Η διάγνωση στην Ψυχιατρική και στην Ψυχανάλυση

 

Σε μια συνεδρία που αφορά στην θεραπεία μιας ψυχικής νόσου το πρώτο βήμα που γίνεται είναι η διάγνωση. Είναι ιδιαίτερα σημαντική διαδικασία για να επέλθει η σωστή θεραπεία.

Αυτό το βήμα αφορά όλες τις ειδικότητες που ασχολούνται με αυτόν τον τομέα. Μέσα σε αυτές τις ειδικότητες περιλαμβάνονται και η ψυχιατρική και η ψυχανάλυση. Ωστόσο, δεν γίνεται με τον ίδιο τρόπο.

Η συνέχεια εδώ 

Ο φόβος του θανάτου κι ο ναρκισσισμός

 Γιατί είναι τόσο συχνός και υπερβολικός ο φόβος μας για τον θάνατο; Κυρίως εξαιτίας του ναρκισσισμού μας. Ο ναρκισσισμός είναι εξαιρετικά πολύπλοκο φαινόμενο. Ένα μέρος του είναι απαραίτητο ως ψυχολογική πλευρά του ενστίκτου της επιβίωσης, αλλά στο μεγαλύτερο ποσοστό του, μετά την παιδική ηλικια, είναι αυτοκαταστροφικός.

H συνέχεια εδώ 

Μπορεί να αλλάξει ένας άνθρωπος; Απαντά ο Erich Fromm

 

Έχοντας ως προϋπόθεση ότι μόνο μια θεμελιακή αλλαγή στον ανθρώπινο χαρακτήρα, που θα τον προσανατολίσει από τον κυρίαρχο σήμερα τρόπο του «να έχεις» στον τρόπο του «να είσαι», μπορεί να μας σώσει από την ψυχολογική και οικονομική καταστροφή, τίθεται το ερώτημα: είναι δυνατή μία ευρείας κλίμακας αλλαγή του χαρακτήρα και, αν ναι, πώς θα επέλθει;

Η συνέχεια εδώ 

Αδόλφος Χίτλερ: Το ψυχογράφημα ενός ψυχοπαθή ηγέτη

Πέρα από τα ιστορικά δεδομένα και τα πεπραγμένα του Χίτλερ λίγη έμφαση έχει δοθεί στις δομές και χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του που τον έκαναν να συμπεριφερθεί με τις ειδεχθείς και καταστροφικές (άλλα και αυτοκαταστροφικές) συμπεριφορές που κόστισαν στον πλανήτη πάνω από 60.000.000 νεκρούς και έναν κόσμο καταστραμμένο.

Η συνέχεια εδώ 

Σχολή Γονέων στο Δήμο Βριλησσίων

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22/9/2017 ώρα 18.00, Κισσάβου 11 Βριλήσσια 

Θέμα: "Μεγαλώνοντας τα παιδιά μας, μεγαλώνοντας εμείς ως παιδί" με τον ειδικό εκπαιδευτικό και συγγραφέα κ. Νίκο Τομαρά και την ομάδα ψυχολογικής Διάγνωσης και Υποστήριξης του Οργανισμού Κοινωνικής Προστασίας & Αλληλεγγύης του Δήμου Βριλησσίων

ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΕΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ 4 ΝΕΟΙ ΚΥΚΛΟΙ

Αγαπητοί γονείς,

Καλό ξεκίνημα στη νέα σχολική χρονιά!

Ο Α΄ Κύκλος συναντήσεων της Σχολής Γονέων αρχίζει στις 22 Σεπτεμβρίου 2017 ώρα 18.00 Πνευματικό Κέντρο του Δήμου, οδός Κισσάβου 11, αίθουσα ισογείου.

(Επόμενες ημερομηνίες συνάντησης της Σχολής Γονέων:

6/10 ,20/10,3/11,24/11,8/12 και νέος κύκλος το 2018.

Θα ακολουθήσει ενημέρωση με τους διακεκριμένους επιστήμονες που θα μας τιμήσουν με την συμμετοχή τους)

Μαζί θα προσπαθήσουμε και φέτος για 3η χρονιά μέσα από τις συναντήσεις μας στη ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΕΩΝ, να δώσουμε λύσεις στις αγωνίες και τους προβληματισμούς ώστε ως γονείς να κάνουμε ό,τι καλύτερο για τα παιδιά μας όποια ηλικία και να έχουν.

