούς, φοιτητές και εκπαιδευτικούς με θέμα :

«Every child is special»
«Κάθε παιδί είναι διαφορετικό»

Σάββατο 6-3-2010
Αμφιθέατρο Ινστιτούτου Γκαίτε, Βασ. Όλγας 66
Ώρα 15.30-19.00

Η ταινία είναι ινδικής παραγωγής και παρουσιάζει την ζωή ενός δυσλεκτικού παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο.
Με ελληνικούς υπότιτλους.

Κόστος συμμετοχής: 10 ευρώ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μπάρου Γεωργία Χρυσ. Σμύρνης 29, Καλαμαριά 55132 Θεσ/νίκη
τηλ. 2310-449554 Fax 2310-453543
Χαλάτσογλου Λία, Αγγελοπούλου 58, Α. Τούμπα 54352, Θεσ/νίκη
τηλ. 2310-935352, e-mail milionilia@yahoo.gr

Ουίλιαμ Ρόρυ Γκάλαχερ / William Rory Gallagher (2 Μαρτ. 1948 - 14 Ιουν. 1995)

Ο Ρόρυ Γκάλλαχερ πλήρες όνομα William Rory Gallagher, γεννήθηκε στις 2 Μαρτίου 1948 στο Μπάλισανον της Ιρλανδίας και μεγάλωσε στην Κομητεία Κορκ. Γύρω στην ηλικία των εννιά είδε τον Έλβις Πρίσλεϋ στην τηλεόραση κι αποφάσισε ν' ασχοληθεί με την κιθάρα, μαθαίνοντας μόνος του. Κέρδισε σ' ένα διαγωνισμό στα δώδεκά του χρόνια την πρώτη του ηλεκτρική κιθάρα. Έφηβος ακόμα άρχισε να παίζει διασκευές σε επιτυχίες της εποχής και support σε διάφορες μπάντες με το πρώτο του συγκρότημα, τους Fontana Showband. Στα 16 του έφτιαξε τη δικιά του μπλουζ μπάντα, τους Impact, με τους οποίους έπαιξε στη Γερμανία και την Ισπανία το 1965-66.

Σ΄αυτές τις περιοδείες είχε μαζί του και τη Battered Strat, τη Stratocaster που θα τον συντρόφευε σ' όλη την υπόλοιπη καριέρα του, και που αγόρασε σ' ένα μαγαζί στο Κορκ το 1961. Η κιθάρα λέγεται ότι ήταν η πρώτη του είδους της στην Ιρλανδία, και την είχε παραγγείλει κάποιος άλλος showband μουσικός, που άλλαξε γνώμη επειδή δεν του άρεσε το χρώμα· έτσι, η κιθάρα κατέληξε στα χέρια του Ρόρυ για μόλις εκατό λίρες.
Πριν κλείσει τα είκοσι του χρόνια, έγινε παγκόσμια γνωστός με τους Taste, συγκρότημα που σχηματίστηκε το 1966 από τον ίδιο και τους Τζον Γουίλσον και Ρότσαρντ ΜακΚράκεν.

Κυκλοφόρησαν δυο lp's, τα Taste και On the boards και δυο ζωντανά άλμπουμ, τα Live at Montreux και Live at the Isle of Wight), ενώ συμμετείχαν σε μερικά απ' τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά φεστιβάλ της εποχής όπως και περιόδευσαν στην Αμερική.
Οι Taste διαλύθηκαν το 1970 κι ο Ρόρυ ξεκίνησε την προσωπική του καριέρα του μαζί με άλλους μουσικούς, όπως ο μπασσίστας Τζέρι Μακαβόι, με τον οποίο θα συνεργαζόταν για το μεγαλύτερο μέρος της και με τον ντράμερ Γουίλγκαρ Κάμπελ.

Το 1971 πρωτοεμφανίστηκε στην προσωπική του δισκογραφία μ' τον δίσκο που έφερε ως τίτλο τ' όνομά του. Ο δίσκος αυτός έφτασε στο Νο 40 της Βρετανίας, ενώ παράλληλα άρχισε να περιοδεύει στην Ευρώπη και στην Αμερική, συναυλιακή δραστηριότητα που θα εξακολουθούσε έως και το τέλος της ζωής του. Η κυκλοφορία με τις ηχογραφήσεις από την ευρωπαϊκή περιοδεία του 1972, με τίτλο Live In Europe γνώρισε μεγάλη επιτυχία, όπως κι εκείνη στην Ιρλανδία του 1973-74, με τίτλο Irish Tour '74 η οποία μεταφέρθηκε, με τον ομώνυμο τίτλο, κινηματογραφικά ταινία από το σκηνοθέτη Τόνυ Πάλμερ, σε ταινία. Το 1972, ο Ρόρυ συμμετείχε στην ηχογράφηση των "London Sessions" των Μάντι Γουότερς και Τζέρι Λι Λιούις. Ο Γουότερς τον κάλεσε ξανά το 1974, για τις ανάγκες της ηχογράφησης του London Revisited.

