Η επιστημονική εμπειρία και ο δημόσιος λόγος συναντούν την παιδεία, την ψυχική υγεία και τα βιβλία, σε μια προσπάθεια να διατηρείται η σκέψη κριτική και παρούσα.
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
16 Ιουλ 2011
ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ ΑΥΛΩΝΑ, Γυμνάσιο – Λύκειο Ε.Κ.Κ.Ν.Α.: Ένα σχολείο ελεύθερων ανθρώπων μέσα στη Φυλακή
γράφει ο Σωτήρης Αθηναίος
Υπάρχει ένα Σχολείο, στο οποίο οι μαθητές χαίρονται το μάθημα·
Δε τους ρωτάνε οι γονείς, αν διάβασαν· Διαβάζουν, γιατί χαίρονται και νοιώθουν τη δύναμη της γνώσης.
Δε ζουν μαζί με τους γονείς τους, αλλά τους κουβαλάνε μαζί τους στον ύπνο και το ξύπνιο τους· Το αγαπημένο τατουάζ στο σώμα τους είναι η λέξη “μάνα”· Δεν έχουν το δωμάτιο τους, τη “βολή” τους, δεν καταλαβαίνουν με τον ίδιο τρόπο τις ψυχολογικές διακυμάνσεις της εφηβείας· Δεν είναι παιδιά, δεν είναι έφηβοι, δεν είναι άντρες, λες και κάποιος έχει σβήσει την αχνή μολυβιά, που σκιαγραφεί τα σημαντικότερα τμήματα της σύντομης ζωής τους και αυτοί με πείσμα πήραν τα μολύβια- χοντρά, ανεξίτηλα μολύβια- για να τα ξαναγράψουν μέσα στον παράδεισο και την ασφάλεια που τους παρέχει το σχολείο των Φυλακών.
Σ’ αυτό το σχολείο οι μαθητές δεν κάνουν αδικαιολόγητες απουσίες, δεν πάνε φροντιστήριο, σχεδόν κανένας δεν παραλαμβάνει τον έλεγχο των βαθμών τους.
Υπάρχει ένα Σχολείο,
στο οποίο οι μαθητές δε μετράνε το αντριλίκι με το θράσος προς τους Δασκάλους, για αυτούς οι Δάσκαλοι τους είναι ο κόσμος που ονειρεύονται και όχι η κοινωνία που απεχθάνονται.
Υπάρχει ένα Σχολείο, ένα Δημόσιο Σχολείο
που βοηθά εκατοντάδες μαθητές να πάρουν απολυτήριο Γυμνασίου και Λυκείου, για να μπορέσουν κάποτε να ενταχθούν ουσιαστικά στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου Κράτους.
Υπάρχει ένα Σχολείο, ένα Δημόσιο Σχολείο,
στο οποίο δεκάδες μαθητές, δίχως φροντιστηριακή υποστήριξη, έχουν, ήδη, εισαχθεί στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας.
Υπάρχει ένα Σχολείο, ένα Δημόσιο Σχολείο,
στο οποίο οι μαθητές εκδίδουν σχολική εφημερίδα με μεστότητα άρθρων και αισθητική τελειότητα, που θα τη ζήλευαν ακόμα και επαγγελματικά έντυπα. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι βραβεύτηκαν δύο φορές μέσα σε ελάχιστα χρόνια με το πρώτο βραβείο σχολικών εφημερίδων από το Δημοσιογραφικό οργανισμό Λαμπράκη.
Υπάρχει ένα Σχολείο, ένα Δημόσιο Σχολείο,
στο οποίο οι μαθητές συμμετέχουν στο διαγωνισμό της Μαθηματικής Εταιρείας και διακρίνονται (πόσα σχολεία, δημόσια ή ιδιωτικά, έχουν ανάλογη διάκριση;)
Υπάρχει ένα Σχολείο, ένα Δημόσιο Σχολείο,
στο οποίο οι μαθητές οργανώνουν και παρουσιάζουν, κάθε χρόνο, θεατρικές παραστάσεις, μουσικές εκδηλώσεις, προστατεύουν τη βιβλιοθήκη τους σαν το σημαντικότερο περιουσιακό τους στοιχείο
Υπάρχει ένα Σχολείο, ένα Δημόσιο Σχολείο,
το οποίο οι καθηγητές επέλεξαν προαιρετικά να υπηρετήσουν (ταξιδεύοντας με δικά τους έξοδα 90 χλμ κάθε μέρα)· Παρουσιάζονται το πρωί και φεύγουν το απόγευμα από την εργασία τους· Βρίσκονται χρόνια στην ίδια θέση και ποτέ δε ζήτησαν τη μετάθεση, που δικαιούνται. Μεταφέρουν το κέφι για δουλειά στους μαθητές τους, και αποτελούν το μοναδικό, ίσως, αξιόλογο πρότυπο που έτυχε να γνωρίσουν. Είναι πρόθυμοι να συμπαρασταθούν σε οποιοδήποτε καλλιτεχνική πρωτοβουλία των μαθητών τους, οργανώνουν και συμμετέχουν σε διεθνή συνέδρια για να ανταλλάξουν γνώσεις σχετικά με το επαγγελματικό τους αντικείμενο.
Αν υπήρχε ένα ανάλογο σχολείο στην Αμερική, Γερμανία, ή αλλού θα ήταν παγκόσμιο πρότυπο προς μίμηση για όλους τους δοκησίσοφους, που αναζητούν τα μεγαλεία, πάντα, έξω από την αυλή τους. Θα είχαν αφιερώσει χιλιόμετρα σελίδων τα ανά τον πλανήτη έντυπα, θα ήταν αντικείμενο μελέτης και διπλωματικών διατριβών σε όλους τους απανταχού πανεπιστημιακούς ή ερευνητές του πλανήτη.
Αυτό το σχολείο βρίσκεται στη χώρα μας και λειτουργεί, παρ' όλα τα γραφειοκρατικά προβλήματα, με χρήματα των Ελλήνων πολιτών. Σε μια εποχή με απαισιόδοξες έως μίζερες ειδήσεις, το Γυμνάσιο (με Λυκειακές τάξεις) του Ειδικού Κέντρου Κράτησης Νέων Αυλώνα (Ε.Κ.Κ.Ν.Α.) αποτελεί παράδειγμα δημιουργίας για όλους τους Λειτουργούς της Εκπαίδευσης (Δημόσιας και Ιδιωτικής). Οι Λειτουργοί του (από τις ελάχιστες φορές, που η λέξη αποκτά πραγματικό νόημα) δουλεύουν αθόρυβα και αποτελεσματικά και δε χρησιμοποιούν τις επιτυχίες τους ως μέσο κενόδοξης προβολής. Θεωρούν το έργο τους ολοκληρωμένο μόνο όταν καταφέρουν να πείσουν όλους εμάς να δώσουμε, στην πραγματικότητα, μια δεύτερη ευκαιρία στους μαθητές τους.
Τους ευχόμαστε ολόψυχα καλή ξεκούραση και καλή επάνοδο το Σεπτέμβριο.
Πηγή: 24grammata
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, Ποιήματα, Εκδόσεις Πατάκη

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Π. Καβάφης
Επιμελητής: Δημήτρης Ελευθεράκης
Η χρηστική αυτή έκδοση περιλαμβάνει τα 154 αναγνωρισμένα καβαφικά ποιήματα, τοποθετημένα με βάση την ημερομηνία δημοσίευσής τους και ρυθμισμένα, σε ελάχιστα σημεία, σύμφωνα με τους κανόνες τις σύγχρονης ορθογραφίας. Τα σχόλια που ακολουθούν, εκτός από πληροφορίες για τον χρόνο συγγραφής και δημοσίευσης, επιχειρούν να προσφέρουν επαρκή, αρχικά, πληροφόρηση για το ιστορικό ή γραμματολογικό πλαίσιο του κάθε ποιήματος και στη συνέχεια να προχωρήσουν σε περιορισμένο αισθητικό, φιλολογικό και κριτικό σχολιασμό. Παράλληλα, επιχειρείται να δοθεί μια στοιχειώδης, έστω, εικόνα της καβαφικής έρευνας, γι’ αυτό και παρατίθενται αυτούσιες παρατηρήσεις έγκυρων μελετητών του Καβάφη, ώστε διαβάζοντας τα σχόλια με τη σειρά, ο αναγνώστης να αποκομίζει μια πρώτη εντύπωση της καβαφικής βιβλιογραφίας και να έχει κατόπιν τη δυνατότητα να εμβαθύνει στο καβαφικό έργο. Η έκδοση αυτήαπευθύνεται σε κάθε μη ειδικευμένο αναγνώστη που επιθυμεί να γνωρίσει το καβαφικό έργο χωρίς να διαθέτει την ευρυμάθεια ενός μελετητή.
15 Ιουλ 2011
To φιλί, ANNE SEXTON
Πέρασα όλη τη χρονιά αδικημένη, κουραστικά
αργόσυρτες
οι νύχτες, άδειες, σκληροί αγκώνες μόνο
και στοίβες χαρτομάντιλα που φώναζαν
«κλαψιάρα,
κλαψιάρα, τί χαζή που είσαι!».
Άχρηστο το κορμί μου μέχρι χθες.
Σήμερα σκίζονται οι ορθές του γωνίες.
Σήμερα σκίζει τα ρούχα τα σεμνότυφα
κόμπο τον κόμπο
και κοίτα – με τρυπούν ολόκληρη καρφιά
ηλεκτρισμένα.
Σβιιινιν! Ανάσταση!
Κάποτε το κορμί μου ήτανε βάρκα, σκέτο ξύλο
σε αχρηστία, με δίχως θάλασσα από κάτω,
με την μπογιά της ξεφτισμένη. Ένας σωρός σανίδες,
τίποτ’ άλλο. Όμως εσύ με σήκωσες, μ’ αρμάτωσες.
Έγινα η εκλεκτή σου.