Η Ψυχολογική ομάδα του Οργανισμού Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης του Δήμου Βριλησσίων για εφέτος έχει ετοιμάσει ένα εξαιρετικό πρόγραμμα συναντήσεων με εξαιρετικούς επιστήμονες.

Επιθυμώντας να εμπλουτίσουμε το περιεχόμενο των συναντήσεων αλλά και να το εξειδικεύσουμε προσπαθώντας να ανταποκριθούμε σε όλες τις ανάγκες που υπάρχουν και σε όλες τις ηλικίες των παιδιών αλλά και να βοηθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο σωστά και υπεύθυνα τους ίδιους τους γονείς, εφέτος για πρώτη φορά εκτός από τις συναντήσεις κάθε 2η Παρασκευή της Σχολής Γονέων, θα πραγματοποιηθούν και 4 ακόμα εξειδικευμένα προγράμματα (σύνολο 5 μαζί με τη Σχολή Γονέων) με τους εξής κύκλους:

* Σχολή Γονέων : κάθε δεύτερη Παρασκευή με εξειδικευμένους επιστήμονες και με θέματα που μας αγγίζουν ως γονείς στην καθημερινότητα μας.

Θέματα που πρέπει να προβληματιζόμαστε αλλά και να δίνουμε τις σωστές απαντήσεις για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών όλων των ηλικιών, για τις σχέσεις μας ως γονείς μαζί τους, σχέσεις μεταξύ γονιών, σχέσεις φιλικές στο σχολείο, συμπεριφορές, όρια, εξαρτήσεις, σεξουαλική διαπεδαγώγηση, αντιμετώπιση δύσκολων και δυσάρεστων καταστάσεων κλπ

*Kύκλος 4 συναντήσεων με γονείς: διάρκειας 1,5 ώρας 6-10 άτομα . Αφορά Ψυχοθεραπευτικές συναντήσεις ομάδας γονέων (δηλώσεις συμμετοχής θα γίνουν στην έναρξη της Σχολής Γονέων 22/9/17)

Μέσα στις ομάδες αυτές τα άτομα που θα συμμετέχουν θα διευρύνουν την οπτική τους μέσα από τις αφηγήσεις και τις παρεμβάσεις των άλλων μελών της ομάδας αλλά και θα αξιοποιήσουν τις σχέσεις που θα αναπτυχθούν καθότι θα κατανοήσουν τον τρόπο που αλληλεπιδρούν στην προσωπική τους ζωή.

* Κύκλος με συναντήσεις παιδιών Γυμνασίου και Λυκείου : τα οποία έχουν διάγνωση μαθησιακών δυσκολιών διάρκειας 1,5 ώρας 6-10 άτομα, μία φορά το μήνα

*Κύκλος ατομικής συμβουλευτικής προσανατολισμού επαγγελματικής σταδιοδρομίας : Απευθύνεται σε γονείς και παιδιά Α και Β Λυκείου

*Ομαδικό εργαστήριο εξερεύνησης των ενδιαφερόντων του νέου και πώς μπορεί να εκμεταλλευτεί τις ικανότητες του

(4 συναντήσεις χ 3 ώρες)

Για τους 4 τελευταίους κύκλους συναντήσεων-εργαστηρίων, θα σας σταλεί σχετική ανακοίνωση.

Ξεκινάμε λοιπόν στις 22 Σεπτεμβρίου 2017 με την 1η συνάντηση της Σχολής Γονέων!

Το θέμα μας θα είναι: «Μεγαλώνοντας εμείς τα παιδιά μας, μεγαλώνοντας εμείς ως παιδί».

Την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου στις 18.00, στην Αίθουσα Μουσών (Κισσάβου 11, ισόγειο), θα μιλήσουμε για εμάς που έχουμε τη φροντίδα μικρών παιδιών. Πώς εμείς μεγαλώσαμε και πώς τώρα μεγαλώνουμε τα παιδιά μας.

Σύμφωνα με την ψυχοδυναμική προσέγγιση θα εμβαθύνουμε στα στάδια εξέλιξης του παιδιού και στο ρόλο μας ως γονείς στα βήματα αυτονομίας των παιδιών μας.