Στη συνέχεια ακολούθησε μια σειρά επιτυχημένων δίσκων. Το 1975 υπέγραψε συμβόλαιο με την Chrysalis, κυκλοφορώντας την αμέσως επόμενη χρονιά το "Calling Card", ο οποίος θεωρείται ο κορυφαίος δίσκος του, σε παραγωγή του μπασίστα των Deep Purple, Ρότζερ Γκλόβερ. Η κυκλοφορία αυτή όμως, όπως και η συνέχεια της καριέρας του, επισκιάστηκε από την επερχόμενη έκρηξη του πανκ, γεγονός όμως το οποίο δεν τον εμπόδισε να συνεχίσει να κυκλοφορήσει πολύ καλούς δίσκους, όπως τα Top Priority και Photo Finish.

Ο Ρόρυ συνέχισε να παίζει σε όλο τον κόσμο, ενώ οι δισκογραφικές του παρουσίες έγιναν σπανιότερες τη δεκαετία του '80. Στις 12 Σεπτέμβρη 1981 εμφανίστηκε και στην Ελλάδα, στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας. Η συναυλία, μια απ' τις πρώτες συναυλίες ξένων καλλιτεχνών που έγιναν στη χώρα, είχε 40.000 θεατές και συνοδεύτηκε από σοβαρά επεισόδια με την αστυνομία, από τη Φιλαδέλφεια μέχρι τον Περισσό. Σύμφωνα με την περιγραφή του ίδιου του Ρόρυ,«Δεν ήξερα από πού έπρεπε να προφυλαχτώ. Μέσα στα παρασκήνια κυκλοφορούσαν κάποια άτομα με αστυνομική στολή που έδειχναν απειλητικοί. Μπήκαμε, λοιπόν, στα γρήγορα μέσα σ' ένα αυτοκίνητο και ξεκινήσαμε να πάμε στο ξενοδοχείο.

Στην πορεία, όμως, μείναμε από βενζίνη κι έτσι βρεθήκαμε μέσα στη δίνη των επεισοδίων, με τα δακρυγόνα να μας έχουν τσακίσει και να είμαστε υποχρεωμένοι να γυρίσουμε με τα πόδια. Η συναυλία από μόνης της ήταν εκπληκτική, αλλά και επικίνδυνη. Απλά δεν ήθελα να αφήσω τα κόκαλά μου σ' ένα γήπεδο ποδοσφαίρου στην Ελλάδα, χωρίς να ξέρω καν τι συνέβαινε». Την επόμενη μέρα, οι εφημερίδες κυκλοφόρησαν με πρωτοσέλιδα όπως "Κάηκε ή Νέα Φιλαδέλφεια από τους ροκάδες". Η συναυλία αργότερα κυκλοφόρησε σε bootleg με τίτλο Live in Athens.

Ο Ρόρυ ίδρυσε τη δική του δισκογραφική εταιρεία, την Capo records, το 1985, στην οποία κυκλοφόρησε δυο δίσκους. Η υγεία του άρχισε να καταρρέει στα τέλη της δεκαετίας, κάτι που δεν τον εμπόδισε να συνεχίσει να παίζει ζωντανά ακόμα και λίγο πριν το θάνατό του. Η τελευταία του εμφάνιση ήταν στην Ολλανδία στις 10 Ιανουαρίου 1995, στο Nighttown-theatre. πέθανε στις 14 Ιούνη του 1995 . Είναι θαμμένος στο νεκροταφείο Saint Oliver, στο Κορκ της Ιρλανδίας. Ο τάφος του στολίζεται από πέντε χρυσές ακτίνες, μια από τις οποίες έχει το ακριβές μήκος και τα τάστα της Fender του Ρόρυ.

Ο Ρόρυ Γκάλαχερ θεωρείται ένας απ' τους κορυφαίους κιθαρίστες της λευκής μπλουζ μουσικής, τόσο για τα καμπανιστά του σόλο και τις καινούργιες ιδέες στη σύνθεση, όσο και για το πάθος και τη δεξιοτεχνία της ερμηνείας του. Πολλοί σύγχρονοι κιθαρίστες της ροκ και της μπλουζ τον θεωρούν κύρια επιρροή τους. Ακόμα, ήταν μια απ' τις πιο σεμνές και συνεπείς παρουσίες της ροκ. Όταν το 1976 το τραγούδι Edged In Blue είχε γίνει πολύ δημοφιλές στην Αμερική και η ξεχωριστή κυκλοφορία του ήταν σίγουρο ότι θα του χάριζε ακόμα πιο πλατιά επιτυχία, αρνήθηκε να το κυκλοφορήσει σαν single, αντιμετωπίζοντας τη δουλειά του Calling Card σαν σύνολο.

Αρνήθηκε την πρόσκληση να γίνει μέλος των Rolling Stones το 1974, επειδή πίστευε ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο με την αντίληψή του για τη μουσική. Έπαιξε όμως με μερικά απ' τα μεγαλύτερα ονόματα της μπλουζ, όπως ο Μάντι Γουότερς, ο Άλμπερτ Κόλινς, ο Τζέρι Λι Λιούις, ο Λόνι Ντόνεγκαν κι ο Αλέξις Κόρνερ. Και ποτέ δε σταμάτησε να βάζει πάνω απ' όλα, ακόμα κι απ' την προσωπική του ζωή και την υγεία του, αυτό που θεωρούσε ότι τον ολοκλήρωνε σαν καλλιτέχνη και σαν άνθρωπο: την αγάπη του για τα μπλουζ και το πάθος του να παίζει μουσική.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Σ.Κ.Ε.Τ.Β.Ε. ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Ο Σύλλογος Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Βορείου Ελλάδος (Σ.Κ.Ε.Τ.Β.Ε.) διοργανώνει ομαδική έκθεση μελών του στο Συνεδριακό Κέντρο της Τράπεζας Πειραιώς (Κατούνη 12 – 14, Λαδάδικα, Θεσσαλονίκη).
Στην έκθεση συμμετέχουν περισσότεροι από εβδομήντα εικαστικοί, μέλη του Σ.Κ.Ε.Τ.Β.Ε. με έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικών και video art.
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 5 Μαρτίου 2010, στις 8.00 μ.μ.
Διάρκεια έκθεσης:
5 – 19 Μαρτίου 2010.
Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα – Παρασκευή 10.00 – 14.00 & 18.00 – 21.00
Πληροφορίες:
Γιώργος Πολίτης
Πρόεδρος ΣΚΕΤΒΕ
τηλ. 694 44 22 097

