Α - 3: Σχιζότυπη Διαταραχή Προσωπικότητας

Διαταραχές προσωπικότητας

Ομάδα Α: Παράδοξοι και εκκεντρικοί

1. Παρανοειδής διαταραχή

2. Σχιζοειδής διαταραχή

3. Σχιζότυπη διαταραχή

Στο σημερινό μας άρθρο θα μιλήσουμε για την σχιζότυπη διαταραχή της προσωπικότητας. Τι ακριβώς εννοούμε με τον τύπο «σχιζότυπη»; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της ούτως ώστε να μπορεί να διαγνωστεί;

Επίσης θα αναφερθούμε σε κάποια σημεία όσο αφορά την θεραπεία αλλά και κάποια γενικά στατιστικά στοιχεία τα οποία αφορούν την διαταραχή.

Αρχικά θα μιλήσουμε για το τι ακριβώς εννοούμε όταν αναφερόμαστε στην λέξη «σχιζότυπη». Ο συγκεκριμένος όρος αρχικά αναφέρθηκε το 1950 και είναι στην ουσία μια σύμπτυξη των λέξεων «σχιζοφρενικός φαινότυπος». Αυτό μας δείχνει το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος όρος βασίζεται σε μία υπόθεση για το ότι υπάρχει μια κληρονομική βάση προς την σχιζοφρένεια η οποία όμως δεν εμφανίζεται σε πλήρη μορφή.

Περνώντας στην σχιζότυπη διαταραχή της προσωπικότητας μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν χαρακτηριστικές ιδιορρυθμίες, εκκεντρικότητες και παραξενιές στην σκέψη, στην αντίληψη, την ομιλία, την εμφάνιση και την συμπεριφορά του ατόμου. Τα πιο πάνω όμως χαρακτηριστικά δεν είναι σημαντικά ούτως ώστε να διαγνωστεί κάποιο άτομο με την συγκεκριμένη διαταραχή και κατ’επέκταση με σχιζοφρένεια.

Επιπρόσθετα από την παιδική ηλικία εμφανίζονται χαρακτηριστικά όπως η μοναχικότητα, η έλλειψη κοινωνικοποίησης καθώς επίσης και ο περίεργος τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς.

Πως όμως μπορεί να διαγνωστεί κάποιο άτομο με την συγκεκριμένη διαταραχή προσωπικότητας; Υπάρχουν κάποια σημαντικά χαρακτηριστικά από τα οποία θα πρέπει να εμφανιστούν τουλάχιστον πέντε από αυτά. Τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά θα αναφερθούν στην αμέσως επόμενη παράγραφο.

Τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ούτως ώστε να μπορεί να γίνει διάγνωση της συγκεκριμένης διαταραχής είναι: υπάρχουν ιδέες αναφοράς (δηλαδή τα άτομα να δίνει σημασία σε κάποια συγκεκριμένα γεγονότα τα οποία όμως όπως νομίζουν τα ίδια έχουν ιδιαίτερη σημασία για αυτά), έχουν παράξενα πιστεύω ή μαγικό τρόπο σκέψης (το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό έχει αντίκτυπο στην συμπεριφορά τους αφού δεν συμβιβάζονται με τις πολιτισμικές αξίες), να υπάρχουν αντιληπτικές εμπειρίες οι οποίες δεν είναι συνηθισμένες, τα άτομα να έχουν περίεργο τρόπο σκέψης ή ομιλίας (για παράδειγμα μπορεί να έχουν σε υπερβολικό βαθμό κυριολεκτική ή αφηρημένη σκέψη).

Ακόμη υπάρχουν και τα πιο κάτω χαρακτηριστικά: το άτομο να έχει καχυποψία και παρανοϊκότητα, έχουν περίεργη συμπεριφορά και παραμελημένη και ιδιόρρυθμη εμφάνιση (τα άτομα γύρω τους μπορεί να τους θεωρούν εκκεντρικούς ή ιδιόρρυθμους ενώ επίσης πιστεύουν ότι τα άτομα αυτά δεν συμμορφώνονται βάση των κοινωνικών προδιαγραφών), υπάρχει κοινωνικό άγχος στο άτομο (αυτό εμφανίζεται ακόμα και όταν βρίσκονται σε περιβάλλοντα τα οποία είναι συνηθισμένα για αυτά π.χ σπίτι φίλων. Ακόμη έχουν δυσκολία ούτως ώστε να καταφέρουν να αντιληφθούν τα διαπροσωπικά μηνύματα τρίτων ατόμων).