Καλεσμένος μας ο συγγραφέας – ειδικός εκπαιδευτικός, Νίκος Τομαράς.

Μερικές από τις ενότητες που θα καλυφθούν:

§ Τι είναι αυτό, σύμφωνα με τον Φρόιντ, που επιδρά σημαντικά στην πορεία της ανθρώπινης ανάπτυξης;

§ Ποια τα ηλικιακά στάδια που ταυτίζονται με την προσοχή του ανθρώπου σε ορισμένα μέρη του σώματος;

§ Τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει στην ανάπτυξη της προσωπικότητας η καθήλωση ή η παλινδρόμηση σε κάποιο από αυτά τα στάδια;

§ Ποια τα μέρη που διαιρεί ο Φρόιντ τον ψυχισμό του ανθρώπου;

§ Το οιδιπόδειο σύμπλεγμα και η έξοδος από αυτό.

§ Πώς μπορεί να μας βοηθήσει η εμπειρία της ψυχανάλυσης;

§ Πώς θα βοηθήσουμε το παιδί να χαράξει μόνο του το δρόμο του;

§ Τι εφαρμογή έχει η ψυχαναλυτική έρευνα στην ψυχοθεραπεία σε παιδιά;

§ Διαβάζοντας ένα σύμπτωμα και το νόημα που διακυβεύεται.

Παρακαλούμε δηλώστε συμμετοχή στο τηλέφωνο 210-8045564

κα Στάμου Πηνελόπη Παιδοψυχολόγος

κα Κατσαφάνα Δήμητρα Σχολική Ψυχολόγος

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ… ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ!

Το πραγματικό

Παρουσίαση της Μίνας Μπούρα στα Ψυχαναλυτικά Σεμινάρια στις 5 Μαΐου 2011.

Υπάρχει στον ψυχαναλυτικό κόσμο μια υπογράμμιση του πραγματικού όπως εμφανίζεται στα ύστερα Σεμινάρια του Lacan, από το 11^ο Σεμινάριο και μετά.

Το ότι το πραγματικό είναι το αδύνατον, το ότι το συμβολικό κάνει τρύπα στο πραγματικό και το επεξεργάζεται, το ότι το πραγματικό είναι 3 αλλά δεν είναι το τρίτο, τέλος ο βορρομαίος κόμβος ως γραφή του πραγματικού: Επίσης το πραγματικό και η επανάληψη, η σχέση του με το τραύμα, το ότι επανέρχεται πάντοτε στην ίδια θέση, ότι είναι το σύμπτωμα και το συνδεόμενο με την τύχη.

Πολλά από αυτά που ο Lacan έφερε στα όψιμα αυτά Σεμινάρια, έχουν γίνει σλόγκαν, πολλοί τα χειρίζονται ως σλόγκαν, χωρίς να εμβαθύνουν στη σημασία τους. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το discours courant, le courcourant που έλεγε και ο ίδιος ο Lacan και που το λέει σαφώς ότι αυτά που έφερα για το πραγματικό θα γίνουν με τον καιρό απολιθώματα, fossiles, και θα χάσουν την αξία τους.

Ακόμα και όσοι γράφουν για το πραγματικό, ακόμα και ο Paul Lorrent Assoun που έγραψε ένα πολύ εμπεριστατωμένο «que sais-je?» για τον Lacan, λες και βασίζονται μόνο στα ύστερα Σεμινάρια του Lacan, και δεν κάνουν κανένα λόγο για τα πρώτα δέκα Σεμινάρια, γι’ αυτό που ο Lacan προσέφερε μιλώντας για το πραγματικό σ’αυτά τα πρώτα δέκα Σεμινάριά του.