Τα νεύρα μου έχουν τεντωθεί. Τ’ ακούω σαν
μουσικά όργανα. Στη θέση της παλιάς σιωπής
ασταμάτητα χτυπούν τα τύμπανα, οι χορδές. Δικό σου
έργο είναι.
Ιδιοφυΐα στην πράξη. Αγάπη μου, ο συνθέτης έπεσε
στη φωτιά.
Μετάφραση: Δήμητρα Σταυρίδου.
Όταν έχω εσένα - Δημήτρης Μητροπάνος
Μουσική: Κραουνάκης Σταμάτης
Πρώτη εκτέλεση: Σταμάτης Κραουνάκης
Όταν έχω εσένα...
μπορώ να ονειρεύομαι ξανά
ανοίγω μες στη θάλασσα πανιά
και πιάνω μες στα χέρια μου
τον κόσμο να τον φτιάξω.
Όταν έχω εσένα...
μπορώ να μη βυθίζομαι αργά
τα βράδια που πληγώνεται η καρδιά
και πιάνω το μαχαίρι
το σκοτάδι να χαράξω.
Κάνε ένα βήμα
να κάνω εγώ το επόμενο
αίμα μου και σχήμα
λόγος και ψυχή στο συμφραζόμενο.
Όταν έχω εσένα
κοιμάμαι σαν παιδί, έχω έναν άνθρωπο
μη φοβού κανένα
Εσύ κι εγώ στον κόσμο
τον απάνθρωπο
Εσύ κι εγώ
Όταν έχω εσένα...
Όταν έχω εσένα...
μπορώ να βάψω με ασήμι τη σκουριά
μπορώ να κοιμηθώ με σιγουριά
να πιάσω με τα χέρια μου
τους δράκους να σκοτώσω.
Όταν έχω εσένα...
αντέχω, πάω δίπλα στον γκρεμό
το ξέρω, έχω ένα χέρι να πιαστώ
κοντά μου έναν άνθρωπο
τα χρόνια μου να ενώσω.
14 Ιουλ 2011
Μάστιγα οι αυτοκτονίες στην Ελλάδα
Και αν το παραπάνω νούμερο σοκάρει, ωστόσο αναμένεται να υπάρξουν και πιο εφιαλτικοί αριθμοί. Και αυτό γιατί η έρευνα περιλαμβάνει στοιχεία κατά τη χρονική διάρκεια 2007-2009, όπου η οικονομική κρίση είχε αρχίσει να κάνει την εμφάνισή της στη χώρα μας. Το 2010 και το 2011 οι Ελληνες έχουν βιώσει στο πετσί τους την ανασφάλεια, την ανεργία και τη συρρίκνωση του εισοδήματός τους, γεγονός που, όπως λένε και οι ειδικοί, θα αυξήσει κατά πολύ το ποσοστό των αυτοκτονιών.
Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Στάκλερ, κοινωνιολόγο στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ στη Βρετανία, ο οποίος επεξεργάστηκε τα στοιχεία, παρατηρήθηκε ραγδαία αύξηση των ποσοστών αυτοκτονιών στην Ελλάδα, αλλά και στην Ιρλανδία (κατά 13% εκεί), καθώς η χρηματοπιστωτική κρίση προκάλεσε άνοδο στο ποσοστό ανεργίας και συρρίκνωση των εισοδημάτων των πολιτών. «Παρ’ ότι αρχίζουμε να βλέπουμε κάποιες ενδείξεις οικονομικής ανάκαμψης, αυτό που επίσης παρατηρούμε τώρα είναι μια ανθρώπινη κρίση» τονίζει ο Ντέιβιντ Στάκλερ.
Ο Στάκλερ, ο Μάρτιν Μακί της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου και ο Σάντζεϊ Μπασού του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο δημοσίευσαν τα αρχικά τους συμπεράσματα στην επιστημονική επιθεώρηση «Lancet» και ανακοίνωσαν ότι τα στοιχεία «αποκαλύπτουν τις ταχείες επιπτώσεις των χρηματοπιστωτικών κρίσεων στην υγεία». «Μπορούμε ήδη να δούμε ότι οι χώρες που αντιμετωπίζουν τις πιο ισχυρές ανατροπές, όπως η Ελλάδα και η Ιρλανδία, εμφάνισαν μεγαλύτερη αύξηση των αυτοκτονιών. Και οι αυτοκτονίες είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου σε ό,τι αφορά τα προβλήματα ψυχικής υγείας» λέει ο Στάκλερ.
Ο ίδιος, πάντως, δήλωσε επίσης ότι οι ερευνητές δεν διαθέτουν ακόμη επαρκή στοιχεία ώστε να προβούν σε μια αξιόπιστη εκτίμηση ως προς το πόσοι θάνατοι συνολικά συνδέονται με τη χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά αυτό είναι κάτι το οποίο σκοπεύουν να ερευνήσουν στο μέλλον. «Συγκεκριμένα, θέλουμε να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί κάποιοι άνθρωποι, κάποιες κοινότητες και ολόκληρες κοινωνίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, ενώ κάποιοι άλλοι δείχνουν πιο ανθεκτικοί στις οικονομικές κρίσεις» ισχυρίζονται οι ερευνητές.
Ανάμεσα στις δέκα χώρες που εξέτασαν οι επιστήμονες -Αυστρία, Βρετανία, Φινλανδία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ολλανδία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Ουγγαρία, Λετονία και Ρουμανία- μόνο στην Αυστρία τα ποσοστά των αυτοκτονιών μειώθηκαν το 2009, σε σχέση με το 2007, με το ποσοστό μείωσης να κυμαίνεται στο 5%. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσοστά των θανάτων από τροχαία σε αυτές τις χώρες μειώθηκαν κατά την ίδια περίοδο, ενδεχομένως επειδή τα υψηλότερα ποσοστά ανέργων οδήγησαν σε μικρότερη χρήση του αυτοκινήτου, σύμφωνα με μια αρχική ανάλυση των δεδομένων από δέκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.).
Music and Cultural Festival 2011
Πρόκειται για το Music and Cultural Festival 2011 που φιλοδοξεί από τη πρώτη του διοργάνωση να αποτελέσει το μεγαλύτερο πολυ-φεστιβάλ που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα, καθώς περιλαμβάνει 3 σκηνές, 250 καλλιτέχνες από όλον τον κόσμο, 8 είδη μουσικής, θεατρικές παραστάσεις, ομιλίες, καλλιτεχνικά εργαστήρια και άλλα πολλά δρώμενα.
Το Music and Cultural Festival (MCF) είναι μια οργανωμένη πολιτιστική πρωτοβουλία, διεθνούς βεληνεκούς, που θα συμβάλλει στην ανάδειξη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της πανέμορφης περιοχής της Κούμανι- Φολόης, καθώς και του σπάνιου δρυοδάσους της Φολόης- Κάπελης, ενός μοναδικού οικοσυστήματος που θα χρήζει κάθε δυνατή προστασία.
Το φεστιβάλ δεσμεύεται για μια βιώσιμη και οικολογικά ορθή διοργάνωση, επιδιώκοντας μια πολιτική μηδενικών αποβλήτων που θα θέσει υψηλά πρότυπα περιβαλλοντικής διαχείρισης, για πρώτη φορά σε ένα αντίστοιχο φεστιβάλ στην Ελλάδα. Στόχος, μέσω του “Πλάνου Περιβαλλοντικής Διαχείρισης”, είναι η ελαχιστοποίηση του οικολογικού αποτυπώματος των λειτουργιών του φεστιβάλ και η μεγιστοποίηση του οφέλους για την τοπική κοινότητα στην οποία πραγματοποιείται.
Η συνύπαρξη σε ενότητα με τη φύση και τις άλλες μορφές ζωής είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την επιτυχή υλοποίηση του φεστιβάλ. Μία από τις κύριες αποστολές του φεστιβάλ είναι να αποδείξει ότι οι ανθρώπινες κοινότητες είναι σε θέση να ζήσουν αρμονικά με τη φύση.
Κούμανι Φολόης - Αρχαία Ολυμπία25 Ιουλίου - 2 Αυγούστου (Full Camping Days)
27 Ιουλίου - 1 Αυγούστου (Full Art Days)
Συμμετέχουν οι:Ozric Tentacles
Burger Project
Distance | King Cannibal | Tristan | Kox Box | Absolum talamasca | Sensient | Giuseppe
Zion Train | Patchanka | PALYRRIA Soundsystem |
1drop forward | Broken Note | Fundracar
Προπώληση 5 Ιουλίου - 20 Ιουλίου / € 100 – Full Festival Ticket [25/7 – 2/8] | €11/ Ανά Ημέρα
5 Ιουλίου - 20 Ιουλίου / € 80 – 5 Days Festival Ticket [29/7 – 2/8] | €16/ Ανά Ημέρα
5 Ιουλίου - 20 Ιουλίου / €400 – 5 Full Festival Tickets In the Price of 4 [25/7 – 2/8] | €8.90/ Ανά Ημέρα
Στην Είσοδο: € 150/ €16.6/Ανά Ημέρα
Ηλεκτρονικά εισιτήριαΤο ηλεκτρονικό εισιτήριο του Music and Culture Festival είναι ασφαλής και εύκολος τρόπος να αγοράσετε το εισιτήριό σας τώρα! Τα ηλεκτρονικά εισιτήρια αποθηκεύονται στο σύστημα και η M.C.F. διατηρεί αρχείο όλων των εισιτηρίων που έχουν πουληθεί και το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να τυπώσετε το εισιτήριό σας και να το παρουσιάσετε στην πύλη του φεστιβάλ μαζί με την ταυτότητα ή το διαβατήριό σας.
Μπορείτε να αγοράσετε το εισιτήριό σας χρησιμοποιώντας πιστωτική κάρτα, Pay Pal, ή απλή κατάθεση στην τράπεζα. Το σύστημα δημιουργεί ένα ηλεκτρονικό εισιτήριο το οποίο σας αποστέλεται στην διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που θα μας έχετε δώσει.