Υπάρχει ακόμη ένα τελευταίο χαρακτηριστικό το οποίο μπορεί να συμπεριλαμβάνεται στα τουλάχιστον πέντε τα οποία χρειάζονται για να γίνει διάγνωση της συγκεκριμένης διαταραχής της προσωπικότητας και αυτό είναι: η απουσία στενών σχέσεων (η συμπεριφορά η οποία έχουν δείχνει ότι έχουν μειωμένο ενδιαφέρον και επιθυμία για κοινωνική επαφή ενώ τις περισσότερες φορές πλησιάζουν και προσεγγίζουν αλλά και έλκονται από ομάδες οι οποίες είναι αποκλίνουσες και περιθωριακές).

Η συνέχεια εδώ

Α - 1: Παρανοειδής Διαταραχή Προσωπικότητας

Διαταραχές προσωπικότητας

Ομάδα Α: Παράδοξοι και εκκεντρικοί

1. Παρανοειδής διαταραχή

2. Σχιζοειδής διαταραχή
3. Σχιζότυπη διαταραχή

Το βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής είναι η έντονη δυσπιστία και καχυποψία προς τους άλλους ανθρώπους, οπότε τα κίνητρα των πράξεων τους ερμηνεύονται ως κακόβουλα.

Οπωσδήποτε μια τάση για καχυποψία όχι μόνο δικαιολογείται, αλλά είναι και απαραίτητη σε διάφορες δύσκολες περιστάσεις της ζωής. Όμως τα άτομα με Παρανοειδή Διαταραχή της Προσωπικότητας, όταν τους παρουσιάζονται οι αποδείξεις για το εσφαλμένο των απόψεων ή πεποιθήσεων τους, αδυνατούν να εγκαταλείψουν τις υποψίες τους και μπορεί και να τις στρέψουν και προς το άτομο που τις αμφισβητεί. Τα άτομα με αυτή τη διαταραχή είναι σε μόνιμη επαγρύπνηση και παίρνουν προφυλάξεις για συνεχείς απειλές. Είναι άτομα υπερευαίσθητα και περιμένουν ότι οι άλλοι θα τους ξεγελάσουν. 

Χαρακτηρίζονται από έντονη ένταση, επιφυλακτικότητα, ακαμψία, μυστικότητα και πολύ συχνά από έντονη ηθικολογία και εμπλέκονται σε νομικές διαμάχες. Δεν χρησιμοποιούν το χιούμορ, επιδεικνύουν μεγάλη σοβαρότητα και έχουν μεγάλη δυσκολία να εκφράσουν θερμά συναισθήματα. Έτσι παρουσιάζονται συχνά ψυχρά και στεγνά λογικά. Αν και κριτικάρουν έντονα τους άλλους, δεν δέχονται τα ίδια την κριτική των άλλων.

Η συνέχεια εδώ

Β - 3: ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαταραχές προσωπικότητας

Ομάδα Β: Δραματική, συναισθηματική και ασταθής

1. Αντικοινωνική διαταραχή

2. Ιστριονική διαταραχή

3. Ναρκισσιστική διαταραχή

4. Οριακή (μεταιχμιακή)

Γενικά χαρακτηριστικά

Ναρκισσιστικά στοιχεία έχουμε όλοι στην προσωπικότητά μας και αποτελούν μία από τις βασικές προϋποθέσεις δημιουργίας μιας συγκροτημένης και αποδεκτής εικόνας εαυτού και της δυνατότητάς μας να αγαπάμε τον εαυτό μας και, κατ΄επέκταση, τους άλλους. Σε μια ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας (Ν.Δ.Π.), όμως, κυριαρχεί μια υπερδιογκωμένη εικόνα εαυτού και ένα μη ρεαλιστικό αίσθημα μεγαλείου και προσωπικής υπεροχής.

  

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Όπως προαναφέραμε, το κυρίαρχο χαρακτηριστικό ατόμων με Ν.Δ.Π. είναι η ύπαρξη μιας  μη ρεαλιστικής αίσθησης προσωπικής υπεροχής και αξίας που, όμως, δεν στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Όλα αυτά, όμως, δεν είναι παρά η μία μόνον όψη του νομίσματος ή ένα όμορφο περιτύλιγμα. Κάτω από αυτό, υπάρχει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, αυτή της κατάθλιψης, της μοναξιάς και της αίσθησης αναξιότητας που αναπόφευκτα πυροδοτούνται, όταν η αίσθηση μεγαλείου και προσωπικής υπεροχής δεν επιβεβαιώνονται εκ των έξω, δηλαδή από τους άλλους. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που τα άτομα με Ν.Δ.Π. είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην οποιαδήποτε κριτική και μπορεί να κάνουν τα πάντα για να εισπράξουν αυτήν τη έξωθεν παραδοχή και επιβράβευση που αποτελούν απαραίτητη τροφή για την εύθραυστη και αδύναμη εικόνα του εαυτού τους.