Και όμως, ο Lacan αρχίζει να μιλά για το πραγματικό αμέσως με το άνοιγμα των Σεμιναρίων, ήδη από το πρώτο Σεμινάριο και συνεχίζει στο δεύτερο και στο τρίτο και στο τέταρτο, ως το δέκατο, και εκεί, λέει για το πραγματικό πράγματα ιδιαίτερα σημαντικά, που δεν περιέχονται στο discours courant, δεν έχουν γίνει σλόγκαν, αλλά μας επιτρέπουν να δούμε πώς ο Lacan αναδύει το πραγματικό, συνδέοντάς το με τη δόμηση του υποκειμένου. Από το πέμπτο Σεμινάριο και μετά ταυτίζει το πραγματικό με το α, την πρωταρχική απώθηση και τη θεμελιακή φαντασίωση. Το πραγματικό έχει τον κύριο ρόλο στην ταύτιση του μικρού ανθρώπου με το μοναδιαίο χαρακτηριστικό, την έλλειψη, την πρωτοβουλία του βρέφους να σημειώσει τον εαυτό του με το -1, γινόμενο έτσι ens privativum, όν με αρνητικό πρόσημo, που παίρνει την πρωτοβουλία, κάποτε πριν τη Μητέρα, να της λείπει της Μητέρας, να τη στερεί από το να είναι το ίδιο το μοναδικό αντικείμενο της επιθυμίας της. Το σεμινάριο για την Ταύτιση, όπου ο Lacan σιγά-σιγά αλλά σταθερά προτείνει αυτή τη θελεμιώδη σύνδεση του πραγματικού με το α, αποτελεί σταθμό στην ανάδυση της σκέψης του.

Με το ίδιο αργό αλλά σταθερό τρόπο το α το συνδέει με τη θεμελιακή φαντασίωση, η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του έργου του.

Ναι, στα πρώτα δέκα Σεμινάρια ο Lacan χτίζει σταθερά και προοδευτικά το κύριο οικοδόμημα της σκέψης του, σκέψη θεωρητική αλλά και κλινική, απαραίτητη για την κλινική πράξη, φάρο για την κλινική πράξη.

Γιατί λοιπόν ο λόγος του Lacan για το πραγματικό έτσι όπως ξετυλίγεται στα δέκα πρώτα σεμινάρια, όχι μόνο να παραμερίζεται, αλλά ακόμα και να αγνοείται και να αποσιωπάται;

Η γνώμη μου είναι ότι αυτό προέρχεται από δύο λόγους: Πρώτον διότι ο Lacan γίνεται εξαιρετικά γνωστός και θεοποιείται από το ενδέκατο Σεμινάριο και μετά, και δεύτερον γιατί συγχρόνως συντελείται και η θεοποίηση του λόγου του ιδιαίτερα μετά το 1975 πράγμα που συμπίπτει με την πρώτη έκδοση Σεμιναρίου του, το Σεμινάριο 11 από τον J. A. Miller. Από τη στιγμή αυτή ο λόγος του Lacan θα έλεγα ότι πια μόνοθεοποιείται, τα Σεμινάριά του γίνονται ιερά κείμενα, πράγμα σύμφυτο με έναν άκρατο φανατισμό και μια απόρριψη από τον J.A. Miller και τους συν αυτώ κάθε άλλης ψυχαναλυτικής σκέψης, απόρριψη που γινόταν και επίσημα στις ημερίδες και τα συνέδρια της École Freudienne de Paris, δημιουργώντας σε όσους δεν παπαγάλιζαν το discours courant, το courcourant, ένα έντονο αίσθημα malaise, δυσφορίας, ένα βίωμα ασφυξίας. Ευτυχώς δεν ήταν όλοι μέσα στο courcourant, όσοι όμως δεν ήταν για την ώρα, δηλαδή μέχρι και το θάνατο του Lacan, σιωπούσαν.

Η συνέχεια εδώ

ΜΕΛΑΝΙ ΚΛΑΙΝ: ΠΩΣ Ο ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΙΣ ΕΡΩΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Διαβάστε το σχετικό άρθρο εδώ

Φρόυντ: ο άνθρωπος πίσω από τον ψυχαναλυτή

Ο «βιολόγος της ψυχής», όπως του άρεσε να αποκαλεί τον εαυτό του, αποτέλεσε μια σημαντική και καθοριστική φιγούρα στην προσπάθεια ανάλυσης του νεφελώδους κόσμου του ασυνείδητου και των ενστίκτων και στην καθιέρωσης της μεθόδου της ψυχανάλυσης ως μέσο θεραπείας των ψυχικών παθήσεων.