Για να αγοράσετε το εισιτήριό σας θα χρειαστεί να υποβάλετε ολόκληρο το όνομά σας. Κάθε εισιτήριο είναι αυστηρά προσωπικό με μοναδικό κωδικό αριθμό. Θα σας ζητηθεί ταυτότητα/ διαβατήριο στην είσοδο.
Για να είστε βέβαιοι ότι το εισιτήριό σας είναι έγκυρο, παρακαλούμε αγοράστε το από εξουσιοδοτημένα καταστήματα και άλλα σημεία προπώλησης.
Για πληροφορίες επικοινωνήστε:
Tel: +30-210-8617941 | Mob: +30-6982-172417 | Email: info@musicandculture.gr
Ζωρζ Σαρή, Η πολυλογού, Εκδόσεις Πατάκη
13 Ιουλ 2011
Πιάνο, D. H. LAWRENCE
Πηγαίνοντάς με πίσω στην αναπόληση των χρόνων, μέχρι που βλέπω
Ενα παιδί να κάθεται κάτω απ' το πιάνο, στη βουή
των παλλόμενων χορδών
Πιέζοντας τα μικρά, ζυγιασμένα πόδια μιας μητέρας
που χαμογελά τραγουδώντας.
Σε πείσμα του εαυτού μου, η ύπουλη δεξιοτεχνία του τραγουδιού
Με προδίδει ξανά, μέχρι που η καρδιά μου κλαίει απ' το να ανήκει
Στα παλιά κυριακάτικα δειλινά στο σπίτι,
με τον χειμώνα απ' έξω
Και ύμνους στο ζεστό σαλόνι, με οδηγό μας το βαθύλαλο πιάνο.
Τώρα λοιπόν είναι μάταιο για την τραγουδίστρια
να ξεσπά σε κραυγές
Παίζοντας παθιασμένα στο μεγάλο μαύρο πιάνο. Η δόξα
Των παιδικών ημερών βρίσκεται πίσω μου, η ωριμότητά μου
είν' αποθαρρυμένη
Στην πλημμύρα της μνήμης˙ κλαίω σαν παιδί για το παρελθόν.
Ποίημα σε μετάφραση του Κώστα Λιννού, δημοσιευμένο στο περ. Κουκούτσι, τ. 4
ΤΟ ΠΕΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΠΕΛΑΡΓΟΥ, Ν.Γ. Λυκομήτρος
στοὺς ἀποστειρωμένους προθαλάμους,
πάνω ἀπ’ τὰ λουλουδάδικα,
τὰ ζαχαροπλαστεῖα τὰ ΑΤΜς τῶν τραπεζῶν,
ὁ πελαργὸς ἀφήνει μιὰ ζωή,
Ὑπάρχουν φάτνες γιὰ ὅλα τὰ βαλάντια,
Ὁ ἀριθμὸς τῶν κλινῶν εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογος τῆς οἰκονομικῆς ἐπιφάνειας.
Ἀνάμεσα στοὺς ἀλαλαγμοὺς
τῶν ἐξ αἵματος καὶ τῶν ἐξἀγχιστείας
καθὼς καὶ τῶν διαφόρων ἀπρόσκλητων συνοδοιπόρων,
ἀντηχεῖ τὸ κλάμα τοῦ ἀνωνύμου.
Δύσκολο νὰ ὑπολογίσεις
τὸ κόστος μιᾶς ἀνθρώπινης ζωῆς.
Θροΐσματα Θανάτου (Λογοτεχνικά Σημειώματα Τχ. 9 - Μάιος 2011)
Ιστολόγιο : http://the-sound-of-loss.blogspot.com/
12 Ιουλ 2011
XΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ! , Στεφάν Εσσέλ - Ρίχαρντ Ντάβιντ Πρεχτ
Στη συνομιλία τους, η οποία δημοσιεύτηκε στη γερμανική εφημερίδα Die Zeit, θίγουν φλέγοντα ζητήματα του καιρού μας. Αρχικά, περιγράφουν το νέο κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί, το οποίο αλλάζει την ίδια την έννοια του πολίτη: ο ανεξέλεγκτος καπιταλισμός και το έλλειμμα δημοκρατίας που βιώνουν καθημερινά οι πολίτες δεν αντιμετωπίζονται πλέον με τα παλιά μέσα.
Στη συνέχεια, οι δύο συγγραφείς διερευνούν τις δυνατότητες αντίστασης απέναντι στη νέα πραγματικότητα: Τι ρόλο μπορεί να παίξει η συλλογική δράση σε κοινωνίες που τα τελευταία 30 χρόνια εξύψωναν τον ατομισμό; Ποια η σημασία της παιδείας και των αξιών, όπως η κοινωνική δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη, στην ανάδυση του νέου πολίτη; Πώς επηρεάζουν ο έρωτας και η αναζήτηση της ευτυχίας τη σχέση μας την ιδιωτική και τη δημόσια σφαίρα; Και τελικά, μήπως ήρθε η ώρα να συνάψουμε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο;
Πρεχτ: Είναι φανερό ότι διανύουμε μια περίοδο εκκρεμότητας. Τα πολιτικά κόμματα έχουν χάσει την αξιοπιστία τους, όπως την έχει χάσει το οικονομικό μας σύστημα. Είναι καιρός για ένα καινούριο κοινωνικό συμβόλαιο. Σο παλιό δεν ισχύει πια. Πώς θα μπορέσει η δημοκρατική κοινωνία να ανανεώσει αυτό το συμβόλαιο;
Εσσέλ: Ο αγαπημένος μου Γάλλος κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Εντγκάρ Μορέν λέει ότι στεκόμαστε σ’ ένα κατώφλι. Συμφωνώ κι εγώ. Χρειαζόμαστε ένα καινούργιο ξεκίνημα, μια καινούργια αυγή τόσο στη φιλοσοφία όσο και στην πολιτική... Αυτό είναι το συναίσθημα των πολιτών... Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε με τις παλιές αξίες... Για να περάσουμε αυτό το κατώφλι, χρειαζόμαστε καινούργιες.
Πρεχτ: Ποιες είναι οι αξίες που ξεπεράστηκαν;
Εσσέλ: Η αξία του χρήματος, της παραγωγής, του κέρδους... Είμαστε αντίθετοι σ’ αυτά. Αλλά πρέπει να αναρωτηθούμε ποιες είναι οι θεμελιώδεις αξίες που θα τα αντικαταστήσουν.
Πρεχτ: Η ασφάλεια, η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η αναγνώριση και το νόημα στη ζωή... Όμως ο αποπροσανατολισμός που μας διέπει έχει αφαιρέσει το περιεχόμενο αυτών των λέξεων.
Εσσέλ: Έχουμε χάσει τον στόχο μας.
Πρεχτ: Που είναι η ανθρώπινη ευτυχία... Οι άνθρωποι θα έπρεπε να είναι ευτυχέστεροι σήμερα από ό,τι ήταν στο παρελθόν. Περιβαλλόμαστε από άπειρες ευκαιρίες, αλλά φοβόμαστε μήπως κάνουμε λανθασμένες επιλογές.
Εσσέλ: Όταν ήμουν εγώ νέος, τα κακά πράγματα ήταν σαφή. Ξέραμε γιατί αγωνιζόμασταν. Σήμερα πρέπει να αγωνιστούμε για πολλά πράγματα μαζί. Δεν ξέρουμε λοιπόν από πού να ξεκινήσουμε. Οι κυβερνήσεις είναι αδύναμες, οι ισχυρές οικονομικές δυνάμεις δρουν υπογείως. Χρειαζόμαστε τις κυβερνήσεις, αλλά χρειαζόμαστε και έναν καινούργιο τρόπο σκέψης.
Πρεχτ: Στο καινούργιο σας βιβλίο «Αγωνιστείτε!» εμπνέεστε από το πλατωνικό πνεύμα. Κάνετε λόγο για φωτισμένες ελίτ, για ηγεσίες με επιρροή. Μου θυμίζει τους «φύλακες» του Πλάτωνα, τους φιλοσόφους βασιλιάδες που οραματιζόταν. Η πολιτική πρέπει να συγχωνευτεί με τη φιλοσοφία.
Εσσέλ: Πράγματι πιστεύω στους παγκόσμιους θεσμούς... Δεν μπορώ να φανταστώ δράση χωρίς θεσμούς.
Πρεχτ: Δεν είναι τυχαίο, μιας και παίξατε κεντρικό ρόλο στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου το 1948. Πιστεύετε ότι η εμπιστοσύνη στους διεθνείς θεσμούς είναι χαρακτηριστικό των «φιλοσόφων βασιλιάδων»;
Εσσέλ: Δεν μπορούμε να καταργήσουμε τους θεσμούς. Αν τους καταργήσουμε ή τους απαξιώσουμε, δεν θα μας μείνει τίποτ’ άλλο. Ειδικά ο ΟΗΕ είναι ένας μεγάλος θεσμός, αλλά, δυστυχώς, η δύναμή του είναι ανεπαρκής.
Πρεχτ: Ποιος μπορεί να δράσει σήμερα;
Εσσέλ: Πρέπει να απευθυνθούμε όχι μόνον στους θεσμούς αλλά και στο πνεύμα που φέρνουν στον κόσμο οι νέοι άνθρωποι. Για να αλλάξει η στάση τους, χρειάζονται νηφάλιες σκέψεις, μη βίαιες μέθοδοι, συνύπαρξη των πολιτισμών. Χρειαζόμαστε αγνούς ανθρώπους, σαν τον Διογένη, όπως γράφει ο Γερμανός φιλόσοφος Σλότερντικ. Χρειαζόμαστε ανθρώπους που έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και στους θεσμούς που έφτιαξαν.