Συμμετέχουν οι εικαστικοί:

CLIRIM CEKA ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΙΡΗ
DJUIS ANTJE ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ ΒΟΥΛΑ
MITTAL SANJAY ΛΑΛΟΣ ΘΟΔΩΡΟΣ
SERHAD BAPIR ΛΙΟΛΙΟΥ ΒΟΥΛΑ
WILLIS CHRISTINE ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ
ΑΔΑΜΑΝΤΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΝΟΥΣΗ ΙΟΥΛΙΑ
ΑΛΑΒΙΔΗ ΝΕΛΛΗ ΜΑΡΑΓΚΟΣ ΝΙΚΟΣ
ΑΜΠΕΡΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΜΑΡΑΤΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ
ΑΝΔΡΟΝΙΚΙΔΗΣ ΓΑΒΡΙΗΛ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ
ΒΑΣΙΛΑΡΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΟΝΟΓΥΙΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ ΣΩΤΗΡΗΣ
ΒΟΥΡΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΕΝΤΙΛΑΣ ΝΙΚΟΣ
ΒΥΖΟΒΙΤΟΥ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΜΠΟΥΣΙΟΥ ΣΟΥΛΗ
ΓΑΖΙΛΑ ΒΕΝΕΤΙΑ ΞΥΠΟΛΙΤΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΓΑΛΗΝΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΑΛΙΑΝ ΝΤΙΝΟΣ
ΓΑΛΗΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΓΙΑΚΑΜΟΖΗ ΣΙΛΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ
ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΝΤΙΝΟΣ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ ΝΤΙΝΟΣ
ΓΚΟΛΙΤΣΗ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΣΣΑΛΗ ΓΕΡΑΡΔΗ ΜΑΡΙΑ
ΓΚΟΛΙΤΣΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΤΣΗ ΜΑΡΙΑ
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΔΑΒΡΑΔΟΥ ΒΑΛΙΑ ΡΟΜΠΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ
ΔΕΛΛΑΤΟΛΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΑΥΡΕΒΑ ΧΡΥΣΑ
ΔΕΛΛΑΤΟΛΑ ΟΛΙΑ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΕΛΙΟΣ
ΔΕΜΕΡΤΖΗ ΑΘΗΝΑ ΤΖΕΝΑΝΙΔΟΥ ΣΜΑΡΩ
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΟΥ ΛΙΑ ΤΖΕΝΑΝΙΔΟΥ ΤΑΡΣΗ
ΕΦΗΜΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΙΜΠΙΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΟΝΙΚΙΔΗ ΕΛΕΝΑ
ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΚΡΙΣΤΙΑΝΑ ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ
ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΦΛΟΡΙΑΝΑ ΤΣΑΤΑΛΑ ΑΝΤΙΓΟΝΗ
ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ ΘΑΛΕΙΑ ΤΣΙΑΧΤΑ ΛΙΝΑ
ΚΑΛΛΙΝΙΚΙΔΟΥ ΑΛΙΚΗ ΤΣΙΟΥΜΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ
ΚΑΡΑΟΓΛΟΥ ΘΟΔΩΡΟΣ ΦΟΡΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ
ΚΙΚΩΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΜΙΔΙΕΛΗ ΦΩΤΕΙΝΗ
ΚΟΛΟΖΩΦ ΣΤΑΥΡΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΚΟΜΠΑΤΣΙΑΡΗ ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΗΕΥΓΕΝΙΑΔΟΥ ΛΙΝΑ
ΚΟΡΝΕΤΗ ΔΙΚΑ ΠΕΝΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΧΑΡΗΣ


ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ Σ.Κ.Ε.Τ.Β.Ε.