Γεννημένος στις 6 Μαΐου 1856 στο Φράιμπεργκ της Μοραβίας (σημερινής Τσεχίας) από γονείς εβραϊκής καταγωγής ο Σίγκμουντ Φρόυντ, από τα παιδικά του χρόνια, έδειξε να διαθέτει σημαντικές διανοητικές ικανότητες, δείχνοντας μεγάλο ενδιαφέρον στη μελέτη της Βίβλου, γεγονός που θα καθορίσει την αθεϊστική στάση που κράτησε στη ζωή του. Το 1881 ολοκλήρωσε αργοπορημένα τις διδακτορικές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης μιας και όπως είχε αναφέρει σε επιστολή, η εκτενής ερευνητική του δραστηριότητα αποτέλεσε τροχοπέδη στη μελέτη του.

Ο γάμος του με τη Μάρθα Μπέρναϋς και η ανάγκη του να συντηρήσει μία οικογένεια, τον ανάγκασαν να εργαστεί στο Γενικό νοσοκομείο της Βιέννης, όπου και πραγματοποίησε ιδιαίτερα σημαντικές μελέτες σχετικά με την κλινική χρήση της κοκαΐνης με αποκορύφωμα το έργο του με τίτλο «Περί κοκαΐνης» που εκδόθηκε το 1885.

Τον Σεπρέμβριο του ίδιου χρόνου, διορίστηκε ως υφηγητής της νεο-παθολογίας, στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης στο τμήμα Νευροπαθολογίας όπου και συνεργάστηκε με τον διακεκριμένο γιατρό Γιόζεφ Μπρόιερ, ο οποίος είχε ανακαλύψει πως στη διάρκεια ύπνωσης ασθενούς με υστερία, ήταν εφικτό τα συμπτώματα της να εξαφανιστούν. Η συνεργασία τους αποδείχθηκε σημαντική στην απόκτηση εμπειρίας και στην θεωρία του ότι οι νευρώσεις είχαν τις ρίζες τους στις τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος που είχαν ξεχαστεί και αποθηκευτεί στο ασυνείδητο. Ανέπτυξε λοιπόν τη θεωρία ότι μέσω αυτής της ‘καθαρτικής μεθόδου’ ήταν εφικτό να επαναφέρει κατασταλμένες μνήμες στην επιφάνεια του συνειδητού και να τις απομακρύνει.

Οι δυο τους εξέδωσαν το 1895 τις «Μελέτες για την Υστερία» έργο από το οποίο θεωρείται πως αναδύθηκε η «ψυχανάλυση» μιας και αργότερα, θέλοντας να απελευθερωθεί από τη μέθοδο της ύπνωσης, μετατοπίστηκε από την καθαρτική μέθοδο στην ψυχαναλυτική.

Από αυτήν την περίοδο και μετά ξεκινά μία από τις δημιουργικότερες φάσεις στη ζωή του, κατά την οποία διαμόρφωσε αρκετές από τις καινοτόμες θεωρίες του.

Απομονωμένος σχεδόν από τον υπόλοιπο ιατρικό κόσμο, ο Φρόυντ υιοθέτησε την τεχνική των «ελεύθερων συνειρμών». Φροντίζε να μην γίνεται ορατός από τους ασθενείς του, που κάθονταν στο διάσημο καναπέ του, και έτσι τους έδινε τη δυνατότητα να αποκαλύπτουν οτιδήποτε είχαν στο μυαλό τους, χωρίς το φόβο της κρίσης ή του εμπαιγμού. Παρατήρησε πως σημαντικός αριθμός από τις μνήμες τους, αφορούσαν σεξουαλικές εμπειρίες, γεγονός που έθεσε τις βάσεις για τις ιδέες του σχετικά με την σεξουαλική ανάπτυξη, το ρόλο των σεξουαλικών παραγόντων στις νευρώσεις και το διαχωρισμό μεταξύ συνειδητού και ασυνείδητου.

Ο όρος «σεξουαλικότητα» που σκανδάλισε τότε τους κύκλους της Βιέννης χρησιμοποιήθηκε από τον Φρόυντ με το ευρύτερο νόημα και σύμφωνα με την ετυμολογική του σημασία (πραγμάτων σχετικών με το φύλο) και έπαιζε για εκείνον καίριο σημείο στη διαδικασία της ψυχανάλυσης.