Πρεχτ: Στο πλατωνικό πνεύμα, η ιδέα του Πλάτωνα για την πολιτική αρετή μού φαίνεται ενδιαφέρουσα. Αλλά η «Πολιτεία» του παραείναι ουτοπική για μένα. Σο ερώτημα είναι: θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την εξουσία, την εκμετάλλευση και τα συμφέροντα του κεφαλαίου; Και ποια πρέπει να είναι η στάση των πολιτών;
Πρεχτ: Ειδικά η στάση των νέων; Πρέπει να πάρουμε το ζήτημα στα σοβαρά, να διαπαιδαγωγήσουμε τα παιδιά και τους νέους διαφορετικά. Η παιδεία πρέπει να πάψει να είναι μια μηχανή που φτιάχνει μόνο ειδικούς... Φρειαζόμαστε την παραγωγή ολιστικής σκέψης, καινούργιων ιδεών...
Εσσέλ: Ο Εντγκάρ Μορέν λέει ότι κατασκευάσαμε υπερβολικές ειδικότητες, διαχωρίσαμε υπερβολικά τη γνώση. Η φιλοσοφία πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Πού και πώς θα εκπαιδευτούν οι άνθρωποι με τη σκέψη και τα εφόδια που χρειαζόμαστε σήμερα;
Πρεχτ: Στη Γερμανία γίνονται προσπάθειες να κινηθούν ορισμένα πανεπιστήμια σ’ αυτή την κατεύθυνση: για παράδειγμα, το πανεπιστήμιο του Λύνεμπουργκ κοντά στο Αμβούργο. Ο στόχος δεν είναι η παραγωγή καθηγητών για τα λύκεια αλλά ελεύθερων στοχαστών για την πολιτική, για τους διεθνείς οργανισμούς, για την επιστήμη και την τέχνη – η εκπαίδευση ανθρώπων με ευρεία γνώση και ορίζοντα.
Εσσέλ: Οι αντίπαλοι αυτής της ιδέας λένε ότι μόνο οι ειδήμονες ξέρουν τι πρέπει να γίνει για να πάμε μπροστά. Αυτό όμως το «πάμε μπροστά» το ακούω σαν απειλή. Μήπως πρέπει να πάμε πίσω, για να ξαναβρούμε τις χαμένες αξίες ώστε στη συνέχεια να «πάμε μπροστά» όλοι μαζί; Πώς εξελίχθηκε ο άνθρωπος; Στη φεουδαρχία η υψηλότερη αξία ήταν η τιμή. Ύστερα έγινε η περιουσία.
Πρεχτ: Επανέρχομαι στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη που αναρωτιούνται «Τι στάση να κρατήσω στη ζωή;» «Τι σημασία έχει η περιουσία μου;» «Ποιος είναι ο ρόλος της φιλίας;» «Τι σημαίνει να δεσμεύομαι σε μια κοινωνική υπόθεση;». Αν θέσουμε όλα αυτά τα ερωτήματα στη νεολαία, ίσως δεν πάρουμε απαντήσεις. Τα πάντα επισκιάζονται από μια άλλη ουτοπία του δυτικού κόσμου: τον ρομαντικό έρωτα. Αν ρωτήσουμε έναν 18χρονο ή έναν 20χρονο «Τι θεωρείς ευτυχία;» η απάντηση θα είναι κατά πάσα πιθανότητα «τον έρωτα»... Στη δικιά σας γενιά δεν επιλέγατε τον σύντροφό σας σώνει και καλά μέσα από τον έρωτα: οι γάμοι είχαν μια «λογική», πολλοί μάλιστα ήταν αποτέλεσμα οικογενειακών συμφωνιών και συνοικεσίων. Σήμερα, στη Δύση, το ισχυρότερο κοινωνικό όραμα είναι ο έρωτας. Και κατά κάποιον τρόπο απειλεί την πολιτική διότι είναι αντικοινωνικός: «εσύ κι εγώ, αγάπη μου, εναντίον του κόσμου όλου!» Όταν όμως η ελπίδα της προσωπικής σωτηρίας δεν αφορά καθόλου το σύνολο, γίνεται κοινωνικά επικίνδυνη. Ο καθένας επιζητεί την ευτυχία στην ιδιωτική σφαίρα και αδιαφορεί για την κοινωνική δικαιοσύνη.
Εσσέλ: Νόμιζα ότι ο έρωτας έχει γίνει εμπόρευμα... Δεν το είχα σκεφτεί έτσι το πράγμα... Η εικόνα που έχω είναι ότι οι άνθρωποι αρέσκονται στο να συσσωρεύουν σεξουαλικές εμπειρίες και ότι ο ρομαντισμός πάει περίπατο... Τπάρχουν πολλοί που λένε «είμαι ο καλύτερος επειδή έχω το ένα, έχω το άλλο...». Θέλω να πω ότι αναπτύσσεται ανταγωνισμός στον έρωτα. Μπορούμε νομίζεις να επεκτείνουμε τον παλιό, ρομαντικό έρωτα σε κάτι παγκόσμιο, σε κάτι πολιτισμικό;
Πρεχτ: Καλό θα ήταν, αλλά δεν το βλέπω... Πράγματι υπάρχουν δύο ιδέες στον έρωτα: η μία είναι αυτή που αναφέρατε, ο ανταγωνισμός, ο δαρβινισμός στην αγορά του έρωτα. Η άλλη είναι η ιδέα του «ετοιματζίδικου» έρωτα, του έρωτα-κατανάλωση. Πράγματι, αν το δούμε έτσι, ο ρομαντικός έρωτας πάει περίπατο... Έτσι κι αλλιώς, ο ρομαντικός έρωτας έχει θέση στη μυθοπλασία, όχι στη ζωή.
Εσσέλ: Στα βιβλία...
Πρεχτ: Έχει χιμήξει πάνω μας μέσα από τις σελίδες!
Εσσέλ: Τη χρειαζόμαστε τη μυθοπλασία, την ποίηση... Πώς όμως να τη χρησιμοποιήσουμε προς όφελός μας; Μου φαίνεσαι απαισιόδοξος.
Πρεχτ: Φοβάμαι ότι η κοινωνία που συγκεντρώνεται στο άτομο και στο ζευγάρι δεν έχει αρκετή συμπόνια για τους άλλους. Οι άνθρωποι κλείνονται στον μικρόκοσμό τους...
Εσσέλ: Παρ’ όλ’ αυτά, βλέπεις τι γίνεται ξαφνικά σε χώρες όπου δεν θα το περίμενε κανείς... Στην Τυνησία, στην Αίγυπτο, οι άνθρωποι κινούνται συλλογικά για να πετύχουν κάτι καινούργιο.
Πρεχτ: Κινούνται από αισθήματα φιλίας όχι αγάπης. Η φιλία έχει αποκτήσει πρωτοφανή σπουδαιότητα. Μέσω των ηλεκτρονικών κοινωνικών δικτύων μπορείς να είσαι φίλος με τη μισή ανθρωπότητα...Δεν «χάνεσαι» με κανέναν, μπορείς να κρατάς επαφή με φίλους που βρίσκονται στην Κίνα. Αν προσθέσουμε σ’ αυτό την αίσθηση της ταυτότητας και της συμμετοχής σε κάτι «νεολαιίστικο», επιστρέφουμε στη γαλλική επανάσταση: ο Νταντόν και ο Ροβεσπιέρος ήταν νέοι που απέκτησαν εξουσία απότομα. Η θετική δύναμη αυτής της νεανικής εξουσίας δεν αντέχει πολύ. Ο ενθουσιασμός μειώνεται και η συλλογικότητα διαλύεται.
Εσσέλ: Τι πρέπει να κάνουμε αυτή τη στιγμή; Όλο ερωτήματα βάζουμε... Δεν απαντάμε σε τίποτα! Καλά είναι τα ερωτήματα και η ειρωνεία καλή κι αυτή. Χρειάζεται χιούμορ στη ζωή μας. Ο ρομαντικός έρωτας είναι υπέροχος όταν δεν είναι υπερβολικά σοβαρός. Αλλιώς είναι επικίνδυνος. Πάντως, ο ατελής και γεμάτος προβλήματα ρομαντικός έρωτας μπορεί να οδηγήσει σε μια μορφή καινούργιας, επαναστατικής φιλίας. Όχι;
Πρεχτ: Πώς;
Εσσέλ: Μέσω των πειραματισμών. Τα πειράματα είναι το σπουδαιότερο πράγμα. Η ίδια η δημοκρατία είναι ένα κοινωνικό και πολιτικό πείραμα.
Πώς, για παράδειγμα, μπορούμε να επηρεάσουμε τους νέους καθηγητές που έρχονται στο επάγγελμα της εκπαίδευσης και να τους δώσουμε ένα όραμα για το μέλλον;
Πρεχτ: Την παιδεία σκοτώνει ο δημοσιοϋπαλληλισμός και το πρόγραμμα από το οποίο ο καθηγητής δεν μπορεί να απομακρυνθεί. Δεν μπορούμε να μπαίνουμε στις τάξεις και να λέμε «Για να δούμε τι θα κάνουμε σήμερα και πού θα μας βγάλει η μέρα...» Υπάρχει συγκεκριμένη ύλη και τίθενται συγκεκριμένοι στόχοι... Αλλά σπάνια αυτή η ύλη και οι στόχοι συναρπάζουν τους μαθητές...Οι μαθητές μαθαίνουν όταν ενθαρρύνεται η περιέργειά τους...
Εσσέλ: Οι μαθητές γίνονται όργανα. Και οι πολίτες επίσης. Γινόμαστε όργανα του χρηματικού συστήματος.
Πρεχτ: Ξέρω ότι ονειρεύεστε την απελευθέρωση από το χρήμα, αλλά δεν μου φαίνεται εφικτό.
Εσσέλ: Πριν από είκοσι χρόνια δεν φαινόταν εφικτή η κατάρρευση του σταλινισμού. Κι όμως ξαφνικά συνέβη!