Ο Σύλλογος Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Βορείου Ελλάδος (ΣΚΕΤΒΕ) είναι πολιτιστικό μη κερδοσκοπικό σωματείο, που ιδρύθηκε το 1983 από ομάδα γνωστών εικαστικών, με σκοπό την ανάπτυξη και διάδοση των εικαστικών τεχνών στη Βόρεια Ελλάδα, την προβολή των καλλιτεχνών που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο χώρο, την ενεργό συμμετοχή τους στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή, την καλλιτεχνική αποκέντρωση και τη συνεργασία με αντίστοιχους φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αυτοί οι βασικοί σκοποί εκφράζονται και στο καταστατικό του Συλλόγου.
Μέλη του Συλλόγου είναι πολλοί επιφανείς καλλιτέχνες της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας, καθώς και ακαδημαϊκοί, οι περισσότεροι μάλιστα με ιδιαίτερη διεθνή δραστηριότητα και προβολή.
Από το 1983 μέχρι σήμερα ο Σύλλογος έχει να επιδείξει πλούσια πολιτιστική και κοινωνική δράση.
• Ετήσιες εικαστικές εκθέσεις στη Θεσσαλονίκη
• Εκθέσεις σε άλλες χώρες (Λουξεμβούργο, Βοστώνη, Βόννη, Στοκχόλμη)
• Εκθέσεις στην Αθήνα
• Εκθέσεις στην περιφέρεια της Βόρειας Ελλάδας (Φλώρινα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Δράμα, Καβάλα, Κιλκίς, Κοζάνη, Κατερίνη, Νάουσα), της Θεσσαλίας (Λάρισα, Βόλος), της Ηπείρου (Ιωάννινα), της Κρήτης (Χανιά), της Στερεάς Ελλάδας (Λαμία)
• Διοργάνωση πανελληνίων εκθέσεων
• Διοργάνωση διαβαλκανικής έκθεσης μινιατούρας
• Δωρεές έργων για κοινωνικούς και φιλανθρωπικούς σκοπούς
• Προτάσεις πολιτιστικές – αισθητικές παρεμβάσεις
• Διοργάνωση καλλιτεχνικών χωριών, συμποσίων τέχνης και μαθητικών εργαστηρίων
• Ανταλλαγές φιλοξενίας καλλιτεχνών
• Αδελφοποιήσεις με αντίστοιχους συλλόγους του εξωτερικού
Για την πραγματοποίηση των δράσεων του Συλλόγου καθοριστική ήταν η συνδρομή και η υποστήριξη των τοπικών κυρίως φορέων, όπως του Δήμου Θεσσαλονίκης, που συμπεριέλαβε τις περισσότερες από αυτές στο πλαίσιο του θεσμού των Δημητρίων, της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης.
Σήμερα, 26 χρόνια μετά την ίδρυσή του ο Σύλλογος αριθμεί περισσότερα από 250 μέλη.
Σε αυτά τα χρόνια ο ΣΚΕΤΒΕ έχει συμβάλει ουσιαστικά στην ανάδειξη της εικαστικής φυσιογνωμίας της Θεσσαλονίκης και έχει εντάξει στο δυναμικό του διακεκριμένους εικαστικούς (ζωγράφους, γλύπτες, χαράκτες, κεραμίστες, ψηφιδογράφους, φωτογράφους), φορείς σύγχρονων τάσεων και αναζητήσεων στο χώρο της τέχνης.
Για την τρέχουσα περίοδο, πέρα από τις προγραμματιζόμενες ομαδικές εκθέσεις του ΣΚΕΤΒΕ, σχεδιάζονται παρεμβάσεις σε διάφορα επίπεδα, προσέγγιση των νέων της πόλης για ανάπτυξη της καλλιτεχνικής ευαισθησίας και γενικότερα καλλιέργεια εικαστικής παιδείας στη Βόρεια Ελλάδα.

Το Δ.Σ. του ΣΚΕΤΒΕ

Πρόεδρος Γιώργος Πολίτης
Αντιπρόεδρος Γιώργος Κικκώτης
Γεν. Γραμματέας Αφροδίτη Καραμανλή
Ταμίας Σοφία Αμπερίδου
Μέλος Στέλλα Γκολίτση
Μέλος Κατερίνα Αλεξανδρή
Μέλος Χρύσα Σταύρεβα

Το μήνυμα, Τίτος Πατρίκιος

Σε γνώρισα ναυαγός σε μια μεγάλη πόλη
που οι άνθρωποι περνούν και χάνονται
με μια βουή ωκεανού.
Κι ήταν σα θαύμα το πώς βγήκαν
καινούργια λόγια απ το στεγνό μου στόμα.
Τ' απόθεσα χωρίς καμμιάν εγγύηση, παράλογα
σ ένα μπουκάλι κα το 'ριξα στην άσφαλτο.
Ήξερα πως δεν είχα τίποτα να περιμένω
μα δε βρισκόμουν πια στην πρώτη νιότη μου
κι η σύνεση γινόταν μια πολυτέλεια δυσβάσταχτη

16 χρόνια χωρίς τη Μελίνα

Έκθεση αφιερωμένη στην Ημέρα της γυναίκας

Με την ιδιαίτερα σημαντική έκθεση «ΜΕΛΙΝΑ – ΠΑΙΔΕΙΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» το Ίδρυμα Ευγενίδου, τιμά την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας καλωσορίζοντας το 2010 και εγκαινιάζοντας το εκθεσιακό πρόγραμμά του. Με την έκθεση αυτή, σηματοδοτείται μία διάθεση διατήρησης της μνήμης των πηγαίων κωδικών της Μελίνας και των μονίμων αναζητήσεών της, στους τομείς της Παιδείας και του Πολιτισμού.

Φωτογραφίες και video, «δοκίμια» της πολύπλευρης ζωής της, κοσμούν τους χώρους του Ιδρύματος Ευγενίδου -ένα ταξίδι στο χρόνο- εμπνευσμένο από τη μεγάλη Ελληνίδα και τη ζωή της, διαμορφώνοντας αντίσταση στην αμνησία μας, αλλά και μια εμπεριστατωμένη αναφορά στο έργο της αλλά και στη «θηλυκότατα παλικαρίσια» παρουσία της Μελίνας.