Ο επαναπροσδιορισμός της σεξουαλικότητας μέσω της συμπερίληψης των πρώιμων μορφών τους, τον οδήγησε να διατυπώσει το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα (το 1897), που υποδηλώνει την αγάπη κάθε παιδιού για τον ένα γονιό και τη ζηλότυπη εχθρότητα προς τον άλλο, ως το κεντρικό δόγμα της ψυχαναλυτικής θεωρίας.

Η ανάλυσή του για τα όνειρα ως μέσο εκπλήρωσης ασυνείδητων επιθυμιών, του έδωσε τη δυνατότητα να δημιουργήσει μοντέλα ανάλυσης και καταστολής των κλινικών συμπτωμάτων και να προχωρήσει στην συγγραφή ενός από τα σημαντικότερα έργα στην καριέρα του «Η Ερμηνεία των Ονείρων» που εκδόθηκε το 1899. Το 1905 εκδόθηκε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα βιβλία του «Τρεις πραγματείες για τη θεωρία της σεξουαλικότητας», που προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, ενισχύοντας σε μεγάλο βαθμό την αντιδημοτικότητα του και ενίσχυσε την απομόνωσή του, μιας και εξέφραζε τον ισχυρισμό του πως κάθε παιδί γεννιέται με σεξουαλικές ενορμήσεις.

Η συνέχεια εδώ

Υστερικές διαταραχές: Η μετατρεπτική υστερία

Η λέξη «υστερία», όταν ακούγεται σήμερα, φέρνει συχνά στο νου την εξής εικόνα: μια γυναίκα εκτός ελέγχου, να ουρλιάζει και να παραφέρεται σε έντονα συναισθήματα πανικού ή οργής. Μολονότι περιέχει στοιχεία αλήθειας, θα ήταν συνετό να αποσυνδεθεί αυτή η εικόνα από την υστερία, όπως χρησιμοποιείται ο όρος στην ψυχολογία.

Η υστερία κατατάσσεται στις νευρωτικές διαταραχές, και αποτέλεσε σημείο ενδιαφέροντος από πανάρχαια χρόνια. Ο Ιπποκράτης τη θεώρησε ως μια σωματική διαταραχή συνδεόμενη με τη γυναικεία σεξουαλικότητα, και πράγματι η διαταραχή αυτή θεωρούνταν για πολύ καιρό ασθένεια του γυναικείου φύλλου. Ο δε όρος «υστερία» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «υστέρα», που σημαίνει «μήτρα», καταδεικνύοντας τη στενή σχέση που πίστευαν πως είχε με τη γυναίκα. Αντίθετη άποψη προέβαλλε ο Φρόυντ, σημειώνοντας πως η υστερική διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί και σε άνδρες.

Ο Καρλ Γιουνκγ, στο βιβλίο του «Αναλυτική Ψυχολογία», παραπέμπει το εξής περιστατικό: «Θυμάμαι μια νέα γυναίκα που έπασχε από οξεία υστερία, σαν επακόλουθο ενός ξαφνικού τρόμου. Είχε πάει σε μια βραδινή διασκέδαση και τα μεσάνυχτα γύριζε στο σπίτι της με τη συντροφιά πολλών γνωστών της, όταν μια άμαξα τους πλησίασε από πίσω σε πλήρη τριποδισμό. Οι άλλοι παραμέρισαν, αλλά αυτή, σαν μαγεμένη από τον τρόμο, έμεινε στη μέση του δρόμου και έτρεχε μπροστά από τα άλογα. Ο αμαξάς χτυπούσε το μαστίγιό του και έβριζε, χωρίς όμως αποτέλεσμα, γιατί η νέα έτρεχε στη μέση του δρόμου, που οδηγούσε σε μια γέφυρα. Εκεί οι δυνάμεις της την εγκατέλειψαν, και για να αποφύγει να πατηθεί από τα άλογα, θα είχε στην απελπισία της πηδήσει στο ποτάμι, αν δεν την είχαν βοηθήσει οι διαβάτες. Τώρα η ίδια αυτή νέα συνέβη θα βρεθεί κατά τύχη στην Πετρούπολη, στα αιματηρά γεγονότα της 22ας Ιανουαρίου σε αυτόν τον ίδιο δρόμο που ξεκαθάρισε ο στρατός με πυκνούς πυροβολισμούς. Ολόγυρά της έπεφταν νεκροί ή τραυματίες. Αυτή, εν τούτοις, ολότελα ήρεμη και με πνευματική διαύγεια, ανακάλυψε μια πόρτα που έβγαζε σε μια αυλή από την οποία ξέφυγε σε ένα άλλο δρόμο. Οι τρομακτικές αυτές στιγμές δεν της προκάλεσαν καμιά περαιτέρω ενόχληση. Αισθάνονταν ύστερα πολύ καλά – πολύ καλύτερα μάλιστα από ότι συνήθως»[1] .

