Υπάρχουν ειδήσεις που ξεπερνούν την απλή ανακοίνωση ενός θανάτου και αφήνουν πίσω τους ένα αίσθημα βαθιάς απώλειας. Η είδηση του θανάτου της Μαρζάν Σατραπί στα 56 της χρόνια προκάλεσε συγκίνηση σε ανθρώπους που ίσως δεν τη γνώρισαν ποτέ προσωπικά, αλλά γνώρισαν τον κόσμο μέσα από τα μάτια της. Σε μια εποχή όπου το Ιράν βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο διεθνών εξελίξεων και εντάσεων, η απουσία μιας τόσο ισχυρής και αναγνωρίσιμης φωνής γίνεται ακόμη πιο αισθητή.
Η δημιουργός του «Περσέπολις» δεν υπήρξε απλώς μια συγγραφέας ή μια σκιτσογράφος. Μέσα από το έργο της κατάφερε να μετατρέψει την προσωπική της ιστορία σε μια παγκόσμια αφήγηση για την ελευθερία, τη μνήμη, την εξορία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Με τη χαρακτηριστική ασπρόμαυρη γραμμή της έδωσε πρόσωπο σε μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων που έζησαν την πολιτική καταπίεση, χωρίς ποτέ να χάσουν την ανάγκη να ονειρεύονται και να αντιστέκονται.
Ίσως γι’ αυτό ο θάνατός της αγγίζει σήμερα τόσο πολλούς ανθρώπους. Όχι μόνο γιατί χάθηκε μια σημαντική καλλιτέχνιδα, αλλά γιατί σίγησε μια φωνή που επέμενε να υπερασπίζεται το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, των γυναικών να ορίζουν τη ζωή τους και των κοινωνιών να αμφισβητούν τον φόβο. Το έργο της παραμένει ζωντανό και επίκαιρο, υπενθυμίζοντάς μας ότι η τέχνη μπορεί να γίνει ταυτόχρονα μνήμη, αντίσταση και ελπίδα.
Σκέψη και Στάση
Νίκος Τομαράς