Μιάμιση δεκαετία (16 χρόνια ακριβώς) από την «αναχώρησή» της, οι φιλόξενοι χώροι του Ιδρύματος Ευγενίδου αξιοποιήθηκαν ιδανικά, χωρίς να υστερούν από το κοινό τίποτα σε αντίληψη αισθητική, ενώ τα εμβόλιμα κείμενα, δημιουργούν μια «ιστορική» θεματική αναλογία συναισθημάτων, τόσο ιδιαίτερων όσο και η Μελίνα, σχολιάζοντας συγχρόνως τη σχέση της με την Τέχνη και τον Πολιτισμό.

Η πρόταση της έκθεσης, στηρίχθηκε στο φωτογραφικό υλικό του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη και συνθέτει την πορεία μιας ζωής με ανεξάντλητη ενέργεια, ενός ακραίου παιχνιδιού αντοχής και πείσματος, καταγράφοντας με μοναδικό τρόπο μια δημιουργική μυθική προσωπικότητα. Την προσωπικότητα Μελίνα.

Την έκθεση, θα εγκαινιάσει η Υπουργός Παιδείας, κα Άννα Διαμαντοπούλου, υπογραμμίζοντας με την παρουσία της τον πρωτεύοντα λόγο αλλά και την αξία της μνήμης της ταυτότητας του πολυεδρικού έργου της Μελίνας στην Παιδεία και στον Πολιτισμό. Η έκθεση θα είναι ελεύθερη για το κοινό από τις 9 Μαρτίου έως τις 8 Απριλίου.

NAFTEMPORIKI.GR

Πληροφορίες: ώρες λειτουργίας: Δευτέρα-Τρίτη, από τις 10.00 έως τις 15.00 και Τετάρτη –Κυριακή από τις 10.00-20.00 στο Ίδρυμα Ευγενίδου, Λεωφ. Συγγρού 387, Π. Φάληρο, τηλ. 210-9469600.

O Mιρό για τα παιδιά στον «Ελληνικό Κόσμο»

Την έκθεση ο «Μιρό της Μαγιόρκα», στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» συνοδεύουν τρία εκπαιδευτικά προγράμματα μέσα από τα οποία, τα παιδιά μπορούν να γνωρίσουν το μεγάλο Καταλανό καλλιτέχνη.

Σκοπός των προγραμμάτων είναι να φέρουν τα παιδιά σε επαφή με το έργο του Μιρό, ενεργοποιώντας τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους. Συγκεκριμένα, τα τρία νέα εκπαιδευτικά προγράμματα, που συνοδεύουν την έκθεση «Ο Mιρό της Μαγιόρκα» είναι: «ο Μιρό της Μαγιόρκα και η ώριμη περίοδος στη χαρακτική», «Ο Μιρό γλύπτης», «Ο μικρός Χουάν όταν…ζωγραφίζει».

Ο χαράκτης Μιρό

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ο Μιρό της Μαγιόρκα και η ώριμη περίοδος στη χαρακτική», που απευθύνεται σε σχολεία, έχει σκοπό μέσα από ποικίλες δραστηριότητες, να δώσει την ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν το ζωγράφο Μιρό μέσα από τα ίδια του τα έργα.

Το πρόγραμμα, που ολοκληρώνεται με ξενάγηση στην έκθεση, σχεδιάστηκε από το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και οι δραστηριότητές του ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα των παιδιών, που το παρακολουθούν. Το πρόγραμμα πραγματοποιείται στον Ελληνικό Κόσμο για σχολεία από 1η Μαρτίου έως 30 Μαϊου, με κόστος συμμετοχής 6 ευρώ.

Ο γλύπτης Μιρό

Το πρόγραμμα «Ο Μιρό γλύπτης», έχει σχεδιαστεί από το Ίδρυμα Pilar i Joan Μία εκπαιδευτική ομάδα από το Ίδρυμα Pilar i Joan Miró διαμόρφωσε ένα εργαστήριο, όπου τα παιδιά ανακαλύπτουν τις διαφορετικές ερμηνείες που μπορεί να έχει ένα έργο τέχνης. Καθένας μας έχει διαφορετική αντίληψη για τον κόσμο μια εικόνα μπορεί να φαίνεται διαφορετική ανάλογα με το ποιος την αντικρίζει.

Σκοπός του προγράμματος είναι να δημιουργηθεί μια νέα σχέση με τα αντικείμενα που μας περιβάλλουν, καθώς τα αντικείμενα αυτά γίνονται πρωταγωνιστές πιθανών ερμηνειών των έργων του Miró. Στις δραστηριότητες του προγράμματος περιλαμβάνεται και ξενάγηση στην έκθεση “Ο Miró της Μαγιόρκα”. Το πρόγραμμα θα υλοποιείται κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 12.00 από 1η Μαρτίου -30 Μαϊου, με κόστος συμμετοχής 8,5 ευρώ.

Και ο ζωγράφος Μιρό

Το πρόγραμμα «Ο μικρός Χουάν όταν… ζωγραφίζει» παρουσιάζει τον Καταλανό ζωγράφο ανάμεσα στα μοναδικά σχήματα και χρώματα των έργων του, που τον καθιστούν αναγνωρίσιμο δημιουργό εμπειριών, προσώπων, ιδεών, καταστάσεων αλλά και νέων κόσμων.