Η ευθραυστότητά τους είναι τόσο μεγάλη που μπορεί να νιώσουν προσβολή, απαξίωση και απόρριψη ακόμα και από την παραμικρότερη πράξη ή αντιμετώπιση του περίγυρού τους που δεν ανταποκρίνεται στην εικόνα του μοναδικού ατόμου που θεωρούν πως είναι. Τα άτομα αυτά είναι για τον περίγυρό τους, στην καλύτερη περίπτωση, γοητευτικά, και, στη χειρότερη, τα ψώνια που έχουν «καβαλήσει το καλάμι».

Θεωρούν πως όλοι θα πρέπει να σκέφτονται όπως αυτοί, προσδοκούν ιδιαίτερα προνόμια από τους άλλους και οργίζονται όταν δεν τους τα αναγνωρίζουν. Πιστεύουν πως οι κανόνες ισχύουν μόνο για τα συνηθισμένα άτομα και όχι για ξεχωριστά όπως είναι οι ίδιοι. Θέλουν να σχετίζονται με σημαντικά πρόσωπα και είναι συχνά σνομπ. Γυναίκες με Ν.Δ.Π. θέλουν οπωσδήποτε να αντιμετωπίζονται από τον ερωτικό τους σύντροφο ως κάτι το ιδιαίτερα ξεχωριστό.

Αισθήματα ντροπής ελλοχεύουν πίσω από την παραμικρότερη αποτυχία, όπως και αισθήματα φθόνου για τον οποιονδήποτε είναι ή έχει κάτι περισσότερο από τους ίδιους. Συχνά, πιστεύουν πως οι άλλοι είναι αυτοί που τους φθονούν, εξαιτίας των ξεχωριστών τους χαρισμάτων.

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των ατόμων με Ν.Δ.Π. είναι η έλλειψη αμοιβαιότητας και αυθεντικής έγνοιας για τους άλλους, καθώς και σχέσεις που διακρίνονται από σκοπιμότητα και επιδίωξη αποκόμισης κάποιου προσωπικού οφέλους.

Η σύγκρουση με την πραγματικότητα και οι αναπόφευκτες ματαιώσεις που προκύπτουν εξαιτίας αυτής, αλλά και εξαιτίας της υπερευαισθησίας των ατόμων αυτών απέναντι σε πραγματικές ή φαντασιακές «απορρίψεις», μπορεί να πυροδοτήσουν καταθλιπτικά συναισθήματα που είναι και ο συνηθέστερος λόγος αναζήτησης βοήθειας. Άτομα με Ν.Δ.Π., που είναι χαρισματικά και έχουν καταφέρει να αναρριχηθούν επαγγελματικά, οικονομικά και κοινωνικά, εμφανίζουν συνήθως τα πρώτα κλινικά συμπτώματα της διαταραχής τους σε ώριμη ηλικία, όταν οι δυνατότητες προσωπικής επιβεβαίωσης, επάρκειας και επιτυχίας, εκ των πραγμάτων, αρχίζουν να περιορίζονται.

Η συνέχεια εδώ

Α - 2: Σχιζοειδής διαταραχή προσωπικότητας

Διαταραχές προσωπικότητας

Ομάδα Α: Παράδοξοι και εκκεντρικοί

1. Παρανοειδής διαταραχή
2. Σχιζοειδής διαταραχή
3. Σχιζότυπη διαταραχή

Χαρακτηριστικό της σχιζοειδούς διαταραχής της προσωπικότητας είναι η απόσυρση από συναισθηματικές, κοινωνικές και άλλες επαφές. Το άτομο προτιμά τις φαντασιώσεις, τις μοναχικές δραστηριότητες και την ενδοσκόπηση. Έχει περιορισμένη ικανότητα να εκφράσει συναισθήματα και να νιώσει ευχαρίστηση.

Διαγνωστικά κριτήρια της ΣΔΠ

Για να διαγνωστεί σχιζοειδής διαταραχή προσωπικότητας σ’ ένα άτομο, πρέπει να ισχύουν τουλάχιστον 4 από τα ακόλουθα κριτήρια:

● Δεν επιθυμεί και δεν απολαμβάνει στενές σχέσεις ούτε να ανήκει σε μια οικογένεια.

● Σχεδόν πάντα επιλέγει μοναχικές δραστηριότητες.

● Έχει λίγο ή καθόλου ενδιαφέρον για σεξουαλικές εμπειρίες με ένα άλλο πρόσωπο.

● Παίρνει ευχαρίστηση από λίγες ή καμία δραστηριότητες.

● Δεν έχει στενούς φίλους ή έμπιστους εκτός από συγγενείς πρώτου βαθμού.

● Δείχνει να αδιαφορεί για τον έπαινο ή την κριτική των άλλων.

● Δείχνει συναισθηματική ψυχρότητα, απόσυρση, ή επίπεδη συναισθηματικότητα.

Η συνέχεια εδώ