Πρεχτ: Ονειρεύεστε μια επανάσταση εναντίον του «σταλινισμού» των τραπεζών;
Εσσέλ: Αμέ. Μόνο τα λόμπι μπορούν να μας εμποδίσουν. Δεν εννοώ λόμπι μόνο του χρηματοπιστωτικού συστήματος αλλά και της φιλοσοφίας. Οι φιλόσοφοι όμως είναι πολύ ισχυροί. Συχνά ακούμε ότι η ιδεαλιστική φιλοσοφία δεν οδηγεί σε τίποτα συγκεκριμένο, ότι χρειαζόμαστε ορθολογιστές σαν τον Λοκ, όχι ιδεαλιστές σαν τον Φέγκελ. Αλλά εγώ είμαι χεγκελιανός και η διαλεκτική του με οδηγεί. Εξηγώ τι κατασκευάζει τη σημερινή οικονομία και εξουσία με διαλεκτικό τρόπο και σκέφτομαι, πάλι με διαλεκτικό τρόπο, τι μπορεί να ανατρέψει αυτή την κατάσταση. Νομίζεις ότι είναι τελείως τρελό;
Πρεχτ: Όχι... Αλλά προσπαθώ να σκεφτώ αν η ιερή σας διαλεκτική θα σας βοηθούσε να οδηγήσετε, π.χ. ένα τρακτέρ... η διαλεκτική δεν ανοίγει όλες τις πόρτες. Για παράδειγμα, πώς θα αλλάξει το καθεστώς των τραπεζών; Τπάρχουν ευρωπαϊκές διατάξεις...
Εσσέλ: Πρέπει να ενωθούμε ως παραγωγοί αγαθών και καταναλωτές και να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον. Δεν χρειαζόμαστε τις τράπεζες! Πρέπει να αναδυθεί ένας καινούργιος πολίτης και άνθρωπος... Πώς το βλέπεις αυτό από την πλευρά του φιλοσόφου;
Πρεχτ: Όλες οι ουτοπίες είναι επικίνδυνες... από τον Ροβεσπιέρο στον Στάλιν... Δεν πιστεύω στον «καινούργιο άνθρωπο». Όμως σήμερα γνωρίζουμε καλύτερα τον «παλιό άνθρωπο»: η βιολογία, η έρευνα του εγκεφάλου, η κοινωνική ψυχολογία μάς έχουν δώσει πολλές πληροφορίες για το πώς λειτουργούμε κοινωνικά. Ξέρουμε ότι ο άνθρωπος έχει περιορισμένο συναισθηματικό βεληνεκές. Ο Διαφωτισμός –με εξαιρέσεις τον Φιουμ και τον Κοντιγιάκ– υπερτίμησε την ανθρώπινη φύση και την ηθική. Η διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι απαραίτητη διότι τοποθετεί κάποιες αρχές που δεν συμπίπτουν με τα αισθήματά μας. Για παράδειγμα, ξέρω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν ίση αξία, αλλά αν έχω την ευκαιρία να σώσω δέκα αγνώστους ανθρώπους ή τον γιο μου, θα σώσω τον γιο μου. Οι κανονισμοί έχουν στόχο να επηρεάσουν το νομικό σύστημα έτσι ώστε να συμβαδίζει με υψηλά ιδεώδη τα οποία ωστόσο δεν αισθανόμαστε. Η οικουμενική δικαιοσύνη είναι μια αξία την οποία αποδέχεται το ένα χιλιοστό του παγκόσμιου πληθυσμού... Παρ’ όλ’ αυτά παραδέχομαι την ύπαρξη μιας «τοπικής» αλληλεγγύης που μπορεί να δημιουργηθεί γύρω από συγκεκριμένα ζητήματα.
Εσσέλ: Ο Ρεζίς Ντεμπρέ έγραψε ένα βιβλιαράκι για τα σύνορα, για το πώς τα σύνορα είναι απαραίτητα ως δείγμα σεβασμού. Και για το πώς είναι υπερβάσιμα. Θεωρώ διαλεκτικό το επιχείρημά του.
Πρεχτ: Οι άνθρωποι έχουν όρια και τα χρειάζονται για να ζουν την ατομική τους ζωή. Όταν καταργείς ένα όριο, μετακινείται κάπου αλλού. Για παράδειγμα, τα όρια του Ψυχρού Πολέμου μετακινήθηκαν στο ισλάμ... Γίνεται πολύς λόγος για την αλληλεγγύη και την οικουμενική φιλία, αλλά...
Εσσέλ: Επειδή είναι δύσκολο να σκεφτούμε και να αισθανθούμε «οικουμενικά». Οι άνθρωποι αγαπούν την πατρίδα τους, τον τόπο τους... Αλλά αυτό το σύνορο μπορεί να προεκταθεί. Να προεκταθεί, όχι να καταργηθεί. Φρειαζόμαστε τα σύνορα όπως και τους διεθνείς οργανισμούς που τα υπερβαίνουν. Φρειαζόμαστε τους διεθνείς οργανισμούς και για ζητήματα όπως η ενέργεια.
Πρεχτ: Καλό θα ήταν η ενέργεια να αποφασίζεται και να οργανώνεται πολιτικά και με διεθνή συνεργασία, όχι δηλαδή από τις μεγάλες εταιρείες. Όμως, στην περίπτωση αυτή δεν θα είχαμε στη Δύση τις πρώτες ύλες που έχουμε σήμερα: το πετρέλαιο, το ουράνιο, το φυσικό αέριο... Εμείς οι
δημοκράτες πρέπει να σκεφτούμε κάτι εξυπνότερο και να βρούμε τρόπους ανανέωσης των ενεργειακών πηγών.
Εσσέλ: Μακάρι. Πάντως χρειαζόμαστε λιγότερη ενέργεια απ’ όση καταναλώνουμε. Εξοργίζομαι γιατί δεν υπάρχει μια διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση που να μπορεί να παίξει πολιτικό ρόλο.
Πρεχτ: Η φάση της ποσοτικής ανάπτυξης πρέπει να μετατραπεί σε ποιοτική. Πολλά λέμε, λίγα γίνονται. Ο Αμάρτια Σεν, ο Τζόζεφ Στίγκλιτς υποστηρίζουν μια διαφορετική κλίμακα ανάπτυξης που θα αντικαταστήσει το λεγόμενο ακαθάριστο εθνικό προϊόν...
Εσσέλ: Πράγματι δεν προέκυψε τίποτα ακόμη. Εργαζόμαστε με μια ομάδα φιλοσόφων και πολιτικών... Μερικοί είναι νέοι, άλλοι είναι πάνω από εξήντα χρονών... Κι εγώ κάθομαι και γράφω μικρά βιβλιαράκια για να ενθαρρύνω τους νέους να μάθουν από τους μεγαλύτερους και να περάσουν στη δράση. Να, για παράδειγμα, οι νέοι πέρασαν στη δράση στην Τυνησία και την Αίγυπτο...
Πρεχτ: Σ’ αυτές τις χώρες είναι μεγάλο το ποσοστό των νέων. Όταν υπάρχει μεγάλο ποσοστό νέων στον πληθυσμό, δημιουργείται επαναστατικό δυναμικό. Ενώ στις γεροντοκρατίες...
Εσσέλ: Εγώ είμαι ουτοπιστής. Όλες οι μεγάλες ιδέες είναι ουτοπικές. Ακόμα και οι χριστιανικές ιδέες της ανάστασης και της μεταθανάτιας ζωής είναι ουτοπικές. Το ότι τίποτα δεν χάνεται και ότι πάντα υπάρχει η δυνατότητα της ανάπτυξης και της επέκτασης της συνείδησης –όπως λένε οι βουδιστές και ο Δαλάι Λάμα– είναι μια ιδέα ουτοπική. Αλλά αυτές οι ιδέες μού ταιριάζουν. Και βέβαια είναι ουτοπικές στο μέτρο που οι μεγάλες εταιρείες προσπαθούν να αναπτυχθούν όλο και περισσότερο σπαταλώντας και όχι εξοικονομώντας ενέργεια.
Πρεχτ: Μετά το 1989 δημιουργήθηκε μια φοβία για τις ουτοπίες μιας και κατέληξαν σε ολοκληρωτικά καθεστώτα. Το αποτέλεσμα είναι η απαξίωση των πολιτικών κομμάτων στη Δύση. Όχι της πολιτικής, των κομμάτων... Ο κόσμος δεν θέλει πια κόμματα και τα κόμματα δεν θέλουν πια ουτοπίες. Σπανίζει πια ο πολιτικός στόχος. Αυτό που θέλουν οι άνθρωποι είναι να πετύχουν κάτι στη ζωή τους. Επηρεάζονται από ειδικούς και κοντρα-ειδικούς, από τη βιομηχανία των ΜΜΕ που καταστρέφει κάθε ουτοπικό υπαινιγμό. Έτσι διαιωνίζεται το κατεστημένο.
Εσσέλ: Δεν είναι αυτό το παλιό ζήτημα της διαλεκτικής, όχι μόνον του Πλάτωνα αλλά και του Φέγκελ; Αν δύο θέσεις βρίσκονται αντιμέτωπες, τότε λέμε: πώς μπορούμε να τις συνδυάσουμε; Πώς μπορούμε να φτιάξουμε κάτι από αυτές τις δύο; Είναι τρελό αυτό;
Πρεχτ: Όχι, δεν είναι τρελό, αλλά υπάρχουν τεχνικά προβλήματα. Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι ένας κολοσσός. Η εξουσία που συγκεντρώνει είναι μεγαλύτερη από εκείνη του Καίσαρα. Θεωρητικά μπορεί να μεταμορφωθεί αυτό το σύστημα... Δεν βλέπω όμως από πού θα αρχίσει αυτή η μεταμόρφωση.
Εσσέλ: Αν συνεχίσουμε έτσι, δεν θα ζήσουμε με αξιοπρέπεια πάνω από πενήντα χρόνια...