H έκθεση «Ο Μιρό της Μαγιόρκα» περιλαμβάνει πολύ σημαντικά έργα, που δημιούργησε ο μεγάλος καλλιτέχνης στο εργαστήρι του στη Μαγιόρκα, όλα πρωτοεμφανιζόμενα στην Αθήνα: λάδια και πρωτότυπα χαρακτικά έργα της ώριμης περιόδου του, που αποδεικνύουν τη ζωντανή και πολύτιμη παρακαταθήκη του στη σύγχρονη τέχνη.

Στην έκθεση, παρουσιάζονται λάδια της περιόδου 1976-1981, πρωτότυπα χαρακτικά έργα από τις σειρές Els Gossos (Τα σκυλιά), Gens de la mer (Άνθρωποι της θάλασσας) και τη σειρά Fundacio Palma, καθώς και φωτογραφίες των Jean-Marie del Moral και Francesc Catalá-Roca από το εργαστήρι του Miró στη Μαγιόρκα. Όλο το υλικό προέρχεται από το Ίδρυμα Pilar i Joan Μiró της Μαγιόρκα.

H έκθεση «O Μiró της Μαγιόρκα» τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Καρόλου Παπούλια και της Ισπανικής Πρεσβείας στην Αθήνα και την επιμέλειά της, υπογράφει ο Μάριος Ελευθεριάδης.

Πληροφορίες: Κέντρο πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», Πειραιώς 254, Ταύρος. Διάρκεια έκθεσης: έως τις 30 Μαϊου, τηλ. 2122540322, τιμή εισιτηρίου: 6 ευρώ.

Τι είναι το σύνδρομο Asperger; (Μαρία Ηλιοπούλου)

Το σύνδρομο Asperger είναι μία νευρολογική διαταραχή, η οποία, σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο και ερευνητή Tony Attwood, προσβάλλει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί και να ανταποκρίνεται στις σκέψεις και τα συναισθήματα του άλλου. Ο αυστριακός γιατρός Hans Asperger, το 1944, δημοσίευσε ένα κείμενο στο οποίο περιέγραφε ένα σύνολο συμπεριφορών που παρατήρησε σε νεαρά αγόρια με φυσιολογική νοημοσύνη και γλωσσική ανάπτυξη, τα οποία όμως παρουσίαζαν συμπεριφορές αυτιστικού τύπου και έντονη διαταραχή των κοινωνικών και γλωσσικών τους ικανοτήτων.

Παρά τη δημοσίευση αυτού του κειμένου από το 1944, το σύνδρομο Asperger (Σ.Α) αναγνωρίστηκε επισήμως ως διαταραχή μόλις το 1994 όταν προστέθηκε στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο (DSM IV) και η αναγνώρισή του από ειδικούς και γονείς μετρά μόνο λίγα χρόνια. Στην Ελλάδα, σήμερα, ακόμη και μεταξύ των ειδικών, λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν καλά το Σ.Α. και ακόμη λιγότερες οι δυνατότητες που προσφέρονται για έγκαιρη και σωστή αντιμετώπιση των δυσκολιών παιδιών, εφήβων αλλά και ενηλίκων που παρουσιάζουν τη συμπτωματολογία αυτού του συνδρόμου.

Τα άτομα που πάσχουν από ΣΑ εμφανίζουν ποικίλα χαρακτηριστικά και η διαταραχή τους μπορεί να είναι από πολύ ελαφριάς ως πολύ βαριάς μορφής. Αυτά τα άτομα παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις στους εξής τομείς :

Στις κοινωνικές δεξιότητες : Η κύρια δυσκολία των ατόμων με Σ.Α είναι η αδυναμία τους να κατανοήσουν και να χρησιμοποιήσουν τους κοινωνικούς κανόνες. Η κοινωνική τους συμπεριφορά είναι αφελής και ιδιόρρυθμη και συχνά χαρακτηρίζεται εκκεντρική.

Τα παιδιά δυσκολεύονται, παρόλο που το επιθυμούν, να αναπτύξουν σχέσεις με τους συνομηλίκους, εφόσον δεν αντιλαμβάνονται τους άγραφους νόμους που διέπουν την κοινωνική συμπεριφορά (λόγια, χειρονομίες, στάση του σώματος, βλεμματική επικοινωνία, κλπ.) αλλά και τους κανόνες που διέπουν τα παιχνίδια.

Στο λόγο και την επικοινωνία : Τα παιδιά με Σ.Α , παρόλο που συνήθως δεν παρουσιάζουν σημαντική καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου, έχουν αρκετά σημαντικές δυσκολίες στην επικοινωνία. Το λεξιλόγιό τους είναι συχνά ιδιαίτερα ανεπτυγμένο, δύσκολα όμως κατανοούν τα λογοπαίγνια και τις μεταφορές. Ο λόγος τους είναι υπερβολικά ακριβής και σχολαστικός, ο τόνος της φωνής τους ασυνήθιστος, μιλούν δυνατά, πολλές φορές επινοούν λέξεις. Δεν αντιλαμβάνονται τις εκφράσεις του προσώπου και τις κινήσεις του άλλου, τις οποίες πολλές φορές παρερμηνεύουν. Ορισμένες στιγμές, μπορεί να κοιτάζουν επίμονα το πρόσωπο του άλλου, στην προσπάθειά τους να συλλάβουν όσα τους διαφεύγουν.