Η υστερική διαταραχή διακρίνεται σε αποσυνδετική και μετατρεπτική. Η αποσυνδετική διαταραχή είναι η πλέον επονομαζόμενη διασχιστική, και χαρακτηρίζεται από διαταραχή στη συνείδηση του εαυτού ή της ταυτότητας του ατόμου. Η δε μετατρεπτική υστερία (την οποία θα αναλύσουμε στο παρόν άρθρο), χαρακτηρίζεται από «ακούσια απώλεια κάποιας σωματικής ή αισθητηριακής λειτουργίας, συμπτώματα που δίνουν την εντύπωση νευρολογικής διαταραχής»[2] . Συγκεκριμένα, υπάρχουν επεισόδια σύγχυσης ή απώλειας συνειδήσεως, γενικοί σπασμοί και άναρθρες κραυγές, που είναι δύσκολο να διακριθούν από τις αντίστοιχες της επιληψίας. Επίσης, εκδηλώσεις της είναι η παράλυση μέλους του σώματος, το οποίο συνήθως είναι το χέρι, που έρχεται σε αντίθεση με την ανατομική διάταξη της περιοχής και παρουσιάζεται η κινητήρια ή αισθητήρια διαταραχή (η κλασική αναισθησία του γαντιού), η τύφλωση (ολική ή μερική) κ.λπ., ενώ σπανιότερα εμφανίζεται ως διαταραχή το αυτόνομου νευρικού συστήματος, με συμπτώματα όπως αυτό της ναυτίας.

Η συνέχεια εδώ

Ψύχωση - Νεύρωση - Διαστροφή

Ψυχοπαθολογία

Η ψυχιατρική και η ψυχολογία δέχονται, επηρεασμένες πλέον από την ψυχανάλυση, ότι η παθολογία και η φυσιολογία ενός ατόμου, δομούνται κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού.

Για την ψυχανάλυση, το οιδιπόδειο σύμπλεγμα είναι ο θεμέλιος λίθος όπου το παιδί βάζοντας τον, θα γλιτώσει από την ψύχωση.

Σύμφωνα με τον Lacan, τρεις είναι οι μεγάλες κατηγορίες ψυχικών δομών. Η ψυχωσική δομή, η διαστροφική και η νευρωσική.

Αυτές οι «κλινικές δομές» δηλαδή διαγνωστικές κατηγορίες, δεν διαφοροποιούνται βάση των συμπτωμάτων όπως στην κλασική ψυχιατρική αλλά βάση των διαφορετικών θέσεων που καταλαμβάνει το υποκείμενο απέναντι στην «επιθυμία» ή την «απόλαυση¹» (jouissance).

Ψυχωσική δομή

Για την λακανική θεωρία, όπως αναπτύξαμε πιο πάνω, αυτό που συμβαίνει κατά το οιδιπόδειο είναι μια μεταφορά του σημαίνοντος της επιθυμίας της μητέρας με το σημαίνον Όνομα του Πατέρα. Εάν αυτή η μεταφορά δεν συντελεστεί το παιδί μη έχοντας πρόσβαση στο σημαίνον Όνομα του Πατέρα, οργανώνει μια ψυχωσική δομή.

Την αδυναμία ολοκλήρωσης αυτής της μεταφοράς του Ονόματος του Πατέρα, ο Lacan, την ονόμασε Αποκλεισμό του Ονόματος του Πατέρα (Forclusion du Nom-du-Père).

Ο Αποκλεισμός του Ονόματος του Πατέρα είναι ο κατεξοχήν μηχανισμός άμυνας της ψύχωσης.