Πρεχτ: Η ευαισθησία για τα περιβαλλοντικά ζητήματα έχει αφυπνιστεί, πράγματι. Αλλά επικρατεί ο επαγγελματισμός: ακόμα και οι άνθρωποι που εργάζονται στις μεγάλες ρυπογόνες εταιρείες έχουν ευαισθητοποιηθεί. Πάνω απ’ όλα όμως είναι επαγγελματίες και δεν υπάρχει χώρος για συναισθηματισμούς. Οι άνθρωποι παίζουν πολλούς και διαφορετικούς ρόλους. Δεν υπάρχει αντίφαση σ’ αυτό.
Εσσέλ: Αντιφάσεις υπήρχαν πάντα... Για παράδειγμα, εγώ που είμαι πολύ γέρος θυμάμαι τις αντιφάσεις της αποικιοκρατίας. Οι Γάλλοι και οι Βρετανοί έλεγαν ότι καλό θα ήταν να απελευθερωθούν οι λαοί, αλλά ανησυχούσαν για τα συμφέροντά τους. Ύστερα έρχεται ένας καυτός άνεμος και τα σαρώνει όλα! Πάρε το παράδειγμα του σταλινισμού: είχε κτιστεί για την αιωνιότητα, αλλά ο άνεμος της ελευθερίας τον πήρε και τον σήκωσε. Είμαι χαρούμενος που έχουν συμβεί αυτά: το 1942 ήμουν στην αντίσταση και τώρα, εβδομήντα χρόνια αργότερα αναρωτιέμαι «Και τώρα τι;». Ο κόσμος συνεχίζει την πορεία του κι εγώ θέλω να μοιραστώ αυτή την ευχαρίστηση με τους νέους. Και θα με βοηθούσες αν μου έλεγες τι μπορεί να περιμένει σήμερα ένας Ευρωπαίος...
Πρεχτ: Μπορούμε να διηγηθούμε την ιστορία της ευρωπαϊκής ενότητας με δύο τρόπους: η γενιά του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου έμαθε μετά από πικρούς και καταστροφικούς πολέμους να συνεργάζεται με τους άλλους Ευρωπαίους. Το αποτέλεσμα είναι η σημερινή ευρωπαϊκή εμπειρία. Από την άλλη πλευρά, εγώ, ως υλιστής, ως διαλεκτικός υλιστής, θα έλεγα ότι η Ευρώπη δημιουργήθηκε διότι κανείς πόλεμος δεν μπορεί να αποφέρει κέρδη. Δεν υπάρχουν ορυκτά στην Ευρώπη...γι’ αυτό οι πόλεμοι διεξάγονται στον αραβικό κόσμο. Εξάλλου, τα οπλικά συστήματα είναι τόσο εξελιγμένα που
αν γίνει πόλεμος, θα αποδεκατιστούν οι πληθυσμοί. Ποια από τις δύο εκδοχές είναι πιο ρεαλιστική;
Εσσέλ: Νομίζω ότι η πρώτη είναι πιο εποικοδομητική. Οι Γάλλοι και οι Γερμανοί νέοι αισθάνονται όμοιοι, Ευρωπαίοι... Και οι Γερμανοί, που ήταν χωρισμένοι στα δύο, αισθάνονται ένα. Πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις δύο κληρονομιές προς όφελος της Ευρώπης;
Πρεχτ: Πρέπει να ανατρέξουμε στον ευρωπαϊκό διαφωτισμό. Υπάρχουν δύο εποχές όπου η φιλοσοφία ήταν κοινωνικά σημαντική: στην παρακμή της αθηναϊκής δημοκρατίας και κατά την περίοδο 1680-1831 – ανάμεσα στον Λοκ και τον Φέγκελ, δηλαδή την εποχή του δεύτερου διαφωτισμού. Και στις δύο περιπτώσεις, καινούργια κοινωνικά συστήματα αναδύθηκαν... Οι παλιές ελίτ περνούσαν κρίση αξιοπιστίας... υπήρχε χάσμα μεταξύ του νόμιμου υπό τη νομική έννοια του όρου και του νόμιμου υπό την έννοια του κοινωνικά «δικαιολογημένου». Η κατάσταση δεν είναι πολύ διαφορετική σήμερα. Χρειαζόμαστε μια τρίτη εξήγηση.
Πηγή: http://www.patakis.gr/
Ρίχαρντ Ντάβιντ Πρεχτ, Έρωτας, Εκδόσεις Πατάκη
Συγγραφέας: Ρίχαρντ Ντάβιντ Πρεχτ
Μετάφραση: Χαράλαμπος Καρβούνης
Ο έρωτας ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα είναι το δημοφιλέστερο θέμα για τον άνθρωπο. Αναρίθμητα μυθιστορήματα τον επικαλούνται, σχεδόν καμία ταινία δεν μπορεί να κάνει χωρίς αυτόν, και τι θα ήταν άλλωστε η μουσική χωρίς τον έρωτα; Ο έρωτας είναι η κινητήρια δύναμή μας, μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή μας και να ανατρέψει οποιαδήποτε τάξη. Κι ωστόσο δεν ξέρουμε βασικά καθόλου τι εστί έρωτας. Ο Ρίχαρντ Ντάβιντ Πρεχτ βάζει σε τάξη αυτό το πλέον απειθάρχητο συναίσθημα: από τη βιολογία των γονιδίων μας, μέσα από την ψυχολογία του πάθους μας, μέχρι τα προσωπικά και κοινωνικά προβλήματα του έρωτα σήμερα. Μας κάνει να βλέπουμε την περιπέτεια που λέγεται έρωτας με εντελώς άλλο βλέμμα!
Αναρίθμητα συμβουλευτικά έντυπα έχουν γραφεί για τον έρωτα, έχουν φωτιστεί δε όλες οι πτυχές του απειθάρχητου αυτού συναισθήματος. Μάθαμε πώς να διατηρούμε φρέσκο τον έρωτά μας, πώς να γίνουμε φλογεροί εραστές και γιατί οι άνδρες δεν μπορούν να ακούνε με προσοχή. Μας βοήθησε σε κάτι; Στην ουσία όχι, γιατί στην πραγματικότητα η υπόθεση δεν τελειώνει διαβάζοντας το σωστό βιβλίο κι έπειτα όλα δουλεύουν ρολόι. Ο Ρίχαρντ Ντάβιντ Πρεχτ εξηγεί γιατί συμβαίνει αυτό με τεκμηριωμένο όσο και παραστατικό τρόπο: επιχειρεί ένα περιπετειώδες ταξίδι μέσα από τους πιο διαφορετικούς επιστημονικούς τομείς και κλείνει το μάτι στον αναγνώστη συμπαρασύροντάς τον ευχάριστα στην πορεία αυτής της ερωτικής διαδρομής – στο τέλος της οποίας έχουμε μάλλον εξοικειωθεί με το απειθάρχητο του έρωτα.
Ο Ρίχαρντ Ντάβιντ Πρέχτ, επικοινωνιολόγος και συγγραφέας, γεννήθηκε το 1964 στο Ζόλινγκεν της Γερμανίας. Πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο της Κολονίας το 1994 και έκτοτε συνεργάζεται με όλες σχεδόν τις γερμανικές εφημερίδες και τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς. Έχει συνεργαστεί με την Chicago Tribune και το 2000 του απονεμήθηκε το δημοσιογραφικό βραβείο βιοϊατρικής. Η αυτοβιογραφία της παιδικής του ηλικίας, Ο Λένιν έφθασε μόνο ως το Λίντενσαϊντ, διασκευάστηκε σε κινηματογραφική ταινία. Με το φιλοσοφικό βιβλίο του Ποιος είμαι εγώ (υπό έκδοση από τις Εκδ. Πατάκη) κατέκτησε την πρώτη θέση στη λίστα των μπεστ σέλερ του Spiegel, ενθουσιάζοντας αναγνώστες και κριτικούς. Τα βιβλία του μεταφράζονται σε περισσότερες από 30 γλώσσες. Ζει στην Κολονία και στο Λουξεμβούργο
Στεφάν Εσσέλ, Αγανακτήστε!, Εκδόσεις Πατάκη
Συγγραφέας: Στεφάν Εσσέλ
Μετάφραση: Σώτη Τριανταφύλλου
«Ενενήντα τριών ετών. Το τέλος δεν είναι μακριά. Αλλά τι τύχη να μπορώ να υπενθυμίσω σε όλους μας αυτό που αποτέλεσε τη βάση της πολιτικής μου δράσης: το πρόγραμμα που εκπόνησε πριν από 67 χρόνια το Εθνικό Συμβούλιο της Αντίστασης!» γράφει ο αντιστασιακός Στεφάν Εσσέλ. Τι τύχη και για μας τους εκδότες που έχουμε την ευκαιρία να τροφοδοτήσουμε τους αναγνώστες με την πείρα αυτού του ακούραστου αγωνιστή, που γλίτωσε από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ και του Ντόρα-Μίττελμπαου, αυτού του συντελεστή της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου το 1948, που υπήρξε πρέσβης της Γαλλίας και που ανακηρύχθηκε αξιωματούχος της Λεγεώνας της Τιμής!
Για τον Στεφάν Εσσέλ, το «βασικό κίνητρο της Αντίστασης ήταν η αγανάκτηση». Σίγουρα οι αιτίες που προκαλούν αγανάκτηση στον περίπλοκο σημερινό κόσμο φαίνονται λιγότερο σαφείς απ' ό,τι τον καιρό του ναζισμού. Αλλά «όποιος ψάχνει βρίσκει»: η όλο και μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ πλουσίων και φτωχών, η περιβαλλοντική κρίση του πλανήτη, η κακομεταχείριση των λαθρομεταναστών αλλά και των νόμιμων μεταναστών και των τσιγγάνων... Η κούρσα του «όλο και περισσότερο», ο ανταγωνισμός, η δικτατορία των χρηματαγορών, η επίθεση στα δικαιώματα που εξασφάλισε η Αντίσταση – συντάξεις, κοινωνική ασφάλιση... Όμως, για να είμαστε αποτελεσματικοί, πρέπει, όπως παλιά, να δικτυωθούμε και να δράσουμε συλλογικά.