Στη διάρκεια μιας συζήτησης, τα άτομα με Σ.Α. δεν γνωρίζουν πότε μπορούν να σταματήσουν το συνομιλητή τους αλλά ούτε και πότε εκείνος έχει χάσει το ενδιαφέρον του, με αποτέλεσμα συχνά να μακρηγορούν, ουσιαστικά μονολογώντας σε θέματα που ενδιαφέρουν αποκλειστικά τους ίδιους. Η έκφραση του προσώπου τους είναι επίπεδη και οι χειρονομίες υπερβολικές ή αδέξιες, άσχετες με το περιεχόμενο των λόγων τους.

Τα άτομα με Σ.Α έχουν δυσκολίες με τις μεταβατικές καταστάσεις και τις αλλαγές και προτιμούν την ομοιομορφία. Συχνά προσκολλώνται σε συμπεριφορές ρουτίνας προκειμένου να ελέγξουν το άγχος τους, ειδικά όταν πρόκειται να αντιμετωπίσουν νέες καταστάσεις (αλλαγή τάξης, σχολείου, αλλά και ένα ταξίδι ή μια μικρή ξαφνική αλλαγή στο καθημερινό πρόγραμμα).

Τα άτομα με Σ.Α. έχουν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, τα οποία αφορούν στη συλλογή αντικειμένων ή πληροφοριών για συγκεκριμένα θέματα, και τα οποία κυριαρχούν στη ζωή τους, στο χρόνο και τις συζητήσεις τους, σε βαθμό που να αποτελούν εμμονές. Ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τομείς όπως το διάστημα, τα φυσικά φαινόμενα αλλά και χάρτες, διαδρομές, μάρκες αυτοκινήτων, κλπ. Τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα αλλάζουν κατά καιρούς και μπορεί, από τη μία ημέρα στην άλλη, το παιδί που ήταν παθιασμένο με τους χάρτες να πάψει να ασχολείται και να ξεκινήσει να μαζεύει λεπτομερείς πληροφορίες για τα φορτηγά μεγάλου κυβισμού! Πολλές φορές τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά τους μπορεί να χρησιμεύσουν ως μέσο μάθησης και, αργότερα, επαγγελματικής αποκατάστασης.

Τα παιδιά με Σ.Α. εμφανίζουν συχνά κινητική αδεξιότητα, δυσκολεύονται να συντονίσουν τις κινήσεις τους, να ακολουθήσουν το ρυθμό, να μάθουν να δένουν τα κορδόνια τους, να πετάξουν και να πιάσουν μία μπάλα. Έχουν παράξενο βάδισμα, και άσχημο γραφικό χαρακτήρα. Μερικές φορές εμφανίζουν τικ και γκριμάτσες.

Τα παιδιά με Σ.Α έχουν αρκετές ιδιαιτερότητες σε ό,τι αφορά τις γνωστικές τους δεξιότητες :
Συνήθως έχουν εξαιρετική μακροπρόθεσμη μνήμη ιδιαίτερα σε θέματα που συνδέονται με τα ενδιαφέροντά τους. Πολλά από αυτά έχουν ιδιαίτερες ικανότητες στα μαθηματικά ή στις ξένες γλώσσες. Ωστόσο, η σκέψη τους δεν είναι ευέλικτη και δύσκολα προσαρμόζονται σε αλλαγές ή αποτυχίες. Εξ ορισμού τα άτομα με ΣΑ έχουν φυσιολογική νοημοσύνη - συχνά μάλιστα και πολύ υψηλή - και πολλοί από αυτούς (αν και όχι όλοι), έχουν κάποια εξαιρετική ικανότητα ή ταλέντο σε ένα συγκεκριμένο τομέα. Το φανταστικό παιχνίδι των παιδιών με Σ.Α. είναι μοναχικό και παρουσιάζει ασυνήθιστα χαρακτηριστικά.

Συχνά παρουσιάζουν υπερβολική αισθητηριακή ευαισθησία :
Είναι πολύ ευαίσθητα σε ορισμένους ήχους, γεύσεις, μυρωδιές και εικόνες, με αποτέλεσμα να ενοχλούνται από ήχους και φώτα που κανείς άλλος δεν φαίνεται να παρατηρεί. Τρομάζουν από ξαφνικούς ήχους ή θορύβους (ηλεκτρική σκούπα, γάβγισμα σκύλου), άλλοι δεν ανέχονται την επαφή με ορισμένα υλικά, ορισμένοι έχουν εξαιρετική αντοχή στον πόνο, το κρύο ή τη ζέστη, υπερβολικά οξυμένη όσφρηση, κλπ. Μερικές φορές για να αντιμετωπίσουν το άγχος ή την υπερβολική ενόχληση που τους προκαλούν τα αισθητηριακά ερεθίσματα μπορεί να υιοθετούν συμπεριφορές παράξενες ή ασυνήθιστες (να κλείνουν τ' αυτιά τους ή να φεύγουν, να απομονώνονται, να βγαίνουν από την τάξη ή να εγκαταλείπουν το συνομιλητή τους στο μέσον μιας συζήτησης) που όμως οφείλονται ακριβώς σ' αυτές τις νευρολογικές ιδιαιτερότητες και δεν αποτελούν δείγματα αγένειας ή κακής συμπεριφοράς. Σίγουρα δε, δεν είναι αποτέλεσμα κακής αγωγής που έχουν λάβει από τους γονείς τους.