Ο Lacan λέει, ότι η πρωταρχική ερώτηση που θέτει το άτομο για την ύπαρξη του, δηλ. αυτή του «ποιος είμαι;» και την οποία απευθύνει βασικά στο ασυνείδητο του, είναι στην πραγματικότητα η ερώτηση: «ποιος είναι εκεί;»². Για το ψυχωσικό υποκείμενο, που δεν έχει περάσει μέσα από το οιδιπόδειο, και δεν έχει πρόσβαση στο συμβολικό, αυτή η ερώτηση μένει αναπάντητη καθώς είναι αδύνατον να απαντηθεί, έχοντας ένα βασικό έλλειμμα στην συμβολική και φαντασιακή λειτουργία.

Το κενό που αφήνει το Όνομα του Πατέρα δημιουργεί μια «τρύπα»³στο συμβολικό και το φαντασιακό.

Την τρύπα αυτή, το ψυχωσικό υποκείμενο θα προσπαθήσει να την γεμίσει δομώντας μια «νέα πραγματικότητα». Αυτή η «νέα πραγματικότητα» , που δημιουργεί την «βεβαιότητα» του ψυχωσικού, είναι μια πραγματικότητα συμπαγής.

Ο Αποκλεισμός από το Όνομα του πατέρα έχει δύο αποτελέσματα. Το πρώτο αφορά την διαταραχή στο συμβολικό το οποίο συνδέεται με την γλώσσα και το δεύτερο αφορά το φαντασιακό και σχετίζεται με την σεξουαλικότητα και την απόλαυση⁴.

Αυτό που έρχεται να προτείνει η λακανική θεωρία, είναι ότι αυτή την τρύπα στο συμβολικό και φαντασιακό, προσπαθεί ο ψυχωσικός να την γεμίσει με το παραλήρημα και τις ψευδαισθήσεις.  

Για να έχουμε έκκληση της ψύχωσης, στο ψυχωσικό υποκείμενο, υπάρχει μια προϋπόθεση: Να βρεθεί το υποκείμενο σε μια τριαδική σχέση που θα υπενθυμίσει το κενό που έχει αφήσει το Όνομα του Πατέρα, στον δυαδικό φαντασιακό χώρο του «εγώ-αντικείμενο». Η παρεμβολή ενός τρίτου, με την μορφή μιας συνθήκης ή ενός ατόμου θα κινητοποιήσει μια τεράστια συναισθηματική ένταση μπροστά στο απόλυτο κενό της μη ύπαρξης της πατρικής μεταφοράς.

Αυτή την συνθήκη που έχει να κάνει με την πραγματικότητα οLacan την αποκαλεί κάλεσμα σε Ένα- Πατέρα ( appel d’Un-Père). Παραδείγματος χάρη αυτή μπορεί να είναι η στράτευση, ο γάμος ο δικός τους ή κάποιου προσφιλούς προσώπου, η γένεση ενός παιδιού κ.α. ⁵

Η αναφορά λοιπόν στον Πατέρα είναι για τον ψυχωσικό ένα κάλεσμα στο σημαίνον όνομα του Πατέρα, μόνο που όπως λέει ο Lacan, σε αυτό το κάλεσμα δεν είναι κανείς εκεί για να απαντήσει. Είναι μια στιγμή πολύ επώδυνη, γιατί δεν υπάρχει κανένα σημαίνον για να παραπέμψει με την σειρά του σε κάποιο άλλο σημαίνον. Εκεί για να μπορέσει να «γεμίσει» το κενό, θα δημιουργήσει την «νέο-πραγματικότητα» του για να μπορέσει να αντέξει.

Το παραλήρημα όμως και οι ψευδαισθήσεις οδηγούν σε ένα γλίστρημα προς μια «απόλυτη απόλαυση» που προκαλεί ένα αφόρητο άγχος. Το άγχος αφορά αυτό το ατέρμονο γλίστρημα όπου δεν υπάρχει κανένας Συμβολικός Πατέρας για να το σταματήσει. Για να θέσει τον νόμο της απαγόρευσης της αιμομιξίας και κατ’ επέκταση να κινητοποιήσει την επιθυμία. Διότι «η ίδια η απαγόρευση είναι αυτή που δημιουργεί την επιθυμία».⁶ Επιθυμούμε ακριβώς αυτό που θυσιάσαμε.

Η συνέχεια εδώ