Ας ακούσουμε λοιπόν τον Στεφάν Έσσελ, που μας καλεί σε μια «ειρηνική εξέγερση»
11 Ιουλ 2011
Η ΑΡΙΣΤΗ ΑΝΑΜΝΗΣΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΝΙΔΑΡΗΣ
καθώς θα προχωρώ
όλο και περισσότερο
στα σκοτεινά της κάθε μέρας
και στο βαθύ μας λήθαργο,
όπως όλοι μας σ’ αυτό τον κόσμο
τον περίπλοκο και απατηλό,
αλλά όταν θα σε θυμάμαι
θα σε νοσταλγώ πραγματικά
και θα σε ξαναφέρνω στη ζωή
‒ σύγκορμο
ευθυτενή
υπερυψωμένο ‒
προτάσσοντας τριγύρω μου
σαν υμνητής
τη συμβολή
του πολυαγαπημένου σου
και τρυφερού
ποιητικού σου σύμπαντος.
Από την ποιητική συλλογή «Ο χτύπος της καρδιάς», εκδ. Έψιλον, 2009
Κρουαζιέρα - Γιάννης Κότσιρας
Στίχοι: Βαγγέλης Γερμανός
Μουσική: Βαγγέλης Γερμανός
Πρώτη εκτέλεση: Βαγγέλης Γερμανός
Άλλες ερμηνείες: Γιάννης Κότσιρας
Tο πλοίο θα σαλπάρει το βραδάκι
Πάρε το μετρό για Πειραιά
Μέσα στο γλυκό καλοκαιράκι
να πάμε κρουαζιέρα στα νησιά
Στο κύμα θ' αρμενίζει το βαπόρι
τ' αγέρι θα μάς παίρνει τα μαλλιά
Θα γίνουμε στον έρωτα μαστόροι
κι οι σκέψεις θα πετάξουν σαν πουλιά
Α, α, κρουαζιέρα θα σε πάω
A, α, γιατί σε νοιάζομαι και σ' αγαπάω
A, α, Mύκονο και Σαντορίνη
A, α, σαν ερωτευμένοι πιγκουίνοι
Άσε τον παλιόκοσμο να σκούζει
σε πλαζ, εστιατόρια, πανσιόν
Εμείς με σλίπιγκ μπαγκ και με καρπούζι
θα κάνουμε το γύρο τον νησιών
Γυμνοί θα κολυμπάμε στ' ακρογιάλια
Τον ήλιο θ' αντικρίζουμε ανφάς
Θα σ' έχω σαν κινέζικη βεντάλια
και στο γραφείο δε θα ξαναπάς
10 Ιουλ 2011
Marcel Proust: ο μυθιστοριογράφος των αναμνήσεων και των αισθήσεων
«Μια ώρα δεν είναι απλά μια ώρα, είναι ένα δοχείο γεμάτο με ευωδιές, ήχους, σχέδια και ατμόσφαιρες». Έτσι εκλάμβανε την πραγματικότητα - ως μια σχέση μεταξύ των αισθήσεων και των αναμνήσεων που μας περιβάλλουν- ο Μαρσέλ Προυστ, ένας από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους του 20ού αιώνα που γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 10 Ιουλίου του 1871. Μεταξύ άλλων, ο Προυστ ήταν ο συγγραφέας του «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο», 3.200 σελίδων στις οποίες χαρτογράφησε τη ζωή του, και ταυτόχρονα τα ήθη και τον πολιτισμό του τότε ευρωπαϊκού αστικού κόσμου.Ο Μαρσέλ Προυστ γεννήθηκε στο Οτέιγ του Παρισιού. Γόνος εύπορης οικογένειας, υπέφερε από μικρός από άσθμα. Σπούδασε στο λύκειο Κοντορσέ και στη σχολή Πολιτικών Επιστημών ενώ ταυτόχρονα έγραφε σε διάφορα περιοδικά. Σύχναζε στα σαλόνια της καλής κοινωνίας εκεί γνώρισε τον Ανατόλ Φρανς, τον οποίο προέτρεψε στη συγγραφή. Το 1896 έγραψε το πρώτο του έργο, «Τέρψεις και Ημέρες», μια συλλογή από σύντομες ιστορίες, ποιήματα και δοκίμια, η οποία όμως δεν θα γνωρίσει ιδιαίτερη επιτυχία. Ακολουθούν και άλλα έργα, επίσης χωρίς καμία επιτυχία. Το 1985 αρχίζει το προσχέδιο του μυθιστορήματος που θα σημαδέψει την παγκόσμια λογοτεχνία, του Αναζητώντας το Χαμένο Χρόνο, αλλά το εγκαταλείπει το 1899.
Το 1905 ο Προυστ χάνει την μητέρα του στην οποία έτρεφε μεγάλη αγάπη και ήταν από τα λίγα αγαπημένα του πρόσωπα. Η σωματική και ψυχική υγεία του Προυστ κλονίστηκε. Από εκείνη τη μέρα απομονώνεται στο ηχομωνομένο δωμάτιο του και αφιερώνεται στην συγγραφή και την ενδοσκόπηση. Από το 1910 περνούσε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του μέσα στην κρεβατοκάμαρα, κοιμώμενος κατά τη διάρκεια της ημέρας και γράφοντας ακατάπαυστα τη νύχτα. Για τον εαυτό του είχε πει ότι «το μεγάλο μου χάρισμα ήταν να υποφέρω».
Το 1913 εκδίδει το πρώτο μέρος του «Αναζητώντας το χαμένο χρόνο». Το βιβλίο αποτελείται από 7 μέρη και θεωρείται σήμερα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας - ένας ποταμός 3.200 λέξεων όπου εμφανίζονται τα θέματα της θλιμμένης νοσταλγίας του Προυστ για την παιδική ηλικία, του έρωτα, της ζήλιας και του υπαινικτικού χαρακτήρα μερικών «στιγμών» που φαίνονται να ανοίγουν μία μυστηριώδη προοπτική προς μία απόλυτη πραγματικότητα.
Το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο είναι δοκίμιο, μυθιστόρημα και αυτοβιογραφία μαζί. Στο σύνολό του, το μνημειώδες αυτό ημιαυτοβιογραφικό μυθιστόρημα είναι περισσότερο ένας εσωτερικός μονόλογος παρά μια ιστορία. Ασυνάρτητο αλλά ζωντανό, με ευφυέστατες μεταφορές και εξαιρετικά σχήματα λόγου, το έργο είναι πλούσιο σε ψυχολογικές, φιλοσοφικές και κοινωνιολογικές έννοιες.Ταυτόχρονια ιχνογραφεί την τότε αστική κοινωνία με μαγευτικές περιγραφές σαν πίνακες ζωγραφικής -λεπτομερείς και χρωματισμένες με τις λέξεις. Είναι το κείμενο που συνδυάζει το κλασικό του 19ου αιώνα με τον μοντέρνο του 20ού.
Ο Προυστ δημιουργεί ένα δικό του κόσμο, μια δική του πραγματικότητα την οποία πολλοί μεταγενέστεροι έκαναν πολυσέλιδες εργασίες και κριτικές προσπαθώντας να την ερμηνεύσουν και να την αναλύσουν. Μέσα από τη μεταφορά των αισθήσεων και των αναμνήσεων ο Προυστ προσπαθεί να βρεί το εγώ του, μια αναζήτηση προσωπική του δικού του χαμένου χρόνου. «Δεν εγκατέλειπε το πρόβλημα που είχε μέσα του και γύρευε τη λύση» αναφέρει στο έργο του ο Σελέστ Αλμπαρέ « Ο κύριος Προυστ».
Ο Μαρσέλ Προυστ πέθανε στις 18 Νοεμβρίου του 1922 από πνευμονία έχοντας ήδη αναγωριστεί και βραβευτεί για το έργο του. Τα τελευταία τρία μέρη του βιβλίο του «Αναγνωρίζοντας τον χαμένο χρόνο» εκδόθηκαν μετά το θανατό του.
«Κάθε αναγνώστης, ουσιαστικά, βρίσκει τον εαυτό του (σε ένα βιβλίο). Η δουλειά του συγγραφέα δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα είδος οπτικού μέσου, το οποίο κάνει εφικτό στον αναγνώστη να διακρίνει αυτό που, χωρίς το συγκεκριμένο βιβλίο, πιθανόν δεν θα είχε ποτέ δει από μόνος του». Marcel Proust
Πηγή: http://tvxs.gr
H «δημοκρατία» μας περίγελως της υφηλίου
Tου Χρήστου Γιανναρά
Tριάντα τόσες μέρες άρκεσαν για να μεταμορφώσουν την ειρηνική, πατριωτική διαμαρτυρία των «αγανακτισμένων» πολιτών σε ξεφτίδια συρφετού που σεργιανούν στο Σύνταγμα από περιέργεια ή για τον χαβαλέ. Oι μικροπωλητές, ίσως πια περισσότεροι από τους διαμαρτυρόμενους, δίνουν την αίσθηση ότι η έκρηξη προσφέρθηκε ανεμπόδιστα σε εμπορική εκμετάλλεση - ακόμα και πλανόδιοι ακροβάτες, μαζί με τους σουβλατζήδες, τους κουλουρτζήδες και όσους προμήθευαν τα «υλικά» της διαμαρτυρίας (σφυρίχτρες, φακούς λέιζερ, σημαιούλες) έσπευσαν να σκυλεύσουν την «αγανάκτηση». Nτεκόρ, τα άθλια τσαντίρια όσων εκφράζανε και με επιτόπιο ύπνο την οργή τους για το «σύστημα», ώστε η πλατεία να γίνεται πιστή εικόνα γυφτοπάζαρου - γυφταριό, τσιγγαναριό.