Λόγω του υψηλού βαθμού λειτουργικότητας και της «αφέλειάς» τους, αυτοί οι άνθρωποι συχνά εμφανίζονται ως εκκεντρικοί ή παράξενοι και μπορούν εύκολα να γίνουν θύματα πειραγμάτων και επιθετικών συμπεριφορών. Η ζωή στο σχολείο μπορεί να είναι πολύ δύσκολη για τα παιδιά που φαίνονται ιδιόρρυθμα και εκκεντρικά λόγω της κοινωνικής τους αδεξιότητας αλλά και των ειδικών ταλέντων τους. Η εικόνα του παιδιού με Σ.Α που περιφέρεται μόνο του στα διαλείμματα, μονολογώντας, ή που αναζητά απεγνωσμένα τη συντροφιά ενός δασκάλου για να συνομιλήσει μαζί του, αλλά και για να αποφύγει τα πειράγματα και την κοροϊδία των συμμαθητών, είναι πολύ συνηθισμένη. Πλησιάζοντας στην εφηβεία, τα παιδιά αντιλαμβάνονται τη διαφορετικότητά τους, την αδυναμία τους να κάνουν φίλους και να ενταχθούν σε ομάδες συνομηλίκων και μπορεί να οδηγηθούν σε παραβατικές συμπεριφορές ή να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης.

Τα παιδιά και οι έφηβοι με Σ.Α. έχουν απόλυτη ανάγκη από τη στήριξη δασκάλων που θα τα βοηθήσουν να αναπτύξουν τα ταλέντα και τις ικανότητές τους. Η Temple Grandin, η ίδια άτομο με διάγνωση στο αυτιστικό φάσμα, αναφέρει ότι πολύ συχνά οι έφηβοι με Σ.Α βαριούνται στο σχολείο και συμπεριφέρονται άσχημα. Τους χρειάζεται ένας μέντορας που θα τους βοηθήσει να εκμεταλλευτούν τις ικανότητές τους σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντισταθμίσουν τις δυσκολίες τους.

Το Σύνδρομο Asperger αποτελεί ξεχωριστή διαταραχή, διεθνώς αναγνωρισμένη, και στα περισσότερα κράτη της Ευρώπης και της Αμερικής τα άτομα που πάσχουν από Σ.Α. και οι οικογένειές τους δέχονται ειδική υποστήριξη. Τα παιδιά με Σ.Α βρίσκονται, κατά κανόνα, στα κανονικά σχολεία, συχνά με κάποιο συνοδό (ψυχολόγο ή ειδικό παιδαγωγό), ο οποίος βοηθά το παιδί να αντιμετωπίσει τις καθημερινές δυσκολίες με στόχο την ένταξή του. Οι εξετάσεις γίνονται με ειδικές συνθήκες (σε χώρο ήσυχο και απομονωμένο, με δυνατότητα χρήσης Η/Υ για τη συγγραφή κειμένων, παροχή επιπλέον χρόνου, κλπ) και αυτό ισχύει για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης (της τριτοβάθμιας συμπεριλαμβανομένης).

Οι οικογένειες υποστηρίζονται συμβουλευτικά από ειδικούς και σε ομάδες αλληλοϋποστήριξης που δημιουργούνται από τους ίδιους τους γονείς.

Τέλος, παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα από τον πρόλογο της Lorna Wing στο βιβλίο τουTony Attwood (1998) για το Σύνδρομο Asperger : «Τα άτομα με σύνδρομο Asperger αντιλαμβάνονται τον κόσμο διαφορετικά από οποιονδήποτε άλλον. Βρίσκουν όλους εμάς παράξενους και μπερδεμένους. Γιατί δεν λέμε αυτό που εννοούμε; Γιατί λέμε τόσα που δεν εννοούμε; Γιατί κάνουμε τόσο συχνά ασήμαντα σχόλια που δεν σημαίνουν τίποτα; Γιατί βαριόμαστε και γινόμαστε ανυπόμονοι, όταν κάποιος με σύνδρομο Asperger μας λέει ένα σωρό φοβερά πράγματα για πίνακες προγραμμάτων, τους αριθμούς που είναι σκαλισμένοι στις λάμπες του δρόμου, τις διαφορετικές ποικιλίες καρότων ή τις κινήσεις των πλανητών; Πώς αντέχουμε αυτό το σύνολο αισθητηριακών ερεθισμάτων από τα φώτα, τους ήχους, τις μυρωδιές και τα αγγίγματα χωρίς να έχουμε ανάγκη να ουρλιάξουμε; Γιατί ενδιαφερόμαστε για την κοινωνική ιεραρχία και δεν φερόμαστε σε όλους το ίδιο; Γιατί έχουμε τόσο περίπλοκες συναισθηματικά σχέσεις; Γιατί στέλνουμε και λαμβάνουμε κοινωνικά μηνύματα ο ένας στον άλλον και πώς τα καταλαβαίνουμε; Και πάνω απ' όλα, γιατί είμαστε τόσο παράλογοι συγκρινόμενοι με όσους έχουν σύνδρομο Asperger;»

Μαρία Ηλιοπούλου
Ψυχολόγος - ψυχοπαιδαγωγός

www.asperger.gr