Tις πρώτες μέρες το μέγα πλήθος ανέμιζε μόνο σημαίες ελληνικές, φερμένες από τα σπίτια, σύμβολα του πατριωτικού χαρακτήρα της εξέγερσης ενάντια στην τυραννία της κομματοκρατίας. Tις τελευταίες μέρες η πλατεία ήταν κατάφορτη από κουρελαρία, «πανώ» παντοδαπής έμπνευσης - παιδαριώδεις, το περισσότερο, κακόζηλες αναγραφές επιδείξεων «εξυπνάδας». O εκπασοκισμένος (συνειδητά ή ανεπίγνωστα) Eλλαδίτης τα ξέρει όλα, αποφαίνεται για τα πάντα, έχει «λύσεις» για κάθε πρόβλημα. Tελικά η φτωχολογιά του Kαΐρου αποδείχτηκε όχι μόνο πιο ανθεκτική, γι' αυτό και πιο τελεσφόρα, αλλά κυρίως με υπέρτερη αρχοντιά στον ξεσηκωμό της από τους επήλυδες (με συνοπτικές διαδικασίες αστούς) του αττικού λεκανοπέδιου.
Kανένα κόμμα και καμιά κοινωνική ομάδα δεν αντιστάθηκε, τριάντα χρόνια τώρα, στον «κοινωνικό μετασχηματισμό» του Aνδρέα Παπανδρέου. Kαι στη μετασχηματισμένη ελλαδική κοινωνία «όλα επιτρέπονται», όλοι είμαστε ίσοι, όλοι τα δικαιούμαστε όλα. Aπό το 1981, μέτρα της φεουδαλικής δημοκρατίας, που για πρώτη (ναι) φορά εγκαθιδρύθηκε στη χώρα, είναι οι συμπεριφορές Tσοχατζόπουλου και Πάγκαλου.
Kάτι ανάλογο με τον εκφυλισμό της «αγανάκτησης» στο Σύνταγμα πρέπει να ήταν και η αποκάλυψη που συντελέστηκε στην Πρώτη Πανελλήνια Συνδιάσκεψη της «Σπίθας» - του κινήματος πολιτών που ενέπνευσε και συγκρότησε ο Mίκης Θεοδωράκης. Oι αυτόπτες μετέφεραν επίσης εικόνα θλιβερού μπάχαλου, αποκαρδιωτικής μωρολογίας, κοινοτοπιών, κομπορρημοσύνης. Aλλά το σοκ της απαγοήτευσης πρέπει να ήταν για τους ανιδιοτελείς λυτρωτικό. Tους αφύπνισε στη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας. Σίγουρα ο συναισθηματικός και μόνο πατριωτισμός δεν αρκεί για να χτίσει κάτι στέρεο και θετικό. Oι λύσεις κακοφορμισμένων κοινωνικών προβλημάτων χρειάζονται στιβαρή σοβαρότητα και έκτακτη ευφυΐα, μελέτη, εξειδικευμένη εμπειρία, κρυστάλλινη ανιδιοτέλεια. Σε «εθνοσωτήριες» πρωτοβουλίες σπεύδουν πλήθος οι καλοπροαίρετες μετριότητες, με πείσμονη βεβαιότητα για την αξία των απόψεών τους και την ειλικρίνεια της προσφοράς τους. Δεν υποψιάζονται τον φτηνιάρικο ναρκισσισμό ή την απωθημένη μεγαλομανία που μπορεί να συγκαλύπτει ο ενθουσιασμός τους. Aν δεν έχουν προλάβει να τους καπελώσουν βάναυσα οι συνειδητά αδίστακτοι σε ιδιοτέλεια και ψυχοπαθολογικά αρχομανείς.
Tριάντα ολόκληρα χρόνια, όταν ο δαιμονικής ευφυΐας «κοινωνικός μετασχηματισμός» που απεργάστηκε ο Aνδρέας Παπανδρέου ανασκολόπιζε το ήθος, την παιδεία, την ιστορική συνείδηση, τα αντανακλαστικά συμπεριφοράς των Eλλήνων, η N. Δ. θαύμαζε και ζήλευε. Δεν υπήρξε ποτέ, μα ποτέ, «έστω και ένας βουλευτής της N. Δ. που να ψέλλισε αντίρρηση για την κατάλυση κάθε αξιοκρατικής ιεραρχίας στη Δημόσια Διοίκηση, για την αυτονομημένη, αντικοινωνική παντοδυναμία του κομματικού συνδικαλισμού, για τη θεσμική υπονόμευση κάθε ακαδημαϊκής δεοντολογίας και τη συνακόλουθη διάλυση των πανεπιστιμίων. Tην ίδια ολέθρια μηδενιστική νοηματοδότηση του σχολειού και της αγωγής συνέχισε η N. Δ. και στην τριετία Mητσοτάκη και στην πενταετία του βραχέος Kαραμανλή, την ίδια διαστροφή της Iστορίας στη συνείδηση των παιδιών, την ίδια μεθοδική αγλωσσία, απόσβεση της κριτικής σκέψης, τον ίδιο διάστροφο, εγκληματικό λαϊκισμό προτεραιότητας των ευφραντικών παροχών.
Eίχε απόλυτο δίκιο τις προάλλες ο ληρώδης Πάγκαλος, να αναφέρεται αυτονόητα στο 1981 σαν σε γενέθλια της «δημοκρατίας» χρονολογία. O, τι καταλαβαίνουν σαν «δημοκρατία» και τα δύο κόμματα εξουσίας (έχοντας αποδείξει στην πράξη τις πεποιθήσεις τους) είναι το παπανδρεϊκό πρωθυπουργοκεντρικό βλασφούργημα της αναξιοκρατίας και της φαυλότητας, της μεθοδευμένης αγραμματοσύνης και εξηλιθίωσης των αφελών, της λαμογιάς και της συνδικαλιστικής ασυδοσίας που γεννάνε την εξοργιστική κοινωνική αδικία. Aντί να εκλιπαρεί τη N. Δ. ο θλιβερά ολίγιστος πρωθυπουργός να μην εγκαταλείψει «αγανακτισμένη» το Kοινοβούλιο για τα λεγόμενα του Πάγκαλου, θα μπορούσε απλώς να την προκαλέσει: Eξηγήστε μας, πώς καταλαβαίνετε εσείς τη δημοκρατία, σε τι διαφοροποιηθήκατε ποτέ από το δικό μας μοντέλο, γιατί δεν καυχηθήκατε ποτέ για διαφορές του καραμανλικού (του '74) από το παπανδρεϊκό (του '81) υποδείγματος;
H Eλλάδα θα ήταν σήμερα μια διαφορετική χώρα, όχι ο περίγελως του πλανήτη, αν η N. Δ. διέσωζε στοιχειώδη πολιτική ετερότητα, αν δεν είχε αφεθεί να εκπασοκιστεί τόσο ταπεινωτικά και χυδαία. Nα έχει η πολιτική της ετερότητα σαφή οριοθέσια, ψηλαφητά από τον κάθε πολίτη: Tο όνομα Aνδρέας Παπανδρέου να σημαίνει «κοινωνικό μετασχηματισμό» αναιρετικόν κάθε αξιοκρατίας και βυθισμό στην εξηλιθίωση της καταναλωτικής μονοτροπίας. Tο μονοτονικό και η κατάργηση των αρχαίων, η διάλυση των πανεπιστημίων και η ατίμωση της ελληνικότητας στο σχολειό, να σημαίνουν την αλλοτρίωση του πολίτη σε οπαδό, του συνδικαλιστή σε ανδρείκελο, υποχείριο οργανωμένων συμφερόντων. Tο όχι στην Πλεκτάνη Aνάν, η ντροπή για την υποστολη της σημαίας στις βραχονησίδες, η απαίτηση για οριοθέτηση «Aποκλειστικής Oικονομικής Zώνης», να σημαίνουν το ελάχιστο της προσωπικής και συλλογικής αξιοπρέπειας που προϋποτίθεται για τη συμμετοχή σε εταιρισμούς κρατών και διεθνείς συμμαχίες.
Πολιτική ετερότητα με σαφή οριοθέσια: O εθνικισμός σήμανε το ιστορικό τέλος του Eλληνισμού, η ενεργοποίηση της διαφορότητας πολιτισμού των Eλλήνων δείχνει τη δυνατότητα ιστορικής επιβίωσης. Aλλά η N. Δ. διψάει εξουσία, έστω και με τίμημα τη χρεοκοπία ή και την αιματηρή καταστροφή. Δεν ενδιαφέρεται για την πολιτική και την πατρίδα.
Πηγή: kathimerini.gr
Παράσταση χορού "Game over" από την ομάδα DanceVacuum "Game over" by DanceVacuum dance company
Έξι άνθρωποι από διαφορετικές χώρες αποτυπώνουν τα χνάρια των ψευδαισθήσεων μας.
Το "Game over" ειναι ένα παιχνίδι καταστάσεων. Επτά διαφορετικές καταστάσεις -σκηνές που εκτυλίσσονται με συμβολικό τρόπο στη θεατρική σκηνή. Παιχνίδια ρόλωνπου εναλλάσσονται καθώς άνθρωποι με διαφορετικές κουλτούρες βιώνουν την πραγματικότητα. Οι θεατές μέσα από τη διαδικασία του θεάματος εμπλέκονται κι αυτοί ο καθένας με το δικό του τρόπο. Βρίσκονται κι αυτοί αντιμέτωποι με τους όρους του παιχνιδιού. Το παιχνίδι της επιβίωσης, της κατανάλωσης, των σχέσεων, της πίστης, του σεξ. Η χαρά, η αυτοεκπλήρωση, ο αυθορμητισμός, το τυχαίο, παίρνουν θέση...
Χώρος Τέχνης 14η Μέρα, Καλλιρόης 10 (Μετρό στάση Ακρόπολη)
12 & 13 Ιουλίου στις 22.00
Με την ευγενική χορηγία των Εκδόσεων "Άπαρσις" και των βιβλιοπωλείων "Ευριπίδης" - Χαλάνδρι
